I CSK 64/17

Sąd NajwyższyWarszawa2017-06-29
SNCywilneprawo spadkoweŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyspadekinteres prawnylegitymacja procesowapostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej Miasta W. do rozpoznania z powodu niespełnienia wymogów formalnych i merytorycznych.

Miasto W. wniosło skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w W. dotyczącego stwierdzenia nabycia spadku. Skarżący wskazał jako podstawę przyjęcia skargi istotne zagadnienie prawne dotyczące legitymacji banku do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po kredytobiorcy. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów, a kwestia ta była już wielokrotnie rozstrzygana.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Miasta W. od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 15 lipca 2016 r. w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym, mającym na celu ujednolicenie orzecznictwa i rozstrzyganie sporów precedensowych. Wymaga ona wniosku o przyjęcie do rozpoznania wraz z uzasadnieniem wskazującym na istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywistą zasadność skargi. Miasto W. wniosło o przyjęcie skargi, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące dokumentów, jakimi bank powinien się legitymizować, aby wykazać swój interes prawny do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po kredytobiorcy. Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie sprostał wymogom formalnym i merytorycznym. Nie sformułował precyzyjnie zagadnienia prawnego, a jego wywody miały charakter otwarty. Ponadto, kwestia wykładni pojęcia „osoby mającej interes do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku” była już wielokrotnie rozstrzygana przez Sąd Najwyższy. W związku z tym, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398^9 § 1 i 2 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od Miasta W. na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów w sposób wymagany przez przepisy k.p.c.

Uzasadnienie

Skarżący nie sformułował precyzyjnie zagadnienia prawnego, a jego wywody miały charakter otwarty. Ponadto, kwestia wykładni pojęcia „osoby mającej interes do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku” była już wielokrotnie rozstrzygana przez Sąd Najwyższy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

wnioskodawca

Strony

NazwaTypRola
R. S.A. w W.spółkawnioskodawca
A. W.osoba_fizycznauczestnik
M. D.osoba_fizycznauczestnik
X. D.osoba_fizycznauczestnik
Miasto W.instytucjauczestnik

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej.

k.c. art. 1025

Kodeks cywilny

Dotyczy osób mających interes do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku.

k.p.c. art. 520 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów k.p.c.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącego wymogów formalnych i merytorycznych skargi kasacyjnej, w szczególności brak precyzyjnego sformułowania zagadnienia prawnego i wykazania jego istotności dla praktyki sądowej. Kwestia legitymacji banku do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku była już wielokrotnie rozstrzygana przez Sąd Najwyższy.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze nadzwyczajnym. Ma przede wszystkim na celu - w interesie publicznym - ujednolicenie orzecznictwa sądów powszechnych, rozstrzyganie sporów precedensowych oraz o istotnym znaczeniu dla rozwoju prawa i judykatury sądowej. Cel wymagania przewidzianego w art. 398^4 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym.

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, w szczególności dotyczących istoty zagadnienia prawnego i jego znaczenia dla praktyki sądowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wymogami skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe wymogi formalne i merytoryczne skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Jak prawidłowo złożyć skargę kasacyjną? Sąd Najwyższy przypomina o kluczowych wymogach.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 64/17
POSTANOWIENIE
Dnia 29 czerwca 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Strzelczyk
w sprawie z wniosku R.  S.A. w W.
‎
przy uczestnictwie A. W., M. D., X. D. i Miasta W.
‎
o stwierdzenie nabycia spadku,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 czerwca 2017 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej uczestnika Miasta W.
od postanowienia Sądu Okręgowego w W.
‎
z dnia 15 lipca 2016 r., sygn. akt XXVII Ca (…),
1)   odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2) zasądza od uczestnika Miasta W.
‎
na rzecz wnioskodawcy kwotę 240 (dwieście czterdzieści)
‎
złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
‎
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze nadzwyczajnym.   Ma przede wszystkim na celu - w interesie publicznym - ujednolicenie orzecznictwa sądów powszechnych, rozstrzyganie sporów precedensowych oraz o istotnym znaczeniu dla rozwoju prawa i judykatury sądowej. W związku z tym jednym z koniecznych elementów skargi kasacyjnej jest wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienie, w którym skarżący powinien wskazać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w art. 398
9
§ 1 k.p.c. i związku z tym istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Określone w art. 398
4
§ 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli  skarżący w odrębnym wywodzie wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 398
4
§ 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Uczestnik postępowania Miasto W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 15 lipca 2016 r.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na  przesłankach przewidzianych w art. 398
9
§ 1 pkt 1, 2 k.p.c. W uzasadnieniu tego wniosku skarżący po ogólnych wywodach dotyczących długu spadkowego z tytułu zaciągniętego przez spadkodawcę skonkludował, że istnieje istotne zagadnienie prawne oraz budzi istotne wątpliwości w orzecznictwie sądów, jakimi  dokumentami powinien się legitymizować bank aby wykazać swój interes   prawny do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po kredytobiorcy/pożyczkobiorcy. Według skarżącego dotychczasowy dorobek judykatury tego nie uściśla a ponadto konieczne jest właściwe określenie rodzaju interesu, o jakim mowa w art. 1025 k.c. oraz  sposobu jego wykazania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że jeżeli skarżący, jako okoliczność uzasadniającą wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazuje występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, to powinien nie tylko to zagadnienie przedstawić przez jego sformułowanie z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało, a także przytoczyć argumenty prawne prowadzące do rozbieżnych ocen prawnych, ale ponadto wykazać, że jest to zagadnienie nowe, którego rozwiązanie jest istotne nie tylko dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, lecz także dla praktyki sądowej (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11; z dnia 3 października 2002 r., II CKN 447/01, nie publ.; z dnia 14 grudnia 2004 r., III CK 585/04, nie publ.; z dnia 4 sierpnia 2006 r., III CZ 47/06, nie publ.; z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, nie publ.; z dnia 28 czerwca 2008 r., III CSK 99/08, nie publ.; z dnia 26 czerwca 2008 r., I CSK 108/08, nie publ.).
Skarżący nie sprostał tym wymaganiom wskazując bowiem na przesłankę określoną w art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. nie sformułował precyzyjnie zagadnienia prawnego wymagającego rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. Poza tym wywody skarżącego w tym zakresie mają charakter pytania otwartego, na które odpowiedź zależy od konkretnych okoliczności faktycznych poszczególnych spraw, przy czym Sąd  drugiej instancji uznał za wystarczające do złożenia wniosku wykazanie statusu wierzyciela, bez względu na wysokość wierzytelności przysługującej wobec spadkodawcy.
Ponadto, jak zostało przyjęte w orzecznictwie Sądu Najwyższego, jeżeli skarżący powołuje się na przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jaką jest potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, powinien wykazać, że wskazany przepis prawa, mimo że budzi wątpliwości, nie doczekał się wykładni bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć, jak też, że dokonanie wykładni jest niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, nie publ.; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07; z dnia 8 lipca 2008 r., I CSK 111/08; z dnia 26 kwietnia 2012 r., III SK 43/11, nie publ.; z dnia 24 kwietnia 2014 r., II CSK 600/13, nie publ.).
Skarga kasacyjna nie zawiera argumentów uzasadniających przyjęcie wystąpienia w sprawie tak rozumianej przesłanki z art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c. zwłaszcza jeśli uwzględni się, że kwestia wykładni pojęcia użytego w art. 1025  k.c. „osoby mającej interes do złożenie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku” była  już wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego (poza wymienionymi przez Sąd drugiej instancji postanowieniami z dnia 12 stycznia 1983 r. i z dnia 1 czerwca 2000 r. zob. m. in. postanowienia z dnia 6 lutego 2008 r., II CSK 433/07, nie publ.; z dnia 24 października 2001 r., III CKN 366/00, nie publ. oraz z dnia 9 grudnia 2010 r., III CSK 49/10, nie publ.).
W posumowaniu trzeba stwierdzić, że w sprawie nie zachodzą wskazane przez skarżącą przesłanki opisane w art. 398
9
§ 1 pkt 1, 2 k.p.c. ani brana pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
§ 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 520 § 3, w zw. z art. 13 §  2, 391 § 1, 398
21
k.p.c.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI