IV CSK 492/19

Sąd Najwyższy2020-07-03
SNCywilneprawo spółekNiskanajwyższy
spółka jawnawkład wspólnikazyski spółkiskarga kasacyjnaSąd Najwyższypostępowanie cywilnepokrycie wkładuzagadnienie prawne

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zawiera ona istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego pokrycia podwyższonego wkładu wspólnika spółki jawnej przez pozostawienie należnego udziału w zysku.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę. Pozwany argumentował, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości pokrycia podwyższonego wkładu wspólnika spółki jawnej przez pozostawienie mu należnego udziału w zysku. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, stwierdzając, że kwestia ta nie wymaga rozstrzygnięcia, ponieważ nie ustalono, czy zysk w ogóle został wypracowany, a nadto samo zagadnienie prawne nie budzi wątpliwości interpretacyjnych.

Sąd Najwyższy w składzie sędziego Krzysztofa Pietrzykowskiego rozpoznał skargę kasacyjną pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę. Skarga kasacyjna została wniesiona w oparciu o art. 398^9 § 1 k.p.c., a pozwany argumentował, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. Dotyczyło ono dopuszczalności pokrycia podwyższonego wkładu wspólnika spółki jawnej przez pozostawienie mu należnego udziału w zysku. Sąd Najwyższy odmówił jednak przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadnienie opierało się na dwóch przesłankach. Po pierwsze, sąd wskazał, że ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd II instancji, które nie podlegają kontroli w postępowaniu kasacyjnym, nie wykazały jednoznacznie, czy jakikolwiek zysk został wypracowany i był do pobrania przez wspólnika. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na pozwanym. W związku z tym rozważanie możliwości zaliczania zysku na poczet należności na udział kapitałowy było bezzasadne. Po drugie, Sąd Najwyższy stwierdził, że samo zagadnienie prawne nie budzi wątpliwości. Podkreślono, że udział kapitałowy wspólnika i należny mu zysk to odrębne kwestie, a zwiększenie udziału kapitałowego wymaga zmiany umowy spółki. Sąd zaznaczył, że prawo nie ogranicza sposobu pokrycia zwiększonego udziału kapitałowego, dopuszczając m.in. aport, wpłatę gotówki czy potrącenie roszczeń wzajemnych. W związku z brakiem wykazania przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania, a pozwanego obciążono kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie ustalono, czy zysk został wypracowany i był do pobrania, a nadto samo zagadnienie prawne nie budzi wątpliwości interpretacyjnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że kwestia ta nie wymaga rozstrzygnięcia, ponieważ nie ustalono, czy zysk został wypracowany, a ciężar dowodu spoczywał na pozwanym. Ponadto, sąd stwierdził, że zagadnienie prawne nie budzi wątpliwości, gdyż udział kapitałowy i zysk są odrębne, a zwiększenie udziału wymaga zmiany umowy spółki, przy czym sposób pokrycia nie jest ograniczony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

powód Z.S.

Strony

NazwaTypRola
Z.S.osoba_fizycznapowód
M.K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (1)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania istotnego zagadnienia prawnego. Nie ustalono, czy zysk został wypracowany i był do pobrania. Ciężar dowodu co do wypracowania zysku spoczywał na pozwanym. Zagadnienie prawne dotyczące pokrycia wkładu zyskiem nie budzi wątpliwości interpretacyjnych.

Godne uwagi sformułowania

nie jest jasne, czy jakikolwiek zysk został wypracowany i był do pobrania przez wspólnika ciężar dowodu co do tej okoliczności w warunkach tej sprawy spoczywał na pozwanym samo zagadnienie prawne wątpliwości jurydycznych nie budzi jest jasne, że w przypadku spółki jawnej czym innym jest udział kapitałowy wspólnika i czym innym należny mu ewentualnie wypracowany przez spółkę zysk nie może budzić wątpliwości dokonanie przez wspólnika świadczenia w jakiejkolwiek z tych postaci

Skład orzekający

Krzysztof Pietrzykowski

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki jawnej i kwestii pokrycia wkładu z zysku, przy braku jednoznacznych ustaleń faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy specyficznej kwestii w prawie spółek, ale rozstrzygnięcie opiera się głównie na braku podstaw formalnych do rozpoznania skargi kasacyjnej, co czyni ją mniej interesującą dla szerszego grona odbiorców.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV CSK 492/19
POSTANOWIENIE
Dnia 3 lipca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Pietrzykowski
w sprawie z powództwa Z.S.
‎
przeciwko M.K.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 3 lipca 2020 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej pozwanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...]
‎
z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt I AGa […],
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie pozwany wniósł skargę kasacyjną, a dla uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołał się na występowanie na jej tle istotnego zagadnienia prawnego. Dotyczy ono tego, czy dopuszczalne jest pokrycie podwyższonego wkładu wspólnika spółki jawnej przez pozostawienie należnego udziału w zysku. Po pierwsze, na tle tej sprawy kwestia ta nie wymaga rozstrzygnięcia. Jak bowiem ustalił Sąd II instancji, a dokonane przez ten Sąd ustalenia faktyczne nie podlegają już kontroli w postępowaniu kasacyjnym, nie jest jasne, czy jakikolwiek zysk został wypracowany i był do pobrania przez wspólnika, a ciężar dowodu co do tej okoliczności w warunkach tej sprawy spoczywał na pozwanym. Skoro tak, to nie ma w ogóle zasadności rozważania możliwości zaliczania tego „zysku” na poczet należności na udział kapitałowy. Po drugie, samo zagadnienie prawne wątpliwości jurydycznych nie budzi. Jest jasne, że w przypadku spółki jawnej czym innym jest udział kapitałowy wspólnika i czym innym należny mu ewentualnie wypracowany przez spółkę zysk. Oczywiście też wypracowanie zysku nie powoduje automatycznego zwiększenia udziału kapitałowego - udział taki może zostać zwiększony jedynie przez zmianę umowy spółki. Jeśli tego rodzaju zmiana umowy spółki zostanie dokonana, to powstaje względem wspólników obowiązek pokrycie zwiększonego udziału kapitałowego w spółce. Prawo przy tym nie ogranicza sposobu dokonania tego pokrycia. Jest zatem również jasne, że tak jak pokrycie może nastąpić przez wniesienie aportu, wpłatę gotówki, tak również przez potrącenie roszczeń wzajemnych ze spółką (jest to specyficzna odmiana konwersji długu na kapitał znanego w spółkach kapitałowych). Jednakże nie może budzić wątpliwości dokonanie przez wspólnika świadczenia w jakiejkolwiek z tych postaci. Potencjalnie nie można przy tym wykluczyć wniesienia stosownej sumy w sposób konkludentny, ale czy tak się stało, to już kwestia oceny na tle całokształtu okoliczności konkretnej sprawy. Tym niemniej wskazane w skardze kasacyjnej istotne zagadnienie prawne nie budzi wątpliwości.
W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 398
9
§ 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI