I CSK 710/24

Sąd NajwyższyWarszawa2025-10-28
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
najemkradzieżodszkodowanieprzedawnienieskarga kasacyjnaSąd Najwyższyzasady współżycia społecznego

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o zapłatę odszkodowania za skradziony samochód, uznając brak istotnego zagadnienia prawnego.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną spółki L. S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zasądził od niej na rzecz T. sp. z o.o. ponad 211 tys. zł odszkodowania za skradziony samochód. Sąd Apelacyjny uznał, że zarzut przedawnienia podniesiony przez najemcę był sprzeczny z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.), gdyż pozew został złożony dzień po upływie terminu. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej, stwierdzając, że nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne dotyczące stosowania art. 115 k.c. i art. 5 k.c., ponieważ najem nie wygasł z chwilą kradzieży, a wynajmujący został o niej powiadomiony w terminie umożliwiającym dochodzenie roszczenia.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej postanowieniem z dnia 28 października 2025 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej L. S.A. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2023 r. (sygn. akt VII AGa 999/22). Sprawa dotyczyła powództwa T. sp. z o.o. w W. przeciwko L. S.A. o zapłatę odszkodowania za utratę przedmiotu najmu – samochodu. Sąd Okręgowy w Warszawie pierwotnie oddalił powództwo, jednak Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, zasądzając od najemcy na rzecz wynajmującego kwotę 211 200 zł wraz z odsetkami. Sąd Apelacyjny ustalił, że samochód został skradziony, a żona prezesa najemcy niezwłocznie zgłosiła kradzież na Policji, jednak nie była w stanie wskazać miejsca utraty dowodu rejestracyjnego i polisy ubezpieczeniowej. Ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania, powołując się na postanowienia umowy dotyczące obowiązku przekazania dowodu rejestracyjnego. Sąd Apelacyjny uznał, że nie można wymagać od wynajmującego wyczerpania środków dochodzenia roszczenia od ubezpieczyciela, a zarzut przedawnienia podniesiony przez najemcę uznał za sprzeczny z art. 5 k.c., ponieważ pozew został złożony w poniedziałek, dzień po upływie terminu, który przypadał na niedzielę. Najemca w skardze kasacyjnej podniósł istotne zagadnienie prawne dotyczące stosowania art. 115 k.c. i art. 5 k.c. w sporze między przedsiębiorcami. Sąd Najwyższy uznał jednak, że w sprawie nie występuje takie zagadnienie, gdyż nie ma podstaw do stosowania art. 115 k.c. Wskazał, że skutkiem utraty przedmiotu najmu jest wygaśnięcie najmu, ale dopiero od chwili zawiadomienia wynajmującego o niemożności świadczenia. Ponieważ wynajmujący został zawiadomiony o kradzieży w terminie, a termin przedawnienia upływał po wniesieniu pozwu, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej. Zasądzono również koszty postępowania kasacyjnego od L. S.A. na rzecz T. sp. z o.o.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, w sprawie nie ma podstaw do stosowania art. 115 k.c., a tym samym zbędne jest rozważanie zasadności zastosowania art. 5 k.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że kwestia przedawnienia roszczenia nie była rozstrzygana w oparciu o art. 115 k.c., a najem nie wygasł z chwilą kradzieży, lecz od momentu zawiadomienia wynajmującego o niemożności świadczenia. Termin przedawnienia upływał po wniesieniu pozwu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

T. sp. z o.o. w W.

Strony

NazwaTypRola
T. sp. z o.o. w W.spółkapowód
L. S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zastosowanie zarzutu sprzeczności z zasadami współżycia społecznego wobec podniesienia zarzutu przedawnienia.

k.c. art. 115

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący biegu przedawnienia, który nie miał zastosowania w tej sprawie.

k.c. art. 475 § 1

Kodeks cywilny

Skutek utraty przedmiotu najmu jako niemożność świadczenia.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 98 § 11

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zasądzenia kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw do stosowania art. 115 k.c. w sprawie. Najem nie wygasł z chwilą kradzieży, a wynajmujący został powiadomiony o utracie przedmiotu najmu w terminie. Termin przedawnienia upływał po wniesieniu pozwu.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego stosowania art. 115 k.c. i art. 5 k.c. w sporze między przedsiębiorcami.

Godne uwagi sformułowania

Najem nie może wygasnąć bez wiedzy wynajmującego, iż po jego stronie powstała niemożność świadczenia. Podniesienie zarzutu przedawnienia przez najemcę zostało uznane za sprzeczne z art. 5 k.c.

Skład orzekający

Dariusz Pawłyszcze

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wygaśnięcia najmu w przypadku utraty przedmiotu, biegu przedawnienia oraz stosowania art. 5 k.c. w sporach między przedsiębiorcami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z kradzieżą pojazdu i procedurą zgłoszenia ubezpieczycielowi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o przedawnieniu i zasadach współżycia społecznego w kontekście umowy najmu i kradzieży, co jest częstym problemem w obrocie prawnym.

Czy zarzut przedawnienia zawsze chroni dłużnika? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy zasady współżycia społecznego biorą górę.

Dane finansowe

WPS: 211 200 PLN

odszkodowanie: 211 200 PLN

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I CSK 710/24
POSTANOWIENIE
28 października 2025 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Pawłyszcze
na posiedzeniu niejawnym 28 października 2025 r. w Warszawie
‎
w sprawie z powództwa T. sp. z o.o. w W.
‎
przeciwko L. S.A. w W.
‎
o zapłatę,
‎
na skutek skargi kasacyjnej L. S.A. w W.
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 10 sierpnia 2023 r., VII AGa 999/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od L. S.A. w W. na rzecz T. sp. z o.o. w W. 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł kosztów postępowania kasacyjnego.
(G.G.)
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 16 marca 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo wynajmującego przeciwko najemcy o odszkodowanie za utratę przedmiotu najmu (samochodu).
Wyrokiem zaskarżonym skargą kasacyjną Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji i zasądził od najemcy na rzecz wynajmującego 211 200 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 18 lutego 2019 r.
Sąd Apelacyjny ustalił, że samochód będącego przedmiotem najmu używała żona prezesa najemcy. Samochód ten została został skradziony 17 lutego 2016 r. Żona prezesa niezwłocznie zgłosiła kradzież na Policji i oświadczyła przy tym, że dowód rejestracyjny i polisa ubezpieczeniowa zostały przez nią utracone i nie jest w stanie wskazać miejsca i czasu ich utracenia. Następnie, 23 lutego 2016 r., żona prezesa najemcy za pośrednictwem wynajmującego zgłosiła kradzież ubezpieczycielowi. Jednak ubezpieczyciel 14 maja 2017 r. odmówił wypłaty odszkodowania powołując się na postanowienia umowy, w myśl których w przypadku kradzieży pojazdu ubezpieczony zobowiązany jest przekazać ubezpieczycielowi dowód rejestracyjny pojazdu, chyba że pojazd został utracony na skutek rozboju, kradzieży rozbójniczej lub wymuszenia rozbójniczego.
Sąd drugiej instancji uznał, że nie można żądać od wynajmującego, aby wyczerpał wszelkie dostępne środki dochodzenia roszczenia od zakładu ubezpieczeń, w tym uzyskał wyrok oddalający powództwo przeciwko ubezpieczycielowi. Sąd Apelacyjny oddalił zarzut przedawnienia podniesiony przez najemcę. Sąd ten wskazał, że stanowiska w sprawie upływu terminu przedawnienia w niedzielą są rozbieżne zarówno w orzecznictwie, jak i judykaturze. Ponieważ wynajmujący złożył pozew w poniedziałek 18 lutego 2019 r., a zatem zaledwie jeden dzień po upływie terminu przedawnienia (przy założeniu, że upłyną on w niedzielę), podniesienie zarzutu przedawnienia przez najemcę zostało uznane za sprzeczne z art. 5 k.c.
Najemca wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na wystąpienie w niniejszej sprawie istotnego zagadnienia prawnego: czy rozbieżności w piśmiennictwie lub orzecznictwie dotyczące stosowania art. 115 k.c. do terminu przedawnienia, mogą stanowić uzasadnienie dla zastosowania przez sąd art. 5 k.c. w odniesieniu do zarzutu przedawnienia podniesionego przez dłużnika w sporze między przedsiębiorcami.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W sprawie nie występuje zagadnienie prawne podniesione przez skarżącego, ponieważ w sprawie nie ma podstaw do stosowania art. 115 k.c., a tym samym zbędne jest rozważanie zasadności zastosowania art. 5 k.c.
Skutkiem utraty przedmiotu najmu co do zasady jest wygaśnięcie najmu, ponieważ wynajmujący już nie jest w stanie świadczyć (art. 475 § 1 k.c.). Jednak chwilą wygaśnięcia najmu jest zawiadomienie wynajmującego o utracie rzeczy. Najem nie może wygasnąć bez wiedzy wynajmującego, iż po jego stronie powstała niemożność świadczenia. Najemca może nie zgłaszać wynajmującemu utraty przedmiotu najmu (postępując zgodnie z umową lub wbrew umowie), np. licząc na odzyskanie skradzionej rzeczy (zdarza się, że najemca podejrzewa o kradzież określone osoby i podejmuje z nimi rokowania lub zleca odzyskanie przedmiotu najmu detektywowi). Wynajmujący został zawiadomiony o kradzieży 23 lutego 2016 r. i termin przedawnienia upływał 23 lutego 2019 r., czyli 5 dni po wniesieniu pozwu.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Na podstawie art. 98 § 1 i 11 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. powodowi przysługuje od skarżącego zwrot kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną w wysokości stawki minimalnej określonej w stosowanym odpowiednio § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Min. Sprawiedl. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Powodowi nie przysługują odsetki od kosztów, ponieważ sprawa została wszczęta przed 7 listopada 2019 r., tj. wejściem w życie przepisu wprowadzającego prawo strony do odsetek od kosztów.
(G.G.)
[a.ł]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę