I CSK 6374/22

Sąd NajwyższyWarszawa2023-11-08
SNCywilneprawo upadłościoweWysokanajwyższy
postępowanie upadłościoweSąd Najwyższyskarga kasacyjnaprawomocnośćumowa kredytowasyndyk masy upadłości

Sąd Najwyższy podjął zawieszone postępowanie kasacyjne w sprawie dotyczącej upadłego banku, uznając, że prawomocne orzeczenie sprzed ogłoszenia upadłości nadal wiąże.

Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania kasacyjnego w sprawie z powództwa przeciwko syndykowi masy upadłości banku. Pomimo wniosku o podjęcie postępowania tylko w części dotyczącej ustalenia nieważności umowy, Sąd Najwyższy postanowił podjąć je w całości, w tym w zakresie żądania zapłaty. Uzasadniono to tym, że prawomocny wyrok zapadły przed ogłoszeniem upadłości nadal wywiera skutki prawne.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał sprawę z powództwa M. D. i E. D. przeciwko Syndykowi masy upadłości Banku, dotyczącą ustalenia nieważności umowy kredytowej, zapłaty oraz zobowiązania do przedstawienia rozliczenia i nowego harmonogramu spłat. Postępowanie kasacyjne zostało zawieszone z powodu ogłoszenia upadłości pozwanego Banku. Powodowie wnieśli o podjęcie zawieszonego postępowania kasacyjnego jedynie w części dotyczącej żądania ustalenia nieważności umowy kredytowej. Sąd Najwyższy, działając z urzędu, postanowił podjąć postępowanie w całości, uwzględniając również żądanie zapłaty. Uzasadnienie opiera się na przepisach Prawa upadłościowego oraz orzecznictwie Sądu Najwyższego. Sąd wskazał, że art. 145 ust. 1 Prawa upadłościowego nie ma zastosowania w postępowaniu kasacyjnym, a w jego miejsce wchodzi art. 180 § 1 pkt 5 lit. b k.p.c. Ponieważ wyrok rozstrzygający żądania powodów (ustalenie nieważności umowy i zapłata) stał się prawomocny przed ogłoszeniem upadłości, nadal wywiera skutki prawne, również w postępowaniu upadłościowym. Sąd uznał, że powodowie nie mają już możliwości kontynuowania postępowania w ramach środków przewidzianych w postępowaniu upadłościowym w odniesieniu do prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wierzytelności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 145 ust. 1 Prawa upadłościowego nie obowiązuje w postępowaniu kasacyjnym. Zastosowanie znajduje art. 180 § 1 pkt 5 lit. b k.p.c. z pominięciem art. 145 ust. 1 pr. upadł.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym przepisy dotyczące postępowania w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości nie mają zastosowania w postępowaniu kasacyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

podjęcie zawieszonego postępowania kasacyjnego

Strony

NazwaTypRola
M. D.osoba_fizycznapowód
E. D.osoba_fizycznapowód
Syndyk masy upadłości Bankuinstytucjapozwany

Przepisy (8)

Główne

pr. upadł. art. 145 § ust. 1

Ustawa - Prawo upadłościowe

Nie obowiązuje w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 180 § § 1 pkt 5 lit b

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 357 § § 5

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

pr. upadł. art. 258 § ust. 2

Ustawa - Prawo upadłościowe

pr. upadł. art. 263

Ustawa - Prawo upadłościowe

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocne orzeczenie sprzed ogłoszenia upadłości nadal wiąże. Art. 145 ust. 1 Prawa upadłościowego nie ma zastosowania w postępowaniu kasacyjnym.

Godne uwagi sformułowania

należało uwzględnić z urzędu okoliczności uzasadniające podjęcie tego postępowania w całości powołany art. 145 ust. 1 pr. upadł. nie obowiązuje w postępowaniu kasacyjnym wyrok, rozstrzygający żądanie powodów o ustalenie nieważności umowy kredytowej i o zapłatę, który stał się prawomocny przed ogłoszeniem upadłości pozwanego Banku, a zatem wywiera skutki prawne także w postępowaniu upadłościowym

Skład orzekający

Władysław Pawlak

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa upadłościowego w kontekście postępowania kasacyjnego oraz skutków prawomocnych orzeczeń zapadłych przed ogłoszeniem upadłości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z upadłością banku i prawomocnością orzeczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z upadłością banku i wpływem prawomocnych orzeczeń na postępowanie upadłościowe, co jest istotne dla praktyków prawa.

Upadłość banku nie przekreśla prawomocnych wyroków – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 6374/22
POSTANOWIENIE
8 listopada 2023 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Władysław Pawlak
na posiedzeniu niejawnym 8 listopada 2023 r. w Warszawie
‎
w sprawie z powództwa M. D. i E. D.
‎
przeciwko Syndykowi masy upadłości Banku
w upadłości
‎
o ustalenie i zapłatę oraz zobowiązanie do przedstawienia rozliczenia umowy
wraz z nowym harmonogramem spłat,
‎
na skutek skarg kasacyjnych M. D. i E. D.
oraz Syndyka masy upadłości Banku
w upadłości
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
‎
z 19 października 2021 r., VI ACa 549/20,
podejmuje zawieszone postępowanie kasacyjne.
(E.C.)
UZASADNIENIE
(sporządzone w trybie art. 357 § 5 k.p.c. w zw. z art. 398²¹ k.p.c. i art. 391 §  1 k.p.c.)
Co prawda powodowie wnieśli o podjęcie zawieszonego postępowania kasacyjnego (z uwagi na ogłoszenie upadłości pozwanego Banku) tylko w części dotyczącej żądania o ustalenie nieważności spornej umowy kredytowej, jednakże należało uwzględnić z urzędu okoliczności uzasadniające podjęcie tego postępowania w całości, a zatem także co do ich roszczenia o zapłatę. Mianowicie zgodnie z art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (jedn. tekst: Dz. U. z 2022 r., poz. 1520; dalej: „pr. upadł.”) postępowanie sądowe w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego w tej ustawie nie została umieszczona na liście wierzytelności.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wypowiedziano pogląd, że powołany art. 145 ust. 1 pr. upadł. nie obowiązuje w postępowaniu kasacyjnym (zob. postanowienia z 28 marca 2007 r., II CSK 464/06, z 9 listopada 2017 r., I CSK 672/17, z 25 lipca 2019 r., III CZP 10/19 oraz wyrok z 19 czerwca 2008 r., V CSK 433/07), a w konsekwencji na zasadzie art. 398²¹ k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. ma zastosowanie art. 180 § 1 pkt 5 lit b), ale z pominięciem art. 145 ust. 1 pr. upadł.
W sprawie zapadł wyrok, rozstrzygający żądanie powodów o ustalenie nieważności umowy kredytowej i o zapłatę, który stał się prawomocny przed ogłoszeniem upadłości pozwanego Banku, a zatem wywiera skutki prawne także w postępowaniu upadłościowym (por. art. 365 § 1 k.p.c. oraz art. 258 ust. 2 pr. upadł.).
W takim stanie rzeczy powodowie nie mają już prawnej możliwości, w ramach środków przewidzianych w postępowaniu upadłościowym, kontynuacji postępowania w odniesieniu do żądania ustalenia nieważności umowy kredytowej, ani też weryfikacji w tym postępowaniu upadłościowym prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wierzytelności podlegającej zgłoszeniu do masy upadłości, zwłaszcza że uprawnienie przewidziane w art. 263 pr. upadł. dotyczy sytuacji, gdy przed ogłoszeniem upadłości nie zapadło jeszcze prawomocne orzeczenie sądowe. Odmienna interpretacja prowadziłaby do stanu niepewności powodów co do ich praw i obowiązków Syndyka masy upadłości pozwanego Banku oraz nieuzasadniony stan zawieszenia w tej materii, i to nawet nie wiadomo do jakiego momentu czasowego w przyszłości.
(E.C.)
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI