I CSK 736/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, Miasto W., wniósł o zasądzenie solidarnie od [...] Spółdzielni Pracy "T." i Przedsiębiorstwa [x] "V." spółki z o.o. kwoty 593.998,48 zł tytułem kar umownych, naliczonych na podstawie dwóch umów dotyczących modernizacji gruntów i budynków. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa. Sąd Okręgowy w W. oddalił powództwo, opierając się na prawomocnym wyroku z innej sprawy (XXVI GC (...)), który dotyczył części kar umownych naliczonych z tego samego stosunku prawnego. Sąd Okręgowy uznał, że wcześniejszy wyrok, który oddalił powództwo o zapłatę części kar umownych, wiąże go na mocy art. 365 § 1 k.p.c., ponieważ ustalił, że do opóźnienia w wykonaniu umów nie doszło z przyczyn leżących po stronie pozwanych. Sąd Apelacyjny w (...) utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, aprobując zastosowanie art. 365 § 1 k.p.c. i uznając, że wcześniejsze orzeczenie wiąże sąd w niniejszej sprawie. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, rozważył kwestię granic mocy wiążącej prawomocnego wyroku. Podkreślił, że moc wiążąca dotyczy treści orzeczenia, a nie tylko uzasadnienia, ale dla prawidłowego wyznaczenia granic powagi rzeczy osądzonej i mocy wiążącej należy uwzględnić uzasadnienie wyroku. Sąd Najwyższy stwierdził, że skoro w poprzedniej sprawie sądy orzekły o braku podstaw do naliczenia kar umownych z powodu braku zwłoki pozwanych, a powód nie przedstawił nowych okoliczności, to zastosowanie art. 365 § 1 k.p.c. i oddalenie powództwa było prawidłowe. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie granic mocy wiążącej prawomocnego wyroku w kontekście art. 365 § 1 k.p.c., zwłaszcza w sprawach o częściowe dochodzenie podzielnych świadczeń oraz znaczenie uzasadnienia dla określenia zakresu związania.
Dotyczy specyficznej sytuacji dochodzenia części podzielnego świadczenia i zastosowania art. 365 § 1 k.p.c. w kontekście wcześniejszego prawomocnego orzeczenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prawomocny wyrok w sprawie dotyczącej części roszczenia z tego samego stosunku prawnego wiąże sąd w kolejnej sprawie o zapłatę pozostałej części roszczenia, nawet jeśli uzasadnienie wcześniejszego wyroku było nietrafne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawomocny wyrok wiąże sąd na mocy art. 365 § 1 k.p.c. w zakresie ustalonych okoliczności faktycznych i oceny prawnej, nawet jeśli argumentacja prawna była nietrafna.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że moc wiążąca prawomocnego wyroku, zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c., oznacza, że sąd musi uznać, iż kwestia prawna rozstrzygnięta w poprzedniej sprawie kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym wyroku, nawet jeśli argumentacja prawna była błędna. Granice mocy wiążącej należy ustalać z uwzględnieniem uzasadnienia wyroku.
Jakie są granice powagi rzeczy osądzonej i mocy wiążącej wyroku w przypadku dochodzenia przez powoda części podzielnego świadczenia (np. kar umownych) w kolejnych postępowaniach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Powaga rzeczy osądzonej odnosi się do przedmiotu rozstrzygnięcia w poprzedniej sprawie. Moc wiążąca oznacza, że sąd musi uznać za ustalone kwestie prawne rozstrzygnięte w poprzednim wyroku. W przypadku dochodzenia części podzielnego świadczenia, sąd w kolejnej sprawie nie może orzec odmiennie o zasadzie odpowiedzialności, jeśli okoliczności nie uległy zmianie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozróżnił powagę rzeczy osądzonej (art. 366 k.p.c.) od mocy wiążącej (art. 365 § 1 k.p.c.). Podkreślił, że granice obu tych instytucji należy ustalać z uwzględnieniem uzasadnienia wyroku, a w przypadku dochodzenia części podzielnego roszczenia, sąd jest związany ustaleniami dotyczącymi zasady odpowiedzialności poczynionymi w poprzednim postępowaniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Miasto W. | organ_państwowy | powód |
| [...] Spółdzielnia Pracy "T." | spółka | pozwany |
| Przedsiębiorstwo [x] "V." | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Sąd jest związany ustaleniami prawnymi poczynionymi w prawomocnym wyroku, nawet jeśli argumentacja prawna była nietrafna.
Pomocnicze
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, i tylko między tymi samymi stronami.
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd rozstrzyga o żądaniu powoda i w jego granicach.
k.c. art. 379 § § 2
Kodeks cywilny
Świadczenie pieniężne jest świadczeniem podzielnym.
k.c. art. 498 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Reguluje zasady potrącenia wierzytelności.
k.p.c. art. 398 § 3 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia prawa procesowego.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 365 § 1 k.p.c. i związanie sądu prawomocnym wyrokiem w poprzedniej sprawie, nawet jeśli jego uzasadnienie było nietrafne. • Brak możliwości odmiennej oceny stosunku prawnego i zasadności roszczenia w sytuacji, gdy kwestia ta została już prawomocnie rozstrzygnięta. • Granice mocy wiążącej wyroku należy ustalać z uwzględnieniem uzasadnienia, a nie tylko sentencji.
Odrzucone argumenty
Niewłaściwe zastosowanie art. 365 § 1 k.p.c. poprzez przyjęcie, że sąd był związany prejudycjalnie wyrokiem Sądu Okręgowego, podczas gdy przepis ten dotyczy wyłącznie związania innego sądu sentencją, a nie uzasadnieniem.
Godne uwagi sformułowania
Związanie prawomocnym wyrokiem oznacza, iż Sąd obowiązany jest uznać, że kwestia prawna, która była już przedmiotem rozstrzygnięcia w innej sprawie, a która ma znaczenie prejudycjalne w sprawie przez niego rozpoznawanej, kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku, nawet gdyby argumentacja prawna, na której opiera się to rozstrzygnięcie była nietrafna. • Podstawa rozstrzygnięcia nie może być identyfikowana „z podstawą powództwa”, ponieważ ta nie obejmuje stanowiska pozwanego, ani pojęciem „podstawa faktyczna i prawna wyroku”, gdyż te określenia oznaczają jedynie motywy takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. • Co do zasady, moc wiążąca wyroku dotyczy związania jego treścią, nie zaś uzasadnieniem, ale trzeba podkreślić, że na podstawie brzmienia samej tylko sentencji wyroku nie sposób jest zidentyfikować nie tylko stosunku prawnego, z którego wynikało rozstrzygnięte nim roszczenie, ale także wszystkich charakterystycznych dla niego aspektów, różniących go od innych stosunków tego samego rodzaju.
Skład orzekający
Władysław Pawlak
przewodniczący
Mirosław Bączyk
członek
Marta Romańska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie granic mocy wiążącej prawomocnego wyroku w kontekście art. 365 § 1 k.p.c., zwłaszcza w sprawach o częściowe dochodzenie podzielnych świadczeń oraz znaczenie uzasadnienia dla określenia zakresu związania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dochodzenia części podzielnego świadczenia i zastosowania art. 365 § 1 k.p.c. w kontekście wcześniejszego prawomocnego orzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego - mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń i zastosowania art. 365 § 1 k.p.c., co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.
“Czy prawomocny wyrok, nawet z błędami w uzasadnieniu, zamyka drogę do dochodzenia reszty roszczenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 593 998,48 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.