III CSK 247/18

Sąd Najwyższy2019-02-28
SNCywilneodpowiedzialność deliktowaŚrednianajwyższy
zadośćuczynienierentakrzywdaśmierć osoby bliskiejskarga kasacyjnaSąd Najwyższyart. 446 k.c.

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku oczywistej zasadności, mimo zarzutów dotyczących zaniżonego zadośćuczynienia i renty.

Powodowie wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu błędną wykładnię przepisów dotyczących zadośćuczynienia i renty po śmierci osoby bliskiej, co miało skutkować zasądzeniem rażąco niskich kwot. Sąd Najwyższy, analizując przesłankę oczywistej zasadności skargi, stwierdził, że skarżący nie wykazali kwalifikowanego naruszenia przepisów ani oczywistej nieprawidłowości orzeczenia. W konsekwencji, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej powodów M. W., T. W. i S. W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt I ACa (...), w sprawie o zapłatę i rentę przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zespołowi Zakładów Opieki Zdrowotnej w S. Powodowie domagali się zasądzenia wyższych kwot zadośćuczynienia i renty, zarzucając sądowi niższej instancji błędną wykładnię art. 446 § 4 k.c. i art. 446 § 2 k.c. Skarżący powołali się na przesłankę oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy przypomniał, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga wykazania istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności. W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazali oczywistej zasadności skargi. Podkreślono, że ustalenie wysokości zadośćuczynienia pozostawione jest uznaniu sądów, a ingerencja sądu wyższej instancji jest możliwa jedynie w przypadku rażącego odstąpienia od praktyki sądowej lub pominięcia istotnych kryteriów. Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd drugiej instancji starannie rozważył okoliczności decydujące o wysokości zadośćuczynienia i renty, a skarżący nie przedstawili wystarczających argumentów świadczących o oczywistym naruszeniu art. 446 § 4 k.c. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie jest oczywiście uzasadniona, jeśli skarżący nie wykazali kwalifikowanego naruszenia przepisów ani oczywistej nieprawidłowości orzeczenia.

Uzasadnienie

Oczywista zasadność skargi kasacyjnej wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów, widocznego prima facie. Samo powołanie się na naruszenie przepisu nie jest wystarczające, jeśli nie prowadzi do oczywistej nieprawidłowości orzeczenia. Ustalenie wysokości zadośćuczynienia jest uznaniowe, a ingerencja sądu wyższej instancji możliwa tylko w razie rażącego odstępstwa od praktyki sądowej lub pominięcia istotnych kryteriów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznapowód
T. W.osoba_fizycznapowód
S. W.osoba_fizycznapowód
Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w S.instytucjapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 398⁹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania, oczywista zasadność).

k.c. art. 446 § § 4

Kodeks cywilny

Dotyczy ustalania wysokości zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci osoby bliskiej jako sumy odpowiedniej.

k.c. art. 446 § § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy ustalania wysokości renty po śmierci osoby bliskiej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Oczywista zasadność skargi kasacyjnej z uwagi na oczywiste naruszenie art. 446 § 4 k.c. i art. 446 § 2 k.c. przez ich błędną wykładnię.

Godne uwagi sformułowania

Uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. Uznaniowość w zakresie przyznania, jak i określenia wysokości zadośćuczynienia upoważnia sąd wyższej instancji do ingerencji tylko w razie rażącego odstąpienia od ukształtowanej praktyki sądowej, której jednolitość odpowiada poczuciu sprawiedliwości i równości wobec prawa, albo wskazanego przez stronę skarżącą pominięcia istotnych kryteriów ustalania wysokości.

Skład orzekający

Anna Kozłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przyjmowania skarg kasacyjnych do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności dotyczące przesłanki oczywistej zasadności i kryteriów oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego w sprawach o zadośćuczynienie i rentę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi kasacyjnej i jej oceny przez Sąd Najwyższy, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne proceduralne aspekty postępowania kasacyjnego, co jest cenne dla prawników praktyków, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Kiedy Sąd Najwyższy przyjmie Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe kryteria oceny.

0
Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CSK 247/18
POSTANOWIENIE
Dnia 28 lutego 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Kozłowska
w sprawie z powództwa M. W., T. W. i S. W.
‎
przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zespołowi Zakładów Opieki Zdrowotnej w S.
‎
o zapłatę i rentę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 28 lutego 2019 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powodów
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt I ACa (…),
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398
9
§ 1 k.p.c.). Tak ujęta instytucja tzw. przedsądu jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także ze sformułowanymi przez Radę Europy zaleceniami wprowadzenia środków eliminujących dostęp do sądu najwyższego szczebla.
Skarżący we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołali przesłankę z art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. Wskazali, że skarga kasacyjna jest oczywiście zasada z uwagi na oczywiste naruszenie art. 446 § 4 k.c. i art. 446 § 2 k.c. przez ich błędną wykładnię polegającą na nieodpowiedniej ocenie przyjętych kryteriów ustalania wysokości zadośćuczynienia i renty w odniesieniu do ustalonej podstawy faktycznej, przez co doszło do zasądzenia zadośćuczynienia i renty w kwocie rażąco niskiej w stosunku do wyników postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne
prima facie
, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia określonego przepisu nie prowadzi zatem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 r., Nr 13, poz. 230, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, nie publ., z dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, nie publ i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, nie publ.).
Skarżący nie wykazali tak rozumianej oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
Jak wskazywano już w orzecznictwie Sądu Najwyższego ustawodawca zaniechał wskazania kryteriów ustalania wysokości zadośćuczynienia i przez posłużenie się klauzulą generalną (suma odpowiednia) pozostawił je uznaniu sądów. Uznaniowość w zakresie przyznania, jak i określenia wysokości zadośćuczynienia upoważnia sąd wyższej instancji do ingerencji tylko w razie rażącego odstąpienia od ukształtowanej praktyki sądowej, której jednolitość odpowiada poczuciu sprawiedliwości i równości wobec prawa, albo wskazanego przez stronę skarżącą pominięcia istotnych kryteriów ustalania wysokości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2018 r., I CSK 634/17, nie publ.). Określenie wysokości zadośćuczynienia jako odpowiedniego stanowi istotny atrybut sądów
meriti
i prawomocne orzeczenie sądu może zostać skutecznie zakwestionowane w skardze kasacyjnej jedynie w razie stwierdzenia wyraźnego naruszenia zasad ustalania zadośćuczynienia. Sąd powinien oprzeć rozstrzygnięcie na indywidualnych, konkretnych okolicznościach danego przypadku, poddanych analizie przez pryzmat obiektywnych, sprawdzalnych kryteriów. Naruszenie tych zasad może polegać na nieuwzględnieniu istotnych czynników mających znaczenie dla określenia rozmiaru krzywdy i należnej w związku z tym rekompensaty albo na oczywiście wadliwej ocenie tych czynników pod kątem ustalenia zadośćuczynienia "odpowiedniego" w rozumieniu art. 446 § 4 k.c. Tylko w takim wypadku można mówić o naruszeniu tego przepisu (zob. wyrok Sądu najwyższego z dnia 8 marca 2017 r., IV CSK 258/16, nie publ.). Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika,  że okoliczności decydujące o wysokości zadośćuczynienia zostały przez Sąd Apelacyjny starannie rozważone, a wymiar renty uwzględniał możliwości zarobkowe zmarłego.
Niewątpliwie krzywdę doznaną w wyniku śmierci osoby bliskiej bardzo trudno ocenić i wyrazić w formie pieniężnej, a każdy przypadek powinien być traktowany indywidualnie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy. Skarżący nie podstawili jednak  wystarczających argumentów świadczących o tym, że przyznane im zadośćuczynienie narusza w sposób oczywisty art. 446 § 4 k.c.
Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI