Orzeczenie · 2013-08-29

I CSK 713/12

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2013-08-29
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
sprzedaż udziałówzgoda wspólnikówkodeks spółek handlowychumowa sprzedażywartość przedmiotu sporuskarga kasacyjnaprawo spółek

Sprawa dotyczyła zapłaty części ceny sprzedaży udziałów spółki z o.o. "H. T. & L. P.". Powód, Ing. H. H. GmbH, sprzedał swoje udziały pozwanej spółce P. G. S.A. na podstawie umowy z 22 października 2008 r. Pozwana kwestionowała ważność umowy, podnosząc, że zgoda wspólników na zbycie udziałów, wyrażona pisemną uchwałą z 4 września 2008 r., nie spełniała wymogów formalnych. Argumentowała, że zgoda powinna być udzielona w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi, zgodnie z art. 63 § 2 k.c. w związku z art. 180 k.s.h. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny uznały umowę za ważną, stwierdzając, że zgoda wspólników wyrażona w formie pisemnej uchwały podjętej w trybie art. 227 § 2 k.s.h. jest wystarczająca. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanej, oddalił ją, podzielając stanowisko sądów niższych instancji. Podkreślono, że przepisy kodeksu spółek handlowych regulują sposób podejmowania uchwał przez organy spółki i wyłączają stosowanie art. 63 § 2 k.c. w związku z art. 180 k.s.h. do zgody wspólników na zbycie udziałów, jeśli umowa spółki nie stanowi inaczej. W tym przypadku zgoda wyrażona w pisemnej uchwale podjętej bez formalnego zwołania zgromadzenia wspólników była ważna. Sąd Najwyższy zwrócił również uwagę na brak skutecznych zarzutów procesowych dotyczących nieuwzględnienia dowodu z wyroku innego sądu, który ustalił nieistnienie uchwały z 4 września 2008 r., wskazując na brak zastrzeżeń procesowych w niższych instancjach i ograniczoną moc wiążącą tego wyroku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących formy zgody wspólników na zbycie udziałów w spółce z o.o., dopuszczalności podejmowania uchwał w trybie art. 227 § 2 k.s.h., oraz mocy wiążącej wyroków sądowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z umową spółki i przepisami k.s.h. oraz k.c. w kontekście zbycia udziałów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zgoda wspólników spółki z o.o. na zbycie udziałów, wyrażona w formie pisemnej uchwały podjętej w trybie art. 227 § 2 k.s.h., wymaga formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zgoda wyrażona w formie pisemnej uchwały podjętej w trybie art. 227 § 2 k.s.h. jest wystarczająca i nie wymaga formy z podpisami notarialnie poświadczonymi, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.

Uzasadnienie

Przepisy kodeksu spółek handlowych regulują sposób podejmowania uchwał przez organy spółki i wyłączają stosowanie art. 63 § 2 k.c. w związku z art. 180 k.s.h. do zgody wspólników na zbycie udziałów, jeśli umowa spółki nie stanowi inaczej. Podjęcie uchwały w trybie art. 227 § 2 k.s.h. jest dopuszczalne i nie narusza postanowień umowy spółki, jeśli wszyscy wspólnicy wyrażą na piśmie zgodę na postanowienie lub głosowanie pisemne.

Czy wyrok sądu ustalający nieistnienie uchwały wspólników ma moc wiążącą dla stron, które nie brały udziału w postępowaniu, w którym został wydany?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok taki nie ma mocy wiążącej erga omnes, a jedynie między stronami tamtego procesu.

Uzasadnienie

Z art. 365 k.p.c. wynika, że tylko strony tamtego procesu są związane wyrokiem, a sądy i inne organy nie mogą odmiennie przyjmować w stosunkach między tymi stronami. Wyrok nie ma mocy wiążącej dla podmiotu, który nie uczestniczył w postępowaniu poprzedzającym jego wydanie, chyba że przewidują to przepisy o rozszerzonej prawomocności.

Czy zarzuty procesowe dotyczące nieuwzględnienia wniosków dowodowych mogą być skuteczne w skardze kasacyjnej, jeśli strona nie zgłosiła zastrzeżenia z art. 162 k.p.c. w niższej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty te nie mogą być uwzględnione, jeśli strona nie zwróciła uwagi sądu na uchybienie w trybie art. 162 k.p.c.

Uzasadnienie

Celem art. 162 k.p.c. jest pobudzenie inicjatywy procesowej stron i zapobieganie ich nielojalności przez zobligowanie do bieżącego zwracania uwagi sądu na uchybienia procesowe w celu ich niezwłocznego wyeliminowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Ing. H. H. GmbH

Strony

NazwaTypRola
Ing. H. H. GmbHspółkapowód
P. G. S.A.spółkapozwany
H. T. & L. P. spółka z o.o.spółkainny

Przepisy (12)

Główne

k.s.h. art. 182 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Umowa spółki może uzależnić zbycie udziału od zgody spółki albo w inny sposób ograniczyć.

k.s.h. art. 227 § § 2

Kodeks spółek handlowych

Wspólnicy mogą podejmować uchwały bez odbycia zgromadzenia, jeżeli wszyscy wspólnicy wyrażą na piśmie zgodę na postanowienie, które ma być powzięte, albo na głosowanie pisemne.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddala skargę kasacyjną, jako bezzasadną.

Pomocnicze

k.c. art. 63 § § 2

Kodeks cywilny

Forma zgody osoby trzeciej na zawarcie umowy powinna być pisemna z podpisami notarialnie poświadczonymi, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

k.s.h. art. 180

Kodeks spółek handlowych

Umowa zbycia udziałów wymaga formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi.

k.s.h. art. 182 § § 2

Kodeks spółek handlowych

Jeżeli zbycie uzależnione jest od zgody spółki, stosuje się przepisy § 3-5, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.

k.s.h. art. 182 § § 3

Kodeks spółek handlowych

Zgody udziela zarząd w formie pisemnej.

k.s.h. art. 227 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Uchwały wspólników są podejmowane na zgromadzeniu wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.

k.p.c. art. 162

Kodeks postępowania cywilnego

Strona może w trybie art. 162 k.p.c. zwrócić uwagę sądu na uchybienia procesowe w celu ich niezwłocznego wyeliminowania.

k.p.c. art. 244

Kodeks postępowania cywilnego

Dokumenty urzędowe stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone.

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Prawomocny wyrok sądu wiąże strony i sąd, który je wydał, oraz inne sądy i organy.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeżeli jest bezzasadna.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zgoda wspólników na zbycie udziałów wyrażona w formie pisemnej uchwały podjętej w trybie art. 227 § 2 k.s.h. jest wystarczająca i nie wymaga formy z podpisami notarialnie poświadczonymi. • Przepisy k.s.h. regulują sposób podejmowania uchwał przez organy spółki i wyłączają stosowanie art. 63 § 2 k.c. w związku z art. 180 k.s.h. do zgody wspólników na zbycie udziałów. • Wyrok sądu ustalający nieistnienie uchwały wspólników nie ma mocy wiążącej erga omnes, a jedynie między stronami tamtego procesu. • Zarzuty procesowe dotyczące nieuwzględnienia wniosków dowodowych są nieskuteczne, jeśli strona nie zgłosiła zastrzeżenia z art. 162 k.p.c. w niższej instancji.

Odrzucone argumenty

Zgoda wspólników na zbycie udziałów powinna być udzielona w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi (art. 63 § 2 k.c. w zw. z art. 180 k.s.h.). • Wyrok Sądu Okręgowego ustalający nieistnienie uchwały z 4 września 2008 r. powinien mieć moc wiążącą dla stron niniejszego procesu. • Naruszenie przepisów postępowania przez nieuwzględnienie dowodu z zeznań świadka I. T. oraz dowodu z przesłuchania stron.

Godne uwagi sformułowania

zgoda wyrażona przez uprawniony organ czyli zgromadzenie wspólników w drodze uchwały podjętej przez wspólników w trybie art. 227 § 2 k.s.h. przed sprzedażą udziałów • przepisy kodeksu spółek handlowych zawierają regulacje dotyczące zasad, sposobu i formy podejmowania decyzji przez korporacyjne organy spółki z o.o. w formie uchwał i należy przyjąć, że przepisy te obowiązują także w kwestii podjęcia przez wspólników uchwały w przedmiocie zezwolenia na zbycie udziałów, wyłączając stosowanie art. 63 § 2 k.c. w związku z art. 180 k.s.h. • wyrok ten nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy o zapłatę, albowiem ustalenie nieistnienia uchwały nastąpiło tylko w stosunkach między stronami tamtego procesu • wyrok cieszy się prawomocnością, ale nie prawomocnością rozszerzoną, skuteczną erga omnes

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

przewodniczący

Barbara Myszka

członek

Agnieszka Piotrowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących formy zgody wspólników na zbycie udziałów w spółce z o.o., dopuszczalności podejmowania uchwał w trybie art. 227 § 2 k.s.h., oraz mocy wiążącej wyroków sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z umową spółki i przepisami k.s.h. oraz k.c. w kontekście zbycia udziałów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie dotyczące formy zgody wspólników na zbycie udziałów w spółce z o.o., co jest kluczowe dla praktyki obrotu gospodarczego. Rozstrzyga również kwestię mocy wiążącej wyroków sądowych.

Zgoda wspólników na sprzedaż udziałów: czy wystarczy zwykła pisemna uchwała?

Dane finansowe

WPS: 213 395 PLN

część ceny sprzedaży udziałów: 30 485 PLN

część ceny sprzedaży udziałów: 30 485 PLN

część ceny sprzedaży udziałów: 30 485 PLN

część ceny sprzedaży udziałów: 30 485 PLN

część ceny sprzedaży udziałów: 30 485 PLN

część ceny sprzedaży udziałów: 30 485 PLN

część ceny sprzedaży udziałów: 30 485 PLN

Sektor

prawo spółek

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst