Orzeczenie · 2011-09-28

I CSK 743/10

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2011-09-28
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychWysokanajwyższy
dobra osobisteochrona dóbr osobistychnaruszenie dóbr osobistychpublikacja prasowaarchiwum internetoweodpowiedzialność cywilnawolność prasywolność słowazadośćuczynienieSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powodów w sprawie o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie, dotyczącej artykułu opublikowanego w gazecie "Ż.W." i dostępnego w jej archiwum internetowym. Sąd Okręgowy i Apelacyjny oddaliły powództwo, uznając, że archiwizacja artykułu nie stanowi nowego naruszenia, a wcześniejsze środki zaradcze (przeprosiny, zadośćuczynienie) były wystarczające. Sąd Najwyższy, uchylając częściowo zaskarżony wyrok, uznał, że publikowanie i zachowanie w archiwum internetowym artykułu, który naruszył dobra osobiste, może stanowić odrębną podstawę odpowiedzialności przewidzianej w art. 24 k.c. Powołał się na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, podkreślając, że stała dostępność w internecie treści naruszających dobra osobiste może prowadzić do permanentnego naruszenia, a środki zaradcze zastosowane dla wersji papierowej mogą być niewystarczające. Sąd wskazał, że samo zamieszczenie wzmianki o toczącym się postępowaniu lub nieprawdziwości treści może być wystarczające do uznania braku bezprawności, a w przypadku naruszenia – adekwatnym środkiem usuwającym skutki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych w internecie, w tym poprzez archiwizację treści.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy artykuł został już uznany za naruszający dobra osobiste w pierwotnej publikacji. Wymaga analizy konkretnych środków zaradczych i ewentualnego przedawnienia roszczeń majątkowych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy publikowanie i zachowanie w archiwum internetowym artykułu, którego treść opublikowana w wydaniu papierowym została uznana za naruszającą dobra osobiste pokrzywdzonego, może stanowić odrębną podstawę odpowiedzialności przewidzianej w art. 24 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, publikowanie w internetowym wydaniu gazety i zachowanie w jej internetowym archiwum artykułu, którego treść opublikowana w wydaniu papierowym została uznana za naruszającą dobra osobiste pokrzywdzonego, może stanowić podstawę poszukiwania ochrony określonej w art. 24 k.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że stała dostępność w internecie treści naruszających dobra osobiste może prowadzić do permanentnego naruszenia, a środki zaradcze zastosowane dla wersji papierowej mogą być niewystarczające. Powołał się na orzecznictwo ETPCz, podkreślając, że samo zamieszczenie wzmianki o toczącym się postępowaniu lub nieprawdziwości treści może być wystarczające do uznania braku bezprawności, a w przypadku naruszenia – adekwatnym środkiem usuwającym skutki.

Czy środki ochrony dóbr osobistych orzeczone prawomocnym wyrokiem (np. przeprosiny, zadośćuczynienie) za publikację w wersji papierowej stanowią rekompensatę również za naruszenie spowodowane utrzymywaniem tego samego artykułu w archiwum internetowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, środki ochrony orzeczone za publikację w wersji papierowej niekoniecznie stanowią rekompensatę za naruszenie spowodowane utrzymywaniem tego samego artykułu w archiwum internetowym, gdyż może to być uznane za odrębne naruszenie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że uznanie, iż oświadczenie zawierające przeproszenie za naruszającą dobro osobiste treść publikacji dotyczy wszystkich możliwych form i nośników, mogłoby prowadzić do ochrony iluzorycznej. Publikowanie tego samego artykułu na różnych nośnikach informacji może prowadzić do uznania, że doszło do innego czynu naruszającego dobro osobiste.

Czy archiwizacja artykułu prasowego w internecie przez nowy podmiot, który przejął archiwum poprzedniego wydawcy, stanowi działanie bezprawne?

Odpowiedź sądu

Niekoniecznie, jeśli polega jedynie na gromadzeniu, przechowywaniu i udostępnianiu treści archiwalnych, a nie na ponownym rozpowszechnianiu w sposób naruszający dobra osobiste.

Uzasadnienie

Sądy niższych instancji uznały, że archiwizacja nie jest rozpowszechnianiem, lecz przechowywaniem i udostępnianiem na życzenie, porównując ją do działalności bibliotek. Sąd Najwyższy nie odrzucił tej argumentacji wprost, ale skupił się na możliwości odrębnego naruszenia przez sam fakt istnienia artykułu w internecie.

Czy powódka Sara S. wykazała naruszenie jej dóbr osobistych przez artykuł, który nie wymieniał jej bezpośrednio?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, powódka nie wykazała, że doznała jakiejkolwiek krzywdy w związku z internetową publikacją artykułu.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że artykuł nie dotyczył bezpośrednio Sary S. i nie wykazała ona naruszenia jej dóbr osobistych. Sąd Najwyższy potwierdził, że choć nie można wykluczyć naruszenia dóbr osobistych osoby niewymienionej w publikacji, Sara S. nie wykazała przesłanek uzasadniających jej roszczenie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (w części), oddalenie skargi kasacyjnej (w części)
Strona wygrywająca
Powodowie (w części dotyczącej uchylenia wyroku)

Strony

NazwaTypRola
Abdelsalam S.osoba_fizycznapowód
Anwar S.osoba_fizycznapowód
Sara S.osoba_fizycznapowódka
"P.", spółka z o.o. w W.spółkapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 24 § 1

Kodeks cywilny

Publikowanie w internecie i zachowanie w archiwum artykułu naruszającego dobra osobiste może stanowić podstawę ochrony.

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

Naruszenie dóbr osobistych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 3983 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 365 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Kwestia, czy prawomocny wyrok stanowi rekompensatę za naruszenie w internecie.

k.p.c. art. 199 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 230

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może uznać fakty za przyznane, gdy strona przeciwna się nie wypowiedziała, ale tylko w razie braku wątpliwości.

k.p.c. art. 245

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39815

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Publikowanie i archiwizowanie w internecie artykułu naruszającego dobra osobiste może stanowić odrębne naruszenie. • Środki zaradcze zastosowane dla wersji papierowej mogą być niewystarczające dla ochrony dóbr osobistych w internecie. • Stała dostępność w internecie treści naruszających dobra osobiste może prowadzić do permanentnego naruszenia.

Odrzucone argumenty

Archiwizacja artykułu w internecie przez nowy podmiot nie stanowi działania bezprawnego. • Poprzednie orzeczenie o przeprosinach i zadośćuczynieniu stanowiło pełną rekompensatę za naruszenie. • Sara S. nie wykazała naruszenia jej dóbr osobistych.

Godne uwagi sformułowania

Publikowanie w internetowym wydaniu gazety i zachowanie w jej internetowym archiwum artykułu, którego treść opublikowana w wydaniu papierowym została uznana za naruszającą dobra osobiste pokrzywdzonego, może stanowić podstawę odpowiedzialności przewidzianej w art. 24 k.c. • Nie jest do przyjęcia sytuacja, w której w internecie treści zniesławiające mogą pozostawać bez żadnych ograniczeń, ponieważ prowadziłoby to do permanentnego naruszania dóbr osobistych. • Oświadczenie zawierające przeproszenie za naruszającą dobro osobiste treść publikacji niekoniecznie dotyczy wszystkich możliwych form i nośników, na jakich może być zamieszczona ta sama treść.

Skład orzekający

Wojciech Katner

przewodniczący

Teresa Bielska-Sobkowicz

sprawozdawca

Agnieszka Piotrowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych w internecie, w tym poprzez archiwizację treści."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy artykuł został już uznany za naruszający dobra osobiste w pierwotnej publikacji. Wymaga analizy konkretnych środków zaradczych i ewentualnego przedawnienia roszczeń majątkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu naruszenia dóbr osobistych w internecie i archiwizacji treści, co jest bardzo aktualne dla szerokiego grona odbiorców.

Czy artykuł z przeszłości wciąż może Cię zniesławić? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady ochrony dóbr osobistych w internecie.

Dane finansowe

zadośćuczynienie: 10 000 PLN

zadośćuczynienie: 10 000 PLN

zadośćuczynienie: 20 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst