Orzeczenie · 2016-10-07

I CSK 748/15

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2016-10-07
SNnieruchomościużytkowanie wieczysteWysokanajwyższy
nieruchomościużytkowanie wieczysteopłata rocznawykładnia umowygospodarka nieruchomościamicel mieszkaniowySąd Najwyższy

Sprawa dotyczyła sporu o wysokość opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości, gdzie powódka (Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "V.") domagała się ustalenia opłat według niższej stawki (1%) zamiast wyższej (3%). Sąd Rejonowy przychylił się do stanowiska powódki, uznając cel mieszkaniowy za podstawowy cel oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Sąd Okręgowy w W. uchylił wyrok w części dotyczącej części nieruchomości, uznając kwestię za prawomocnie rozstrzygniętą, a w pozostałym zakresie oddalił apelację pozwanego. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanego, uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej apelację i orzekającej o kosztach. Kluczowym problemem była wykładnia umowy o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste w celu ustalenia podstawowego celu, co decyduje o stawce opłaty rocznej. Sąd Najwyższy wskazał na konieczność zastosowania kombinowanej metody wykładni umowy zgodnie z art. 65 k.c., uwzględniając zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko jej dosłowne brzmienie. Podkreślono, że nie można ustalać różnych stawek opłat dla jednej nieruchomości gruntowej. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wykładnia umów o użytkowanie wieczyste, ustalanie opłat rocznych, stosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, zasady wykładni oświadczeń woli.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i zasad wykładni umów cywilnych.

Zagadnienia prawne (3)

Jak należy interpretować umowę o oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste, gdy zawiera ona wiele celów, a ustawa o gospodarce nieruchomościami wymaga wskazania celu podstawowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Należy stosować kombinowaną metodę wykładni zgodnie z art. 65 k.c., badając zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko jej dosłowne brzmienie. W przypadku niejasności, wątpliwości należy tłumaczyć na niekorzyść strony, która zredagowała umowę.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że ustalenie podstawowego celu oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste jest kluczowe dla określenia stawki opłaty rocznej. Wskazał na konieczność wykładni umowy na podstawie art. 65 k.c., uwzględniając kontekst sytuacyjny i zgodny zamiar stron, a nie tylko językowe znaczenie postanowień.

Czy można ustalić różne stawki opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego dla jednej nieruchomości gruntowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie jest dopuszczalne ustalenie różnych opłat rocznych w stosunku do jednej nieruchomości gruntowej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę III CZP 24/13, stwierdzając, że ustalenie różnych opłat dla jednej nieruchomości jest niedopuszczalne.

Kiedy następuje trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu, na który została ona oddana w użytkowanie wieczyste, w kontekście art. 73 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami?

Odpowiedź sądu

Trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości może nastąpić z chwilą wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli proces budowy jest sprawny i zakończył się osiągnięciem celu, a niekoniecznie dopiero z chwilą wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odwołał się do swojego orzecznictwa, wskazując, że wydanie pozwolenia na budowę może być wystarczające do uznania trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości, jeśli dalsze prace budowlane przebiegają zgodnie z planem i prowadzą do realizacji celu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "V."spółdzielniapowódka
Miasto W.organ_państwowypozwany

Przepisy (9)

Główne

u.g.n. art. 72 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ustala się według stawki procentowej od ceny nieruchomości gruntowej.

u.g.n. art. 72 § ust. 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego jest uzależniona od określonego w umowie celu, na jaki nieruchomość została oddana.

u.g.n. art. 73 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Jeżeli nieruchomość gruntowa została oddana w użytkowanie wieczyste na więcej niż jeden cel, stawkę procentową opłaty rocznej przyjmuje się dla celu, który w umowie został określony jako podstawowy.

u.g.n. art. 73 § ust. 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu, na który nieruchomość została oddana, może stanowić podstawę do zmiany opłaty rocznej.

Pomocnicze

k.c. art. 65 § § 1

Kodeks cywilny

Oświadczenia woli należy tłumaczyć tak, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których zostało złożone, zasady współżycia społecznego i ustalone zwyczaje.

k.c. art. 65 § § 2

Kodeks cywilny

W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli się opierać na jej dosłownym brzmieniu.

k.p.c. art. 398 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego wyroku.

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Odpowiednie stosowanie przepisów o apelacji do skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa wykładnia umowy o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste w zakresie ustalenia celu podstawowego. • Naruszenie art. 73 ust. 2 u.g.n. przez jego niezastosowanie. • Dopuszczalność ustalenia różnych opłat rocznych dla jednej nieruchomości gruntowej.

Godne uwagi sformułowania

W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli się opierać na jej dosłownym brzmieniu. • Nie jest dopuszczalne ustalenie różnych opłat rocznych w stosunku do jednej nieruchomości gruntowej.

Skład orzekający

Anna Kozłowska

przewodniczący

Agnieszka Piotrowska

członek

Hubert Wrzeszcz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia umów o użytkowanie wieczyste, ustalanie opłat rocznych, stosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, zasady wykładni oświadczeń woli."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i zasad wykładni umów cywilnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu ustalania opłat za użytkowanie wieczyste, a Sąd Najwyższy szczegółowo omawia zasady wykładni umów, co jest cenne dla praktyków prawa nieruchomości.

Sąd Najwyższy rozstrzyga: Jak interpretować umowy wieczystego użytkowania i jakie opłaty płacić?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst