I CSK 752/12

Sąd Najwyższy2019-12-20
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
sąd najwyższyskarga kasacyjnapostanowienieumorzenie postępowaniakuratorspółkakodeks postępowania cywilnegonowelizacja

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne z powodu braku skutecznego wniosku o ustanowienie kuratora dla pozwanej spółki po śmierci jej zarządu, zgodnie ze znowelizowanym Kodeksem postępowania cywilnego.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powódki I. W. od wyroku Sądu Apelacyjnego. Postępowanie zostało zawieszone z powodu śmierci jedynego członka zarządu pozwanej spółki. Powódka wniosła o ustanowienie kuratora, jednak nie uiściła wymaganej zaliczki, co skutkowało pominięciem jej wniosku. Następnie weszła w życie nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego, która wprowadziła obowiązek umorzenia postępowania zawieszonego z powodu braku organu reprezentującego stronę po upływie dwóch lat od postanowienia o zawieszeniu. W związku z brakiem skutecznego wniosku o ustanowienie kuratora i upływem terminu, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powódki I. W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę. Postępowanie kasacyjne zostało zawieszone postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2013 r. z powodu śmierci A. K., jedynego członka zarządu pozwanej E. Sp. z o.o. Powódka, pismem z dnia 26 października 2018 r., wniosła o ustanowienie kuratora dla pozwanej spółki na podstawie art. 69 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2019 r. określił zaliczkę w kwocie 4300 zł na poczet wynagrodzenia i zwrotu wydatków kuratora, zobowiązując powódkę do jej wpłacenia w terminie 14 dni pod rygorem pominięcia wniosku. Powódka nie uiściła zaliczki w wyznaczonym terminie, co skutkowało pominięciem jej wniosku o ustanowienie kuratora. Następnie, ustawą z dnia 4 lipca 2019 r., zmieniono art. 182 § 1 pkt 4 k.p.c., wprowadzając obowiązek umorzenia postępowania zawieszonego na podstawie art. 174 § 1 pkt 2 k.p.c. po dwóch latach od postanowienia o zawieszeniu. Z uwagi na brak skutecznego wniosku o ustanowienie kuratora, który umożliwiłby podjęcie zawieszonego postępowania, oraz zgodnie z treścią zmienionego art. 182 § 1 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 398^21 k.p.c., Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko jeśli zostanie złożony skutecznie i umożliwi podjęcie postępowania przed upływem terminu do umorzenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nowelizacja k.p.c. z 4 lipca 2019 r. (art. 182 § 1 pkt 4) wprowadziła obowiązek umorzenia postępowania zawieszonego z powodu braku organu reprezentującego stronę po dwóch latach od postanowienia o zawieszeniu. Jednakże, do spraw zawieszonych przed wejściem w życie nowelizacji, stosuje się przepisy w nowym brzmieniu (art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej). Skutki umorzenia nastąpiły z dniem 7 listopada 2019 r. (data wejścia w życie ustawy). Ponieważ powódka nie uiściła zaliczki na kuratora, jej wniosek został pominięty, co uniemożliwiło podjęcie postępowania i doprowadziło do jego umorzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania kasacyjnego

Strony

NazwaTypRola
I. W.osoba_fizycznapowódka
E. Sp. z o.o.spółkapozwana

Przepisy (11)

Główne

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 1

k.p.c. art. 182 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 69 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 130 § 4 § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 9 § ust. 2

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 9 § ust. 5

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 17

k.p.c. art. 184

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 182 § 1 pkt 4 k.p.c. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. do spraw wszczętych i zawieszonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, skutkujące umorzeniem postępowania po upływie dwóch lat od postanowienia o zawieszeniu, jeśli nie podjęto skutecznych czynności. Pominięcie wniosku o ustanowienie kuratora z powodu nieuiszczenia zaliczki na jego wynagrodzenie.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy pomija wniosek powódki o ustanowienie kuratora dla pozwanej E. Spółki z o.o. z siedzibą w W. Sąd Najwyższy umarza postępowanie kasacyjne. Ponieważ ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. zawiera różne terminy wejścia w życie jej poszczególnych przepisów, a jednocześnie w art. 17 przyjmuje co do zasady, że ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia tj. z dniem 7 listopada 2019 r. - co dotyczy także przepisów przejściowych zawartych w art. 9 ustawy - uzasadnia to wniosek, że skutki wynikające z art. 182 § 1 pkt 4 k.p.c. - w brzmieniu nadaną ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. - w zw. z art. 9 ust. 2 tej ustawy w stosunku do postępowań wszczętych i zawieszonych na podstawie art. 174 § 1 pkt 2 k.p.c. przed dniem jej wejścia w życie nastąpiły dopiero w dniu 7 listopada 2019 r.

Skład orzekający

Dariusz Dończyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących umorzenia postępowań zawieszonych z powodu braku organu reprezentującego stronę oraz skutków nieuiszczenia zaliczki na kuratora."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wejściem w życie nowelizacji k.p.c. i brakiem skutecznych działań strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne konsekwencje zmian legislacyjnych i niedopełnienia formalności procesowych, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Zmiany w KPC: Jak nowelizacja wpłynęła na umorzenie postępowań i dlaczego brak zaliczki na kuratora może kosztować utratę sprawy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I CSK 752/12
POSTANOWIENIE
Dnia 20 grudnia 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Dończyk
w sprawie z powództwa I. W.
przeciwko E. Sp. z o.o. z siedzibą w W., poprzednio E. […] Sp. z o.o. z siedzibą w W.
‎
o zapłatę,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 grudnia 2019 r.,
na skutek skargi kasacyjnej powódki
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt VI ACa […],
1) pomija wniosek powódki o ustanowienie kuratora dla pozwanej E. Spółki z o.o. z siedzibą w W.,
2) umarza postępowania kasacyjne.
UZASADNIENIE
W związku ze śmiercią A. K. - jedynego członka zarządu pozwanej E. Sp. z o.o. z siedzibą w W., postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2013 r. Sąd Najwyższy na podstawie art. 174 § 1 pkt 2 w zw. z art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c. zawiesił postępowanie kasacyjne wywołane skargą kasacyjną powódki I. W..
Pismem datowanym na dzień 26 października 2018 r. powódka, powołując się na art. 69 § 1 k.p.c., wniosła o ustanowienie kuratora dla pozwanej spółki. Ponieważ ustanowienie kuratora dla osoby prawnej niemającej organu uprawnionego do jej reprezentowania wiąże się z koniecznością zapłaty wynagrodzenia ustanowionemu kuratorowi oraz zwrotu poniesionych przez niego wydatków, postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2019 r. określono zaliczkę w kwocie 4300 zł na poczet wynagrodzenia i zwrotu wydatków kuratora, który ma zostać ustanowiony dla pozwanej spółki oraz zobowiązano powódkę do wpłacenia tej zaliczki w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu postanowienia pod rygorem pominięcia czynności - wniosku o ustanowienie kuratora - związanej z wydatkami. W związku z nieuiszczeniem przez powódkę zaliczki w wyznaczonym terminie, Sąd Najwyższy pominął jej wniosek o ustanowienie kuratora dla pozwanej spółki (art. 130
4
§ 5 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i 398
21
k.p.c.).
Ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1469, dalej - „ustawa z dnia 4 lipca 2019 r.”) z dniem 21 sierpnia 2019 r. wszedł w życie zmieniony przepis art. 182 § 1 pkt 4 k.p.c., zgodnie z którym postępowanie zawieszone na podstawie art. 174 § 1 pkt 2 k.p.c. podlega umorzeniu po dwóch latach od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania. W odniesieniu do tego przepisu ustawodawca nie przewidział przepisu szczególnego regulującego jego skutki w odniesieniu do postępowań wszczętych i zawieszonych na tej podstawie prawnej przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. Sytuacji tej nie dotyczy w szczególności przepis art. 9 ust. 5, który nie wymienia postępowań wszczętych i zawieszonych na podstawie art. 174 § 1 pkt 2 k.p.c. przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. Do tych postępowań ma zatem zastosowanie ogólna reguła przewidziana w tej ustawie w art. 9 ust. 2, według której do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustaw zmienianych m.in. w art. 1, w tym Kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Nie można przy tym przyjąć, aby te postępowania uległy umorzeniu z dniem 21 sierpnia 2019 r., tj. z dniem wejścia w życie zmienionego art. 182 § 1 pkt 4 k.p.c. Strony tych postępowań nie miałyby bowiem możliwości zapobieżenia umorzeniu postępowań zawieszonych przed dniem wejścia w życie tego przepisu. Ponieważ ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. zawiera różne terminy wejścia w życie jej poszczególnych przepisów, a jednocześnie w art. 17 przyjmuje co do zasady, że ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia tj. z dniem 7 listopada 2019 r. - co dotyczy także przepisów przejściowych zawartych w art. 9 ustawy - uzasadnia to wniosek, że skutki wynikające z art. 182 § 1 pkt 4 k.p.c. - w brzmieniu nadaną ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. - w zw. z art. 9 ust. 2 tej ustawy w stosunku do postępowań wszczętych i zawieszonych na podstawie art. 174 § 1 pkt 2 k.p.c. przed dniem jej wejścia w życie nastąpiły dopiero w dniu 7 listopada 2019 r. Do tej daty strony, mimo obowiązywania już zmienionego art. 182 § 1 pkt 4 k.p.c., mogły poprzez swoje czynności, w szczególności przez skuteczne zgłoszenie wniosku o ustanowienie kuratora dla strony pozbawionej organu do jej reprezentowania, zapobiec skutkowi w postaci umorzenia postępowania.
Mając więc na względzie, że od wydania postanowienia z dnia 29 sierpnia 2013 r. nie został złożony skuteczny wniosek umożliwiający podjęcie zawieszonego postępowania kasacyjnego oraz biorąc pod uwagę treść art. 182 § 1 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c., Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne. W odniesieniu do poniesionych kosztów postępowania nastąpił skutek określony w art. 184 w zw. z art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c.
aw
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI