I CSK 6495/22

Sąd NajwyższyWarszawa2024-02-20
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyprzesłanki przyjęciakoszty postępowaniaKodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej Gminy Nidzica do rozpoznania, uznając ją za niekwalifikującą się do merytorycznego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej Gminy Nidzica od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku. Skarga dotyczyła sprawy o zapłatę. Sąd Najwyższy, analizując przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej określone w art. 398^9 § 1 k.p.c., uznał, że Gmina Nidzica nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów, nieważności postępowania ani oczywistej zasadności skargi. W konsekwencji, odmówiono przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądzono koszty postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lutego 2024 r., rozpoznał skargę kasacyjną Gminy Nidzica od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 11 lipca 2022 r. w sprawie o zapłatę, zainicjowanej przez E. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w S. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej Gminy Nidzica od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie. Gmina Nidzica wniosła skargę kasacyjną, wskazując jako podstawę jej przyjęcia do rozpoznania jej oczywistą zasadność. Sąd Najwyższy przypomniał, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a jej celem jest zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości orzecznictwa, a nie ponowne rozpoznanie sprawy. Instytucja przedsądu, określona w art. 398^9 k.p.c., ma na celu selekcję skarg. Sąd Najwyższy bada jedynie przesłanki z art. 398^9 § 1 pkt 1-4 k.p.c. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi, gdy z jej treści wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi bez potrzeby głębszej analizy. Sąd Najwyższy stwierdził, że argumentacja Gminy Nidzica stanowiła jedynie polemikę z oceną prawną sądów niższych instancji i nie wykazała oczywistej zasadności skargi. W szczególności, Sąd Najwyższy odniósł się do interpretacji art. 229 k.c., wskazując, że ma on zastosowanie tylko po odzyskaniu posiadania rzeczy, a nie gdy rzecz nie została odzyskana. W związku z niespełnieniem przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od Gminy Nidzica na rzecz E. spółki z o.o. kwotę 2700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek przyjęcia do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że argumentacja skarżącego stanowiła jedynie polemikę z oceną prawną sądów niższych instancji i nie wykazała oczywistej zasadności skargi, która wymagałaby stwierdzenia oczywistego naruszenia prawa prima facie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S.

Strony

NazwaTypRola
E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S.spółkapowód
Gmina Nidzicainstytucjapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W razie niespełnienia przesłanek określonych w § 1, Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.c. art. 229

Kodeks cywilny

Ma zastosowanie tylko wtedy, gdy doszło do zwrotu rzeczy i właściciel dochodzi roszczeń uzupełniających po odzyskaniu posiadania rzeczy. Nie ma zastosowania do wymienionych w nim roszczeń właściciela, który rzeczy nie odzyskał.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa stosowania przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa stosowania przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek przyjęcia do rozpoznania, w szczególności nie jest oczywiście uzasadniona. Argumentacja skarżącego stanowi polemikę z oceną prawną sądów niższych instancji. Art. 229 k.c. nie ma zastosowania w sytuacji, gdy rzecz nie została odzyskana przez właściciela.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Oczywista zasadność skargi powinna dać się stwierdzić „na pierwszy rzut oka”, bez zbytniego wgłębiania się w sprawę.

Skład orzekający

Adam Doliwa

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności pojęcia 'oczywistej zasadności' oraz zakresu zastosowania art. 229 k.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z procedurą kasacyjną i konkretnego przepisu prawa materialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące przyjmowania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego. Zawiera również ważną interpretację przepisu prawa materialnego.

Kiedy Sąd Najwyższy przyjmie Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki i pułapki.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 2700 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 6495/22
POSTANOWIENIE
20 lutego 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Adam Doliwa
na posiedzeniu niejawnym 20 lutego 2024 r. w Warszawie
‎
w sprawie z powództwa E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S.
‎
przeciwko Gminie Nidzica
‎
o zapłatę,
‎
na skutek skargi kasacyjnej Gminu Nidzica
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku
‎
z 11 lipca 2022 r., I AGa 168/21,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od Gminy Nidzica na rzecz E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. kwotę 2700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z
11 lipca 2022 r.
Sąd
Apelacyjny w Szczecinie, w sprawie z powództwa E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. przeciwko Gminie Nidzica o zapłatę, na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z 7 września 2021 r.
,
oddalił apelację oraz
rozstrzygnął o kosztach postępowania.
Strona pozwana wniosła skargę kasacyjną. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania strona pozwana wskazała, że
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.
Zgodnie z treścią art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie.
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398
9
k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398
9
§ 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano
oczywistą zasadność skargi kasacyjnej.
Przewidziana w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości
prima facie
, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15).
Oceniając wynikającą z art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. przesłankę oczywistej zasadności skargi kasacyjnej należy dostrzec, że ma ona charakter wyjątkowy. W konsekwencji, w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się, że oczywista zasadność skargi powinna dać się stwierdzić „na pierwszy rzut oka”, bez zbytniego wgłębiania się w sprawę (zob. postanowienie
Sądu Najwyższego
z 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07).
Skarga kasacyjna nie spełnia powyższego kryterium. Argumentacja zawarta w skardze stanowi jedynie nieskuteczną polemikę z oceną prawną dokonaną w sprawie przez sądy obu instancji. W szczególności trzeba podkreślić, że Sąd Apelacyjny trafnie wskazał, iż p
rzepis art. 229 k.c. ma zastosowanie tylko wtedy, gdy doszło do zwrotu rzeczy i właściciel dochodzi roszczeń uzupełniających po odzyskaniu posiadania rzeczy. Nie ma natomiast zastosowania do wymienionych w nim roszczeń właściciela, który rzeczy nie odzyskał. Co przy tym istotne, przejście własności rzeczy na samoistnego posiadacza w drodze umowy sprzedaży nie świadczy o odzyskaniu władztwa nad rzeczą przez dotychczasowego właściciela. Nie świadczy także o utracie przymiotu samoistnego posiadania przez dotychczasowego posiadacza.
Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i art. 99 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c.
[SOP]
(r.g.)
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI