I CSK 681/13

Sąd Najwyższy2014-07-10
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
odszkodowanienieruchomościsprzedaż lokalidecyzje administracyjnenaruszenie prawaSkarb Państwaskarga kasacyjnaSąd Najwyższywłasność czasowa

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o odszkodowanie za sprzedane lokale mieszkalne, uznając, że nie zachodzą przesłanki do jej rozpoznania.

Powódka dochodziła odszkodowania od Skarbu Państwa za lokale mieszkalne sprzedane z naruszeniem prawa. Sądy niższych instancji zasądziły część dochodzonej kwoty. Pozwany wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów o odpowiedzialności odszkodowawczej. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając, że nie ma potrzeby wykładni przepisów ani rozbieżności w orzecznictwie, a stanowisko sądu niższej instancji wpisuje się w ukształtowaną linię orzeczniczą.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej pozwanego Skarbu Państwa od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego zasądzający odszkodowanie na rzecz powódki H. G. za lokale mieszkalne sprzedane z naruszeniem prawa. Powódka domagała się ponad 2,3 mln zł odszkodowania, a sądy niższych instancji zasądziły ponad 1,9 mln zł. Pozwany zarzucił w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów kodeksu cywilnego i dekretu warszawskiego, wskazując na potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę na posiedzeniu niejawnym, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Uzasadnił to tym, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym służącym rozwojowi prawa i jednolitości wykładni, a nie ogólnym środkiem zaskarżenia. Stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia poważnych wątpliwości interpretacyjnych ani rozbieżności w orzecznictwie, a stanowisko sądu niższej instancji jest zgodne z aktualnym kierunkiem stosowania prawa przez Sąd Najwyższy w zakresie ustalania związku przyczynowego między wadliwymi decyzjami administracyjnymi a szkodą.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek przyjęcia jej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia poważnych wątpliwości interpretacyjnych ani rozbieżności w orzecznictwie. Stanowisko sądu niższej instancji wpisuje się w ukształtowany aktualnie kierunek stosowania prawa przez Sąd Najwyższy w zakresie ustalania związku przyczynowego między wadliwymi decyzjami administracyjnymi a szkodą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
J. G.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Prezydent m. W.organ_państwowypozwany

Przepisy (13)

Główne

k.p.c. art. 398³ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398⁹ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398⁹ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 361 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 363 § 1

Kodeks cywilny

k.p.a. art. 160 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dekret o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy art. 5

Dekret o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy art. 7 § 2

Dekret o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy art. 8

k.p.c. art. 98 § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącego istnienia poważnych wątpliwości interpretacyjnych lub rozbieżności w orzecznictwie. Stanowisko sądu niższej instancji jest zgodne z ukształtowaną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego w zakresie związku przyczynowego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 361 § 1 k.c. w zw. z art. 363 § 1 k.c. w zw. z art. 160 § 1 k.p.a. w zw. z art. 5, art. 7 ust. 2 i art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398⁹ k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Powstały problem dotyczy jednak nie tyle wykładni wskazanych przez pozwanego przepisów, ile ich stosowania. Powstały problem dotyczy jednak nie tyle wykładni wskazanych przez pozwanego przepisów, ile ich stosowania.

Skład orzekający

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku przesłanek z art. 398⁹ k.p.c., w szczególności braku wątpliwości prawnych lub rozbieżności w orzecznictwie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z dekretami warszawskimi i sprzedażą lokali mieszkalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z funkcjonowaniem skargi kasacyjnej i selekcją spraw przez Sąd Najwyższy. Choć stan faktyczny jest specyficzny, mechanizm odmowy przyjęcia skargi jest istotny dla praktyków.

Kiedy Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania skargi kasacyjnej? Kluczowe przesłanki i praktyczne aspekty.

Dane finansowe

WPS: 2 357 250 PLN

odszkodowanie: 1 920 638 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 681/13
POSTANOWIENIE
Dnia 10 lipca 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
w sprawie z powództwa J. G.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydentowi m. W.
‎
o odszkodowanie,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 lipca 2014 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej pozwanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego
‎
z dnia 11 lipca 2013 r.
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
‎
i zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3 600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Powódka H. G. w pozwie z dnia 2 października 2007 r. wniosła o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta m. W. kwoty 2.357.250 zł tytułem odszkodowania za sprzedane lokale mieszkalne o numerach: 3A, 5, 5B, 6, 10 w budynku przy ul. W. […] w W., w wyniku wydania przez Urząd Dzielnicowy W. M. w latach 1980 - 1990 decyzji o sprzedaży tych lokali, które następnie zostały uznane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w decyzjach z 2005 r., za wydane z naruszeniem prawa.
Wyrokiem z dnia 24 października 2012 r. Sąd Okręgowy w W. zasądził od pozwanego kwotę 1.920.638 zł tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami od dnia 24 października 2012 r. do dnia zapłaty oraz oddalił powództwo w pozostałej części. Wyrokiem z dnia 11 lipca 2013 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego. Sądy obydwu instancji przyjęły, że jednym z elementów złożonego ciągu przyczynowo-skutkowego, zapoczątkowanego decyzją o odmowie ustanowienia na rzecz powódki (jej poprzedników) prawa własności czasowej nieruchomości, który spowodował szkodę powódki, była sprzedaż nieruchomości lokalowych. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wniósł pozwany, wyrok ten zaskarżając w całości. W skardze kasacyjnej opartej na podstawie z art. 398
3
§ 1 pkt 1 k.p.c. zarzucił naruszenie art. 361 § 1 k.c. w zw. z art. 363 § 1 k.c. w zw. z art. 160 § 1 k.p.a. w zw. z art. 5, art. 7 ust. 2 i art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398
9
k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie ujawniły się przewidziane w art. 398
9
§ 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności przemawiające za przyjęciem skargi do rozpoznania.
Skarżący powołał się na wystąpienie przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przewidzianej w art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c., to znaczy na potrzebę dokonania wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Powołanie się na tę przyczynę wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob.: postanowienie SN z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt III CSK 104/08, nie publ.; postanowienie SN z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II CSK 84/07, nie publ.; postanowienie SN z dnia 15 października 2002 r., sygn. akt II CZ 102/02, nie publ.; postanowienie SN z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt II PK 220/08, nie publ.; postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2008 r., sygn. akt I UK 283/07, nie publ.). Skarżącego obciąża obowiązek przedstawienia odrębnej i pogłębionej argumentacji prawnej wskazującej na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, zawierającej szczegółowy opis tego, na czym polegają poważne wątpliwości interpretacyjne (por. postanowienie SN z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt I CSK 111/09, nie publ.; postanowienie SN z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt II PK 220/08, nie publ.; postanowienie SN z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt II UK 246/07, nie publ.; postanowienie SN z dnia 13 grudnia 2007 r., sygn. akt I PK 233/07, OSNP 2009, nr 3 - 4, poz. 43; postanowienie SN z dnia 19 października 2006 r., sygn. akt IV CSK 246/06, nie publ.; postanowienie SN z dnia 30 maja 2005 r., I PK 23/05, nie publ.).
Skarżący ma rację, że w orzecznictwie występowały przez dłuższy czas rozbieżności w zakresie oceny, jakie zdarzenia występujące w ciągu zapoczątkowanym wydaniem decyzji, później uznanych za nieważne lub za niezgodne z prawem, o odmowie oddania nieruchomości warszawskich na własność czasową, pozostawały w przyczynowym związku ze szkodą poniesioną przez właściciela przejętej nieruchomości. Powstały problem dotyczy jednak nie tyle wykładni wskazanych przez pozwanego przepisów, ile ich stosowania. Ponadto, pomimo występujących rozbieżności w ostatnim czasie w orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtowała się wyraźna tendencja do włączania do ciągu zdarzeń powodujących szkodę także wydania decyzji wywołujących następczo nieodwracalne dla właściciela zmiany własnościowe, uniemożliwiające przywrócenie stanu sprzed wydania nieważnej decyzji odmawiającej ustanowienia prawa własności czasowej (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 6 września 2012 r., I CSK 27/12, nie publ., z dnia 4 października 2012 r., I CSK 665/11, nie publ., i z dnia 15 lutego 2013 r., I CSK 332/12, nie publ.). Stanowisko zajęte w rozpatrywanej sprawie wpisuje się więc w ukształtowany aktualnie kierunek stosowania prawa przez Sąd Najwyższy i nie uzasadnia potrzeby przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Okoliczności występujące w sprawie nie wskazują również na wystąpienie innych przesłanek przewidzianych w art. 398
9
§
1 k.p.c.
Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
§ 2 k.p.c.)
.
Na wniosek powoda zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną
‎
Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398
21
k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI