I CSK 731/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej wniesionej przez S. S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Podstawą odmowy było stwierdzenie, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 398^9 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, które warunkują przyjęcie skargi do rozpoznania. Skarżący argumentował, że skarga jest oczywiście uzasadniona z powodu nieważności postępowania, wynikającej z rozpoznania apelacji przez sąd drugiej instancji w składzie jednoosobowym, co miało naruszać art. 379 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 367 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że oczywista zasadność wymaga wykazania kwalifikowanego naruszenia przepisów, widocznego prima facie. W ocenie Sądu Najwyższego, zarzut nieważności nie znalazł potwierdzenia, zwłaszcza w kontekście przepisów szczególnych dotyczących składu sądu w okresie stanu zagrożenia epidemicznego oraz aktualnego stanu prawnego dopuszczającego jednoosobową obsadę sądu apelacyjnego. Skarżący powołał się również na istotne zagadnienia prawne, formułując szereg pytań dotyczących możliwości obowiązywania umowy po usunięciu postanowień abuzywnych, stosowania przepisów krajowych i unijnych, a także wykładni przepisów o klauzulach indeksacyjnych i ryzyku walutowym. Sąd Najwyższy stwierdził, że podniesione zagadnienia prawne, mimo ich złożoności, zostały już wyjaśnione w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności w zakresie traktowania klauzul indeksacyjnych i waloryzacyjnych jako głównych świadczeń umownych, które mogą być uznane za abuzywne. Sąd wskazał, że eliminacja takich klauzul może prowadzić do nieważności całej umowy, jeśli jej dalsze obowiązywanie bez tych postanowień jest niemożliwe lub zmienia jej charakter. Podkreślono również brak możliwości zastępowania abuzywnych klauzul innymi przepisami prawa krajowego, co stałoby w sprzeczności z celami dyrektywy 93/13/EWG. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego i TSUE w zakresie klauzul abuzywnych w umowach kredytów indeksowanych do walut obcych, w szczególności dotyczącego traktowania klauzul indeksacyjnych jako głównych świadczeń umownych oraz konsekwencji ich eliminacji dla ważności umowy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z umowami kredytów indeksowanych do walut obcych i stosowania przepisów o ochronie konsumentów. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów umów lub sytuacji prawnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie zachodzą przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy ocenił, że zarzut nieważności postępowania z powodu jednoosobowej obsady sądu apelacyjnego nie jest zasadny w świetle przepisów szczególnych i aktualnego orzecznictwa. Podniesione zagadnienia prawne dotyczące klauzul abuzywnych w umowach kredytów indeksowanych do waluty obcej zostały już wyjaśnione w utrwalonej judykaturze TSUE i SN, co wyklucza potrzebę dalszej wykładni.
Czy postanowienia umowne dotyczące indeksacji kredytu do waluty obcej, w tym klauzule kursowe i klauzule ryzyka walutowego, są abuzywne i czy ich eliminacja prowadzi do nieważności całej umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzule indeksacyjne i waloryzacyjne, które pozwalają bankowi swobodnie kształtować kurs waluty, są niedozwolonymi postanowieniami umownymi. Ich eliminacja może prowadzić do nieważności całej umowy, jeśli umowa nie może obowiązywać bez tych postanowień.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, powołując się na orzecznictwo TSUE i SN, stwierdził, że klauzule indeksacyjne i waloryzacyjne stanowią główne świadczenie umowne i jeśli są abuzywne, umowa może być uznana za nieważną. Zastąpienie abuzywnych klauzul innymi przepisami prawa krajowego jest niedopuszczalne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G.B. | osoba_fizyczna | powód |
| M.B. | osoba_fizyczna | powód |
| S. spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (17)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 385^1 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 367 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
ustawa z 2 marca 2020 r. art. 15zzs1 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
ustawa – Prawo wekslowe art. 41
Ustawa - Prawo wekslowe
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 212 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 353 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
k.c. art. 353^1
Kodeks cywilny
k.c. art. 69 § ust. 3
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 398^13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^3 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z powodu jednoosobowej obsady sądu apelacyjnego. • Istnienie istotnych zagadnień prawnych wymagających wykładni w zakresie klauzul abuzywnych w umowach kredytów indeksowanych do waluty obcej.
Godne uwagi sformułowania
Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do powyższych przesłanek. • Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy. • W orzecznictwie Sądu Najwyższego obecnie dominuje pogląd, że klauzule kształtujące mechanizm indeksacji, zastrzeżone w umowie kredytu złotowego indeksowanego do waluty obcej (denominowanego w walucie obcej), określają główne świadczenie kredytobiorcy. • Postanowienia umowy (regulaminu), określające zarówno zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, jak i spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej, mają charakter niedozwolonych postanowień umownych. • Wyeliminowanie abuzywnych klauzul przeliczeniowych nie prowadzi do utrzymania w mocy kredytu indeksowanego kursem CHF jako kredytu złotowego oprocentowanego według stawki LIBOR. • W orzecznictwie przyjęto, że w celu zrealizowania przez bank obowiązków informacyjnych co do ryzyka walutowego i kursowego, które wiąże się dla konsumenta z zawarciem umów kredytowych indeksowanych do waluty obcej (denominowanych w walucie obcej) nie jest wystarczające wskazanie w umowie, że ryzyko związane ze zmianą kursu waluty ponosi kredytobiorca oraz odebranie od niego oświadczenia o standardowej treści.
Skład orzekający
Marta Romańska
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego i TSUE w zakresie klauzul abuzywnych w umowach kredytów indeksowanych do walut obcych, w szczególności dotyczącego traktowania klauzul indeksacyjnych jako głównych świadczeń umownych oraz konsekwencji ich eliminacji dla ważności umowy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z umowami kredytów indeksowanych do walut obcych i stosowania przepisów o ochronie konsumentów. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów umów lub sytuacji prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu umów kredytowych powiązanych z walutami obcymi i klauzul abuzywnych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i konsumentów. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w tej kwestii ma istotne znaczenie praktyczne.
“Sąd Najwyższy: Klauzule waloryzacyjne w kredytach frankowych to główne świadczenie. Co to oznacza dla Twojej umowy?”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.