I CSK 708/14

Sąd Najwyższy2015-04-22
SNnieruchomościzasiedzenieŚrednianajwyższy
zasiedzenienieruchomościpostępowanie nieprocesowesąd najwyższyskarga kasacyjnadowodypostępowanie apelacyjne

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o zasiedzenie nieruchomości, uznając, że orzecznictwo w zakresie dopuszczania nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym jest utrwalone.

W sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, uczestnik złożył skargę kasacyjną, wskazując na rozbieżności w orzecznictwie dotyczące dopuszczania nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, stwierdzając, że kwestia ta została już wyjaśniona w utrwalonym orzecznictwie i sąd II instancji ma prawo pominąć nowe dowody, jeśli strona mogła je przedstawić wcześniej.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną uczestnika postępowania w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Uczestnik argumentował, że istnieją rozbieżności w orzecznictwie dotyczące zakresu i sposobu stosowania przepisów art. 381 i 382 k.p.c. w związku z art. 670 i 677 k.p.c., a konkretnie czy sąd II instancji w postępowaniu nieprocesowym o zasiedzenie może pominąć lub oddalić nowe wnioski dowodowe złożone na etapie apelacji, czy też powinien je dopuścić. Sąd Najwyższy, odmawiając przyjęcia skargi do rozpoznania, podkreślił, że kwestia ta została już wyjaśniona w wieloletnim i utrwalonym orzecznictwie. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, sąd II instancji może dopuścić nowe dowody, jeśli zgromadzony materiał nie pozwala na wydanie orzeczenia, ale ma również uprawnienie do pominięcia nowych faktów i dowodów, jeśli strona mogła je powołać wcześniej, a potrzeba ich powołania nie wyniknęła później. Sąd nie ma obowiązku zastępować uczestników w udowadnianiu istotnych okoliczności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Sąd II instancji ma prawo pominąć nowe dowody, jeżeli strona mogła powołać je przed sądem I instancji, a potrzeba ich powołania nie wyniknęła później.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że orzecznictwo w tym zakresie jest utrwalone i nie ma rozbieżności. Sąd II instancji nie ma obowiązku dopuszczać wszelkich nowych dowodów, a jedynie wtedy, gdy zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala mu na wypełnienie nałożonego obowiązku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Miasto W.

Strony

NazwaTypRola
G. L.osoba_fizycznawnioskodawca
B. L.osoba_fizycznawnioskodawca
Miasto W.organ_państwowyuczestnik

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 670

Kodeks cywilny

Sąd rozpoznający sprawę o stwierdzenie nabycia spadku bada z urzędu, kto jest spadkobiercą. W kontekście zasiedzenia, sąd bada z urzędu przesłanki nabycia własności.

k.c. art. 677

Kodeks cywilny

Sąd stwierdza nabycie spadku przez spadkobierców, choćby były nimi osoby inne niż te, które wskazali zainteresowani. W kontekście zasiedzenia, sąd stwierdza nabycie własności przez osobę, która spełniła przesłanki, nawet jeśli nie była wnioskodawcą.

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 381

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres i sposób stosowania przepisów dotyczących dopuszczania nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres i sposób stosowania przepisów dotyczących dopuszczania nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 610 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ogólny dotyczący postępowania nieprocesowego, stosowany w sprawach o zasiedzenie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzecznictwo Sądu Najwyższego w zakresie dopuszczania nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym jest utrwalone i nie budzi rozbieżności. Sąd II instancji ma prawo pominąć nowe dowody, jeśli strona mogła je przedstawić wcześniej, a potrzeba ich powołania nie wyniknęła później.

Odrzucone argumenty

Istnieją rozbieżności w orzecznictwie co do zakresu i sposobu stosowania przepisów art. 381 k.p.c. i art. 382 k. p. c. w zw. z art. 670 k.p.c. i art. 677 k.p.c. w kwestii dopuszczania nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym w sprawie o zasiedzenie.

Godne uwagi sformułowania

Sąd II instancji może skorzystać z nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym, jeżeli uzna, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala mu wypełnić nałożonego nań obowiązku, tj. wydania orzeczenia co do nabycia własności przez daną osobę. Nie jest jednak tak, że sąd II instancji na etapie postępowania apelacyjnego ma obowiązek dopuszczać i przeprowadzać wszelkie nowe dowody zgłoszone przez strony tylko dlatego, że działa z urzędu, sądowi przysługuje bowiem uprawnienie do pomijania nowych faktów i dowodów, jeżeli strona mogła powołać je przed sądem I instancji, a potrzeba ich powołania nie wyniknęła później.

Skład orzekający

Tadeusz Wiśniewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczania nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym w sprawach o zasiedzenie, a także zasady postępowania nieprocesowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dopuszczania nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym w kontekście zasiedzenia. Nie stanowi przełomu, ale utrwala istniejącą linię orzeczniczą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu o zasiedzenie, która może mieć znaczenie praktyczne dla prawników zajmujących się tą dziedziną prawa.

Czy nowe dowody w apelacji zawsze są dopuszczalne? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady w sprawie o zasiedzenie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 708/14
POSTANOWIENIE
Dnia 22 kwietnia 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tadeusz Wiśniewski
w sprawie z wniosku G. L. i B. L.
‎
przy uczestnictwie Miasta W.
‎
o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 kwietnia 2015 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej uczestnika
‎
od postanowienia Sądu Okręgowego w W.
‎
z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt V Ca […],
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uczestnik postepowania wskazał na rzekomo istniejące w orzecznictwie rozbieżności co do zakresu i sposobu stosowania przepisów art. 381 k.p.c. i art. 382 k. p. c. w zw. z art. 670 k.p.c. i art. 677 k.p.c. Owa rozbieżność skutkować ma, zdaniem uczestnika, konieczność udzielenia przez Sad Najwyższy odpowiedzi na pytanie, czy w postępowaniu nieprocesowym o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia Sąd II instancji może pominąć lub oddalić nowe wnioski dowodowe złożone przez jednego z uczestników dopiero na etapie składania apelacji, czy też nowy materiał dowodowy stwierdzający istnienie bądź nieistnienie materialnoprawnych przesłanek zasiedzenia Sąd II instancji powinien dopuścić na wniosek strony bądź z urzędu (art. 610 § 1 k.p.c. w zw. z art 670 i 677 k.p.c.).
Powołanie się na tę przesłankę wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne kontrowersje, nie doczekał się jeszcze wykładni bądź też, jego niejednolita interpretacja prowadzi do wydawania przez sądy odmiennych rozstrzygnięć w sprawach o identycznym lub zbliżonym stanie faktycznym. Należy jednak przytoczyć przykłady takich orzeczeń i wykazać istniejące między nimi rozbieżności (por. nie publikowane postanowienia SN z dnia 24 października 2012 r., I PK 144/12, z dnia 13 czerwca 2008 roku, III CSK 104/08, z dnia 28 marca 2007 roku, II CSK 84/07, z dnia 12 grudnia 2008 roku, II PK 220/08). Skarżącego obarcza przy tym ciężar przedstawienia wyodrębnionej i pogłębionej argumentacji prawnej, wyszczególniającej dostrzegane przez stronę poważne wątpliwości interpretacyjne (por. niepublikowane postanowienia SN z dnia 8 lipca 2009 roku, I CSK 111/09, z dnia 12 grudnia 2008 roku, II PK 220/08).
Zakres i sposób stosowania wskazanych przez uczestnika postępowania przepisów został wyjaśniony w wieloletnim i utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego i nie wywołuje żadnych rozbieżności mogących skutkować konieczność przyjęcia jego skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy. Zgodnie z art. 670 k. p. c., sąd rozpoznający sprawę o stwierdzenie nabycia spadku bada z urzędu, kto jest spadkobiercą. Podobnie rzecz ma się z rolą przepisu art. 677 k.p.c., zgodnie z którym, sąd stwierdza nabycie spadku przez spadkobierców, choćby były nimi osoby inne niż te, które wskazali zainteresowani. W takim wypadku, gdy w wyniku przeprowadzonego postępowania o stwierdzenie zasiedzenia własności, Sąd ustali, że własność nabyła inna osoba niż wnioskodawca, to stwierdzi to w orzeczeniu.
Sąd może skorzystać z nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym, jeżeli uzna, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala mu wypełnić nałożonego nań obowiązku, tj. wydania orzeczenia co do nabycia własności przez daną osobę. Nie jest jednak tak, że sąd II instancji na etapie postępowania apelacyjnego ma obowiązek dopuszczać i przeprowadzać wszelkie nowe dowody zgłoszone przez strony tylko dlatego, że działa z urzędu, sądowi przysługuje bowiem uprawnienie do pomijania nowych faktów i dowodów, jeżeli strona mogła powołać je przed sądem I instancji, a potrzeba ich powołania nie wyniknęła później (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2013 r., IV CSK 380/12).
W razie uznania, że przedstawione dowody nie dają podstawy dla właściwego określenia kręgu spadkobierców, a w jego ramach oceny ważności testamentu, może nałożyć na uczestników określone obowiązki dowodowe i egzekwować ich wykonanie przez zastosowanie właściwych konsekwencji procesowych. Nie oznacza to, że sąd powinien zastępować uczestników postepowania w udowodnieniu okoliczności istotnych dla wykazania ich praw, ponieważ art. 670 k.p.c. nie wyłącza ani nie zastępuje przepisów regulujących reguły postępowania dowodowego. Takie stanowisko wyrażone zostało w orzecznictwie Sądu Najwyższego (uchwała z dnia 24 października 2001 r., III CZP 20/02, Nr 5, poz. 61; postanowienia z dnia 26 stycznia 1999 r., III CKN 134/98, niepubl. z dnia 9 lutego 1999 r., I CKN 917/98, niepubl.; z dnia 24 września 2009 r., IV CSK 129/09, niepubl.; z dnia 3 grudnia 2010 r., I CSK 37/10, niepubl.).
Z tych względów na podstawie
art. 398
9
§ 1
a contrario
k.p.c., orzeczono jak w sentencji.
[l.n]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI