I CSK 662/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia Skarbu Państwa o zapłatę z gwarancji ubezpieczeniowej, udzielonej na zabezpieczenie należytego wykonania umowy o roboty budowlane i usunięcia wad. Powód domagał się od pozwanego ubezpieczyciela kwoty ponad 7,7 mln zł z tytułu wad ujawnionych w okresie rękojmi. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, uznając, że żądania zapłaty nie spełniały wymogów formalnych określonych w umowie gwarancji, w szczególności w zakresie reprezentacji beneficjenta (Skarbu Państwa) oraz sposobu potwierdzenia umocowania osób składających żądanie. Sąd Najwyższy, uchylając wyrok Sądu Apelacyjnego, wskazał na błędną wykładnię przepisów dotyczących gwarancji ubezpieczeniowej, która jest zobowiązaniem abstrakcyjnym i niezależnym od stosunku podstawowego. Podkreślono, że sądy niższych instancji błędnie interpretowały wymogi dotyczące pełnomocnictwa osób reprezentujących Skarb Państwa oraz rolę banku w weryfikacji tych pełnomocnictw. Sąd Najwyższy przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących gwarancji ubezpieczeniowych, wykładnia umów, reprezentacja Skarbu Państwa w stosunkach cywilnoprawnych, wymogi formalne żądań zapłaty z gwarancji.
Orzeczenie dotyczy specyfiki gwarancji ubezpieczeniowych w kontekście robót budowlanych i reprezentacji Skarbu Państwa. Może wymagać dostosowania do innych rodzajów gwarancji lub podmiotów.
Zagadnienia prawne (3)
Jakie są wymogi formalne żądania wypłaty środków z gwarancji ubezpieczeniowej, w szczególności w zakresie reprezentacji beneficjenta i potwierdzenia jego umocowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wymogi formalne żądania wypłaty z gwarancji ubezpieczeniowej, w tym sposób potwierdzenia umocowania osób reprezentujących beneficjenta (Skarb Państwa), powinny być interpretowane zgodnie z zasadami wykładni umów (art. 65 k.c.), uwzględniając charakter gwarancji jako zobowiązania abstrakcyjnego i niezależnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji błędnie zinterpretowały wymogi formalne żądania zapłaty z gwarancji, nadmiernie rygorystycznie podchodząc do kwestii pełnomocnictwa osób reprezentujących Skarb Państwa i roli banku w jego weryfikacji. Podkreślono, że gwarancja ubezpieczeniowa jest zobowiązaniem abstrakcyjnym, a jej celem jest zabezpieczenie beneficjenta.
W jaki sposób należy interpretować pojęcie beneficjenta gwarancji ubezpieczeniowej w przypadku Skarbu Państwa i jego jednostek organizacyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Skarb Państwa jest podmiotem praw i obowiązków, a w stosunkach cywilnoprawnych reprezentowany jest przez organ jednostki organizacyjnej, z którą związane są dane czynności. W przypadku Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, reprezentantem jest Generalny Dyrektor, a jego pełnomocnicy mogą działać w imieniu Skarbu Państwa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że Skarb Państwa jest reprezentowany przez organy jednostek organizacyjnych, takich jak Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Wskazanie w umowie gwarancji na Oddział GDDKiA w Ł. jako beneficjenta nie jest sprzeczne z faktem, że umocowanie osób działających w imieniu powoda wynikało z pełnomocnictw udzielonych przez Generalnego Dyrektora.
Czy pełnomocnictwo ogólne wystarcza do złożenia żądania wypłaty środków z gwarancji ubezpieczeniowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pełnomocnictwo ogólne, udzielone przez organ Skarbu Państwa (Generalnego Dyrektora) kierownikowi oddziału, może być wystarczające do złożenia żądania wypłaty środków z gwarancji, jeśli obejmuje czynności związane z wykonaniem umowy i dochodzeniem roszczeń.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji błędnie wymagały pełnomocnictwa rodzajowego do złożenia żądania wypłaty z gwarancji. Skoro pełnomocnictwo ogólne pozwalało na zawarcie umowy i dochodzenie roszczeń z niej wynikających, to powinno być wystarczające również do zgłoszenia roszczenia z gwarancji, która stanowi zabezpieczenie tych roszczeń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad | organ_państwowy | powód |
| (…) Zakład Ubezpieczeń S.A. w W. | spółka | pozwany |
| S. sp. z o.o. w W. | spółka | interwenient uboczny po stronie pozwanej |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące wykładni oświadczeń woli, w tym umów, które powinny być stosowane przy interpretacji postanowień umowy gwarancji ubezpieczeniowej.
k.p.c. art. 398^3 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia prawa materialnego.
k.p.c. art. 398^15 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia zaskarżonego wyroku.
Pomocnicze
k.c. art. 33
Kodeks cywilny
Dotyczy zdolności prawnej Skarbu Państwa.
k.c. art. 34
Kodeks cywilny
Dotyczy mienia państwowego.
k.c. art. 67 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy reprezentacji Skarbu Państwa w postępowaniu.
u.z.z.m.p. art. 17 i 17a (w poprzednim stanie prawnym)
Ustawa o zasadach zarządzania mieniem państwowym
Dotyczy reprezentacji Skarbu Państwa.
u.z.z.m.p. art. 6 § ust. 1, 2 i 5
Ustawa o zasadach zarządzania mieniem państwowym
Dotyczy reprezentacji Skarbu Państwa.
u.d.p. art. 18a
Ustawa o drogach publicznych
Dotyczy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad jako jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania apelacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia przepisów dotyczących gwarancji ubezpieczeniowej przez sądy niższych instancji. • Niewłaściwa interpretacja wymogów formalnych żądania wypłaty z gwarancji, w szczególności w zakresie reprezentacji beneficjenta (Skarbu Państwa). • Niewłaściwa ocena znaczenia pełnomocnictwa ogólnego dla osób reprezentujących Skarb Państwa. • Niewłaściwa ocena roli banku w weryfikacji umocowania osób składających żądanie zapłaty.
Odrzucone argumenty
Żądania zapłaty nie spełniały wymogów formalnych określonych w umowie gwarancji. • Osoby składające żądania zapłaty nie legitymowały się odpowiednim pełnomocnictwem (rodzajowym).
Godne uwagi sformułowania
gwarancja ubezpieczeniowa jest odrębnym, niezależnym od stosunku prawnego, który zabezpiecza, zobowiązaniem gwaranta względem beneficjenta. • abstrakcyjność i nieakcesoryjność gwarancji powoduje, że spełnienie świadczenia przez gwaranta nie może być uzależnione od merytorycznej zasadności żądania zapłaty • wątpliwości interpretacyjne, które nie dają się usunąć w drodze ogólnych dyrektyw wykładni oświadczeń woli, powinny być rozstrzygnięte na niekorzyść strony, która zredagowała tekst je wywołujący (in dubio contra proferentem).
Skład orzekający
Karol Weitz
przewodniczący
Władysław Pawlak
członek
Marta Romańska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących gwarancji ubezpieczeniowych, wykładnia umów, reprezentacja Skarbu Państwa w stosunkach cywilnoprawnych, wymogi formalne żądań zapłaty z gwarancji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki gwarancji ubezpieczeniowych w kontekście robót budowlanych i reprezentacji Skarbu Państwa. Może wymagać dostosowania do innych rodzajów gwarancji lub podmiotów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji umów i reprezentacji Skarbu Państwa w kontekście gwarancji ubezpieczeniowych, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i ubezpieczeniowego.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy bankowe potwierdzenie wystarczy do wypłaty z gwarancji ubezpieczeniowej?”
Dane finansowe
WPS: 7 743 245,01 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.