I CSK 735/24

Sąd NajwyższyWarszawa2025-02-21
SNCywilnespadkiŚrednianajwyższy
dział spadkuskarga kasacyjnacofnięcie skargikoszty postępowaniaSąd Najwyższypostępowanie nieprocesoweart. 520 k.p.c.

Sąd Najwyższy uzupełnił postanowienie o umorzeniu postępowania kasacyjnego, skreślając kropkę i dodając rozstrzygnięcie o kosztach, oddalając wniosek o ich zasądzenie na rzecz wnioskodawców.

Sąd Najwyższy uzupełnił swoje wcześniejsze postanowienie o umorzeniu postępowania kasacyjnego w sprawie o dział spadku. Wnioskodawcy domagali się zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego po tym, jak uczestniczka cofnęła skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy uznał, że w sprawach działowych, zgodnie z art. 520 § 1 k.p.c., każdy ponosi koszty związane ze swoim udziałem, a cofnięta skarga kasacyjna, która i tak podlegałaby odrzuceniu, nie stanowi podstawy do zasądzenia kosztów od strony przeciwnej.

Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek o uzupełnienie postanowienia z dnia 10 grudnia 2024 r., które umorzyło postępowanie kasacyjne w sprawie o dział spadku z powodu cofnięcia skargi kasacyjnej przez uczestniczkę E. M. Wnioskodawcy E. P. i A. K. domagali się zasądzenia na ich rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że cofnięcie skargi kasacyjnej jest dopuszczalne i skutkuje umorzeniem postępowania. Odnosząc się do kwestii kosztów, Sąd Najwyższy wskazał, że w sprawach nieprocesowych, a zwłaszcza w sprawach o dział spadku, podstawową zasadą jest art. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, a co do zasady nie zachodzi sprzeczność interesów. Sąd podkreślił również, że cofnięta skarga kasacyjna zawierała zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych i oceny dowodów, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym zgodnie z art. 398^13 § 2 i art. 398^3 § 3 k.p.c. Gdyby skarga nie została cofnięta, podlegałaby odrzuceniu. W związku z tym Sąd Najwyższy uzupełnił swoje postanowienie, skreślając kropkę w sentencji i dodając informację o oddaleniu wniosku E. P. oraz A. K. o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego od strony przeciwnej jest niezasadny w przypadku cofnięcia skargi kasacyjnej, zwłaszcza w sprawach o dział spadku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na zasadę ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika w postępowaniu nieprocesowym (art. 520 § 1 k.p.c.) oraz na niedopuszczalność zarzutów faktycznych w skardze kasacyjnej, co w tym przypadku skutkowałoby odrzuceniem skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uzupełnienie postanowienia i oddalenie wniosku o koszty

Strony

NazwaTypRola
E. P.osoba_fizycznawnioskodawczyni
A. K.osoba_fizycznauczestniczka
E. M.osoba_fizycznauczestniczka

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach o dział spadku każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, a co do zasady nie zachodzi sprzeczność interesów.

Pomocnicze

k.p.c. art. 351 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uzupełnienia postanowienia.

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uzupełnienia orzeczenia.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 398 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

Zakaz powoływania nowych faktów i dowodów w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 398 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Niedopuszczalność zarzutów dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów w skardze kasacyjnej.

k.p.c. art. 398 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość odrzucenia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Orzekanie o kosztach w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego od strony przeciwnej po cofnięciu skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie w tzw. sprawach działowych co do zasady nie zachodzi sprzeczność interesów w postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne powołanie nowych faktów i dowodów Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Orzekanie o kosztach w sprawach o dział spadku po cofnięciu skargi kasacyjnej, dopuszczalność zarzutów w skardze kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań nieprocesowych i kasacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia praktyczne aspekty postępowania kasacyjnego i kosztów w sprawach spadkowych, co jest istotne dla prawników praktyków.

Koszty po cofnięciu skargi kasacyjnej w sprawach spadkowych – co mówi Sąd Najwyższy?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 735/24
POSTANOWIENIE
21 lutego 2025 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Grzegorz Misiurek
na posiedzeniu niejawnym 21 lutego 2025 r. w Warszawie
‎
w sprawie z wniosku E. P.
‎
z udziałem A. K. i E. M.
‎
o dział spadku,
na skutek skargi kasacyjnej E. M.
‎
od postanowienia Sądu Okręgowego w Siedlcach
‎
z 17 października 2023 r., V Ca 559/23,
w przedmiocie wniosku o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego
z 10 grudnia 2024 r., I CSK 735/24,
uzupełnia postanowienie Sądu Najwyższego z 10 grudnia 2024 r., I CSK 735/24 w ten sposób, że w sentencji tego orzeczenia skreśla kropkę i dodaje: "i oddala wniosek E. P. oraz A. K. o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 10 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne wobec cofnięcia przez uczestniczkę postępowania E. M. skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego w Siedlcach z 17 października 2023 r. w przedmiocie działu spadku. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że cofnięcie przez stronę skargi kasacyjnej jest dopuszczalne i nie wymaga zgody drugiej strony, a zgodnie z zasadą dyspozycyjności ta czynność procesowa wiąże Sąd Najwyższy i nie podlega jego następczej kontroli. Wyjaśnił również, że co do zasady czynność ta skutkuje koniecznością umorzenia postępowania kasacyjnego i orzeczenia o kosztach procesu, jak przy cofnięciu pozwu. Przy czym nie orzeczono o kosztach postępowania kasacyjnego, wobec czego wnioskodawczyni E. P. i uczestniczka A. K. wniosły o uzupełnienie powyższego postanowienia z 10 grudnia 2024 r. i rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów  postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Najwyższy, wyjaśniając skutki prawne cofnięcia skargi kasacyjnej i odnosząc się do zasady orzekania o kosztach w takich przypadkach, nie dostrzegł podstawy do zasądzenia kosztów postepowania kasacyjnego.
Pierwszą z przyczyn takiego rozstrzygnięcia było to, że podstawową zasadą orzekania o kosztach w postępowaniu nieprocesowym, a taką jest sprawa o dział spadku, jest norma ujęta w art. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, zaś w tzw. sprawach działowych co do zasady nie zachodzi sprzeczność interesów (zob. m.in. postanowienie SN z 9 maja 2013 r., II CZ 28/13, nie publ.).
Na marginesie wypadało zauważyć, że cofnięta skarga kasacyjna sprowadzała się do polemiki z ustaleniami faktycznymi Sądu drugiej instancji; dotyczył tego wprost pierwszy z zarzutów wymienionych w podstawach skargi, drugi z kolei pośrednio, gdyż mimo powołania się na przepisy prawa materialnego jego ocena wymagałaby weryfikacji faktów w zakresie dopłat, czy możliwości podziału rzeczy w naturze w sposób wyłączający co do zasady dopłaty. Ustawodawca wyraźnie uregulował w art. 398
13
§ 2 k.p.c., iż w postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne powołanie nowych faktów i dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. Ponadto podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 398
3
§ 3 k.p.c.). Gdyby wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie została cofnięta, podlegałby odrzuceniu jako niedopuszczalna (art. 398
6
§ 2 i 3 k.p.c.). W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnioskodawczyni E. P. i uczestniczka A. K. wniosły jedynie o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, a w przypadku przyjęcia skargi do rozpoznania, o oddalenie skargi w całości, z takimi rozstrzygnięciami wiążąc wniosek o zasądzenie na ich rzecz kosztów zastępstwa procesowego od uczestniczki E. M. W odpowiedzi nie wniesiono o odrzucenie skargi kasacyjnej, a wniosek o zasądzenie kosztów był związany z innymi oczekiwanymi rozstrzygnięciami (por. m. in. postanowienia SN z 20 sierpnia 2014 r., II CSK 77/14, OSNC 2015, nr 7 – 8, poz. 91, z 5 grudnia 2013 r., III SK 23/13, z 18 grudnia 2012 r., II CSK 397/12, nie publ.).
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 351 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 361 k.p.c. w związku z art. art. 391 § 1 k.p.c. i  art. 398
21
k.p.c.
‎
(A.T.)
r.g.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI