II CSK 178/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skarg kasacyjnych obu stron w sprawie o zapłatę, uznając brak przesłanek do ich rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargi kasacyjne powódki L. spółki z o.o. sp.k. i pozwanej E. spółki z o.o. w sprawie o zapłatę. Powódka powołała się na istotne zagadnienie prawne dotyczące miarkowania kary umownej, a pozwany na naruszenie przepisów przez Sąd Apelacyjny. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia obu skarg do rozpoznania, uznając brak wystarczających podstaw prawnych i powtarzalność zagadnień.
Sąd Najwyższy w składzie sędzi Anny Kozłowskiej rozpoznał skargi kasacyjne wniesione przez powódkę L. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową oraz pozwaną E. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w sprawie o zapłatę. Powódka wnioskowała o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości miarkowania przez sąd dochodzonej części kary umownej, gdy sąd uzna całą karę za rażąco wygórowaną. Pozwana natomiast powołała się na naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 398^20 k.p.c. poprzez nierozważenie okoliczności wskazanych w wyroku Sądu Najwyższego II CSK 58/18, co skutkowało niezastosowaniem wykładni przepisów o miarkowaniu kary umownej. Sąd Najwyższy, odmawiając przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania, podkreślił, że jego rolą nie jest korygowanie błędów w każdej indywidualnej sprawie, a jedynie rozpatrywanie spraw o istotnym znaczeniu prawnym. W ocenie Sądu, powódka nie przedstawiła wystarczającej argumentacji prawnej, a zagadnienie dotyczące miarkowania kary umownej było już przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego. Podobnie, Sąd uznał, że skarga pozwanej nie była oczywiście uzasadniona, a Sąd Apelacyjny uwzględnił wcześniejsze wytyczne Sądu Najwyższego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia obu skarg do rozpoznania i zniósł między stronami koszty postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może automatycznie miarkować dochodzonej części kary umownej w taki sam sposób, jakby miarkował całą karę, bez zbadania, czy dochodzona część sama w sobie nie jest rażąco wygórowana. Jednakże, w tej konkretnej sprawie, Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie to było już przedmiotem jego wcześniejszych rozważań i nie ma potrzeby ponownego jego rozstrzygania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że powódka nie przedstawiła wyczerpującej argumentacji prawnej uzasadniającej istnienie wątpliwości prawnych. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że kwestia miarkowania kary umownej w sytuacji dochodzenia jej części była już przedmiotem jego rozstrzygnięcia w podobnej sprawie, co wykluczało potrzebę kolejnej wypowiedzi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa | spółka | powódka |
| E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Ocena istnienia tych przyczyn jest przedmiotem tzw. „przedsądu”.
Pomocnicze
k.c. art. 353^1
Kodeks cywilny
Dotyczy zasady swobody umów, w tym możliwości miarkowania przez sąd postanowień umownych.
k.c. art. 484 § § 2
Kodeks cywilny
Reguluje możliwość miarkowania kary umownej przez sąd, gdy jest ona rażąco wygórowana.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania, w tym o zniesieniu kosztów między stronami.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argumentacja powódki dotycząca istnienia istotnego zagadnienia prawnego w kwestii miarkowania kary umownej. Argumentacja pozwanego o naruszeniu przez Sąd Apelacyjny art. 398^20 k.p.c. i niezastosowaniu wykładni SN.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i jego rolą nie jest korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. tylko wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa albo wydane zostało w wyniku dostrzegalnej w sposób pewny i niewątpliwy, bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej, błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa
Skład orzekający
Anna Kozłowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście braku istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności skargi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przesłanek odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Orzeczenie dotyczy proceduralnych aspektów rozpoznawania skarg kasacyjnych, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sporu, co czyni je mniej interesującym dla szerszego grona odbiorców.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt II CSK 178/20 POSTANOWIENIE Dnia 22 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa L. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w J. przeciwko E. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 grudnia 2020 r., na skutek skarg kasacyjnych obu stron od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 20 listopada 2019 r., sygn. akt I AGa […], 1. odmawia przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej powódki, 2. odmawia przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej pozwanej, 3. znosi między stronami koszty postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Ta regulacja przesądza, że orzeczenie w przedmiocie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zapada tylko po uprzednim dokonaniu oceny istnienia przyczyn określonych w powołanym przepisie, tylko one bowiem i ich uzasadnienie mogą być przedmiotem tzw. „przedsądu” i decydują o jego wyniku. Jednocześnie przypomnieć trzeba, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i jego rolą nie jest korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. W badanej sprawie wyrok sądu drugiej instancji został zaskarżony zarówno przez stronę powodową, jak i przez stronę pozwaną. Powód L. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w Jankowicach we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał przesłankę z art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. wskazując, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, które ujął w formie pytania: „Czy w przypadku, gdy wierzyciel dochodzi zapłaty jedynie części kary umownej, a sąd uznaje karę umowną w pełnej wysokości zastrzeżonej w umowie stron za rażąco wygórowaną, sąd może zmiarkować dochodzoną część kary umownej odpowiednio do miarkowania, jakiemu podlegałaby kara umowna w pełnej wysokości, bez dodatkowego zbadania, czy kwota dochodzona przez wierzyciela tytułem jedynie części kary umownej jest rażąco wygórowana?”. Pozwany E. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał przesłankę z art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. wskazując, że Sąd Apelacyjny naruszył art. 398 20 k.p.c. przez nierozważenie okoliczności wskazanych w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2019 r., II CSK 58/18, a w konsekwencji - niezastosowanie przedstawionej w wyroku kasatoryjnym wykładni przepisów art. 353 1 k.c. i art. 484 § 2 k.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Powołanie we wniosku przesłanki z art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. zobowiązuje skarżącego nie tylko do sformułowania zagadnienia prawnego, ale do przedstawienia wyczerpującej argumentacji prawnej wskazującej na rzeczywiste istnienie wątpliwości ujętych w sformułowane zagadnienie. Analiza uzasadnienia problemu przedstawionego przez powoda nie zawiera żadnych argumentów natury prawnej. Skarżący akceptuje koncepcję obniżenia kary umownej przyjętą przez Sąd Apelacyjny, jako logiczną, ale nie wyklucza możliwości innej, to jest badania czy dochodzona część kary umownej jest rażąco wygórowana. Zważywszy, że w wyroku z dnia 5 marca 2019 r. II CSK 58/190 wydanym w sprawie niniejszej, Sąd Najwyższy wypowiedział się o miarkowaniu kary umownej w sytuacji, gdy na skutek rozdrobnienia roszczenia powód dochodzi jedynie jej części, nie ma żadnej istotnej potrzeby uzyskiwania kolejnej wypowiedzi Sądu Najwyższego w tej kwestii. W odniesieniu do wskazanej przez pozwanego przesłanki z art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c., to jest oczywistej zasadności skargi kasacyjnej przypomnieć trzeba, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. tylko wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa albo wydane zostało w wyniku dostrzegalnej w sposób pewny i niewątpliwy, bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej, błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2011 r., I PK 237/10, 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, 24 lutego 2012 r., V CSK 225/11, 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15). Brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że w badanej sprawie tak rozumiana przesłanka wystąpiła. Wbrew stanowisku skarżącego Sąd Apelacyjny przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględnił podglądy prawne opisane przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 marca 2019 r. i przedstawioną tam wykładnię art. 353 1 i art. 484 § 2 k.c., a przekonanie skarżącego, że argumentacja Sądu Apelacyjnego jest niewystarczająca, nie uzasadnia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. ke
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI