I CSK 6786/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki oczywistej zasadności, mimo odmiennej interpretacji testamentu przez skarżących.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną dotyczącą stwierdzenia nabycia spadku po B.R. Skarżący W.R. i A.R. domagali się przyjęcia skargi do rozpoznania, argumentując jej oczywistą zasadność i wskazując na odmienną interpretację testamentu spadkodawczyni. Sąd Najwyższy, odwołując się do utrwalonej judykatury, uznał, że przedstawione przez skarżących argumenty nie pozwalają na stwierdzenie wadliwości stanowiska sądów niższych instancji w sposób elementarny i widoczny prima vista.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną W.R. i A.R. od postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 10 maja 2022 r. w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Skarżący domagali się przyjęcia skargi do rozpoznania, powołując się na przesłankę oczywistej zasadności, wynikającą z ich odmiennej interpretacji testamentu spadkodawczyni B.R. Twierdzili, że wola spadkodawczyni dotyczyła bezpośredniego powołania wnuków do spadku w udziale po ½, z rozporządzeniem mieszkania na ich rzecz. Sąd Najwyższy przypomniał, że przyjęcie skargi kasacyjnej wymaga spełnienia określonych przesłanek, w tym istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. Przesłanka oczywistej zasadności oznacza, że podstawy skargi muszą być prima facie zasadne, widoczne na pierwszy rzut oka, bez potrzeby głębszej analizy. Sąd Okręgowy, dokonując wykładni testamentu w oparciu o przepisy k.c. (art. 948, 961, 962, 964), uznał, że wolą spadkodawczyni było powołanie do spadku jej córki W.L., która sprawowała nad nią opiekę, a zabezpieczenie finansowe wnuków miało nastąpić ze środków uzyskanych ze sprzedaży mieszkania przez córkę. Sąd Okręgowy oparł się również na zeznaniach świadków. Sąd Najwyższy stwierdził, że polemika skarżących z tym stanowiskiem nie wykazała, aby interpretacja Sądu Okręgowego była wadliwa w stopniu wymaganym przez art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nie istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasadności, jeśli zarzucane uchybienia nie mają kwalifikowanego charakteru i nie są widoczne na pierwszy rzut oka.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przesłanka oczywistej zasadności wymaga, aby podstawy skargi były prima facie zasadne i widoczne bez głębszej analizy. W niniejszej sprawie polemika skarżących z wykładnią testamentu dokonaną przez sądy niższych instancji nie wykazała wadliwości tej wykładni w stopniu elementarnym i widocznym na pierwszy rzut oka.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. L. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| W. R. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| A. R. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M. L. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia kosztów postępowania w braku odmiennego rozstrzygnięcia.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiednie stosowanie przepisów o kasacji do postanowień.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiednie stosowanie przepisów o apelacji do postępowania przed Sądem Najwyższym.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów do wniosków.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 948
Kodeks cywilny
Wykładnia testamentu.
k.c. art. 961
Kodeks cywilny
k.c. art. 962
Kodeks cywilny
k.c. art. 964
Kodeks cywilny
Argumenty
Odrzucone argumenty
Oczywista zasadność skargi kasacyjnej z uwagi na odmienną interpretację testamentu przez skarżących.
Godne uwagi sformułowania
przesłanka oczywistej zasadności skargi (art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c.) oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Zarzucane uchybienia muszą zatem mieć kwalifikowany charakter, odnosić się do konkretnych, powołanych przez skarżącego przepisów prawa i być dostrzegalne na pierwszy rzut oka.
Skład orzekający
Paweł Grzegorczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności przesłanki oczywistej zasadności oraz zasady wykładni testamentu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji konkretnego testamentu; ogólne zasady dotyczące skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną i wykładnią testamentu, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie cywilnym i spadkowym.
“Kiedy skarga kasacyjna jest "oczywiście" uzasadniona? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I CSK 6786/22 POSTANOWIENIE 8 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk na posiedzeniu niejawnym 8 marca 2024 r. w Warszawie w sprawie z wniosku W. L. z udziałem W. R., A. R. i M. L. o stwierdzenie nabycia spadku, na skutek skargi kasacyjnej W. R. i A. R. od postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku z 10 maja 2022 r., III Ca 882/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. oddala wniosek wnioskodawczyni o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 398 4 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych). Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący W. R. i A.R. powołali się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. Wskazali, że w ich ocenie jest oczywiste, iż spadkodawczyni B.R. dokonała rozporządzeń majątkowych w testamencie na rzecz jej wnuków, a rozporządzenia te dotyczą wprost mieszkania przy ul. […] w G.. W sprawie sporządzono czytelny i jasny językowo dokument w postaci testamentu, określający taką wolę spadkodawczyni. Jak przyjmuje się w utrwalonej judykaturze Sądu Najwyższego, przesłanka oczywistej zasadności skargi (art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c.) oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Zarzucane uchybienia muszą zatem mieć kwalifikowany charakter, odnosić się do konkretnych, powołanych przez skarżącego przepisów prawa i być dostrzegalne na pierwszy rzut oka (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156 i z dnia 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18 ). Z materiału sprawy wynikało, że spadkodawczyni sporządziła testament, którego treść nie była jednoznaczna. Sądy meriti dokonały jego wykładni, uznawszy – z odwołaniem się do art. 948, art. 961, art. 962 i art. 964 k.c. – że treścią testamentu jest powołanie do spadku W. L., ponieważ pierwszoplanowe znaczenie dla spadkodawczyni miało przekazanie mieszkania wnioskodawczyni – córce sprawującej nad nią opiekę – a wola zabezpieczenia finansowego wnuków odnosiła się do stanu rzeczy mającego nastąpić po śmierci córki. Sąd Okręgowy zaakcentował ponadto, że przyznanie wnukom prawa do środków finansowych uzyskanych ze sprzedaży mieszkania wskazywało na to, że jego właścicielką miała zostać córka spadkodawczyni, ponieważ w przeciwnym razie nie byłoby potrzeby zbycia lokalu. Odwołał się także szeroko do zeznań świadków, ustalając m.in., że spadkodawczyni była zadowolona z opieki realizowanej przez córkę i w związku z tym zamierzała przyznać jej własność mieszkania w testamencie, o czym informowała osoby trzecie. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący przedstawili polemikę z tym stanowiskiem, prezentując własną, preferowaną przez siebie wykładnię testamentu. Wywody te – w zestawieniu z motywami zaskarżonego postanowienia – nie pozwalały jednak uznać, że stanowisko Sądu Okręgowego jest wadliwe, a tym bardziej, by było ono nieprawidłowe w sposób elementarny i widoczny już prima vista , czego wymaga przyczyna kasacyjna określona w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. W szczególności zaś, wbrew stanowisku skarżących, treść testamentu i poczynione w sprawie ustalenia nie dowodziły, aby niebudzącą wątpliwości wolą spadkodawczyni było ustanowienie wnuków spadkobiercami w udziale po ½. Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Z tych względów, na podstawie art. 398 9 § 2, art. 520 § 1, art. 398 21 , art. 391 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [ał] [SOP]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI