I CSK 634/17

Sąd Najwyższy2018-02-27
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyzadośćuczynienieart. 446 k.c.przesłanki przyjęcia skargiuzasadnieniekoszty postępowania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku wystarczających argumentów prawnych wykazujących oczywiste naruszenie prawa przez sąd niższej instancji.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę. Skarga została odrzucona, ponieważ powodowie nie wykazali w sposób przekonujący, że zaskarżone orzeczenie narusza prawo w sposób oczywisty, co jest warunkiem przyjęcia skargi do rozpoznania. Sąd podkreślił, że samo wyrażenie własnego stanowiska nie jest wystarczające, a argumentacja musi wykazywać kardynalne naruszenie prawa.

Sąd Najwyższy w składzie sędziego Jana Górowskiego rozpoznał skargę kasacyjną powodów E.K., I.K. i A.K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 16 lutego 2017 r. w sprawie o zapłatę przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji „A” Polska S.A. w W. Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na brak spełnienia przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. Podstawowym kryterium przyjęcia skargi jest istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Sąd uznał, że skarżący nie przedstawili wystarczających argumentów prawnych, które świadczyłyby o kwalifikowanym naruszeniu prawa przez Sąd Apelacyjny, a jedynie wyrazili własne stanowisko. Sąd odwołał się do orzecznictwa wskazującego, że dla przyjęcia skargi z powodu oczywistej zasadności konieczny jest wywód prawny wykazujący kardynalne naruszenie prawa. W kontekście ustalania wysokości zadośćuczynienia, Sąd Najwyższy zaznaczył, że choć ustawodawca pozostawił to uznaniu sądów, to ingerencja sądu wyższej instancji jest możliwa jedynie w przypadku rażącego odstąpienia od ukształtowanej praktyki sądowej lub pominięcia istotnych kryteriów. Sąd przywołał przykładowe orzeczenia dotyczące wysokości zadośćuczynienia w podobnych sprawach, stwierdzając, że przyznane powodom zadośćuczynienie nie narusza w sposób oczywisty art. 446 § 4 k.c. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej i odstąpił od obciążenia powodów kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek przyjęcia jej do rozpoznania, ponieważ skarżący nie przedstawili wystarczających argumentów prawnych wykazujących oczywiste naruszenie prawa przez sąd niższej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że dla przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu jej oczywistej zasadności konieczne jest przedstawienie wywodu prawnego wykazującego kardynalne naruszenie prawa, a nie jedynie wyrażenie własnego stanowiska strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strony

NazwaTypRola
E.K.osoba_fizycznapowód
I.K.osoba_fizycznapowód
A.K.osoba_fizycznapowód
Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji „A” Polska S.A.spółkapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej.

k.c. art. 446 § § 4

Kodeks cywilny

Reguluje zasady przyznawania zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę wynikłą ze śmierci osoby bliskiej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z powodu kwalifikowanego naruszenia prawa przez Sąd Apelacyjny.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona Zaskarżone skargą kasacyjną orzeczenie oczywiście narusza prawo, gdy jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, albo zostało wydane w wyniku błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest w sposób pewny i niewątpliwy z góry widoczne dla prawnika, bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej Ustawodawca zaniechał wskazania kryteriów ustalania wysokości zadośćuczynienia i przez posłużenie się klauzulą generalną (suma odpowiednia) pozostawił je uznaniu sądów. każdy przypadek powinien być traktowany indywidualnie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, przy czym ocena ta ma opierać się na kryteriach obiektywnych, a nie na wyłącznie subiektywnych odczuciach pokrzywdzonego.

Skład orzekający

Jan Górowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, zwłaszcza w kontekście \"oczywistej zasadności\" oraz praktyki ustalania wysokości zadośćuczynienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi kasacyjnej i ogólnych wytycznych dotyczących zadośćuczynienia, nie wprowadza nowych, przełomowych zasad.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla prawników procesowych, ponieważ precyzuje kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej, co jest kluczowe w praktyce. Zawiera również odniesienia do ustalania zadośćuczynienia.

Kiedy Sąd Najwyższy przyjmie Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki i błędy, których należy unikać.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 634/17
POSTANOWIENIE
Dnia 27 lutego 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jan Górowski
w sprawie z powództwa E.K., I.K. i A.K.
‎
przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji „A” Polska S.A. w W.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 lutego 2018 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powodów
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt VI ACa […]/15,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej i odstępuje od obciążenia powodów kosztami postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398
9
§ 1 k.p.c.).
Instytucja przedsądu, jak wynika z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzenie środków eliminujących dostęp do sądu najwyższego szczebla. Skarga kasacyjna służy od prawomocnego orzeczenia, ma  ograniczony zasięg, a jej podstawowym celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i twórczy wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa.
Choć skarżący wskazali na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej to nie występuje ta przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c.).
Zaskarżone skargą kasacyjną orzeczenie oczywiście narusza prawo, gdy jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, albo zostało wydane w wyniku błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest w sposób pewny i niewątpliwy z góry widoczne dla prawnika, bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2003 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100). W skardze nie zostały przytoczone wystarczające argumenty (wywód prawny) świadczące o kwalifikowanym naruszeniu prawa przez Sąd Apelacyjny. Przypomnieć należy, że jeżeli przesłanką wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest stanowisko skarżącego, że jest ona oczywiście uzasadniona, to w uzasadnieniu wniosku powinien on zawrzeć wywód prawny wykazujący takie kardynalne naruszenie prawa (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2005 r.,
II
CZ 89/2005, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 135, z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 2004/06,
LEX
nr 421035, z dnia 24 lutego 2006 r., IV CSK 8/06,
LEX
nr 201037). Skarga kasacyjna takiego przekonywującego wywodu nie zawiera.
Ustawodawca zaniechał wskazania kryteriów ustalania wysokości zadośćuczynienia i przez posłużenie się klauzulą generalną (suma odpowiednia) pozostawił je uznaniu sądów. Uznaniowość w zakresie przyznania, jak i określenia wysokości zadośćuczynienia upoważnia sąd wyższej instancji do ingerencji tylko w razie rażącego odstąpienia od ukształtowanej praktyki sądowej, której względna jednolitość odpowiada poczuciu sprawiedliwości i równości wobec prawa, albo wskazanego przez stronę skarżącą pominięcia istotnych kryteriów ustalania wysokości.
Praktyka ustalania wysokości zadośćuczynień w związku ze śmiercią najbliższych kształtuje się dość jednolicie. Tytułem przykładu wskazać trzeba, że w wyroku z dnia 28 maja 2014 r., I CSK 332/13, Sąd Najwyższy uznał, iż zadośćuczynienie dla rodziców w związku ze śmiercią dorosłego, lecz zamieszkującego z nimi syna, jednego spośród ósemki ich dzieci, powinna wynosić po 100.000 zł. W wyroku z dnia 27 czerwca 2014 r., V CSK 445/13, Sąd Najwyższy za odpowiednią sumę
zadośćuczynienia dla matki zmarłej w wypadku drogowym 20 - letniej córki uznał 130.000 zł. W wyroku z dnia 6 lutego 2015 r., II CSK 334/14, Sąd Najwyższy za odpowiednią sumę zadośćuczynienia dla ojca dorosłego i żyjącego osobno syna uznał kwotę 100.000 zł.
Ponadto, skarżący w istocie ograniczyli się do wyrażenia własnego stanowiska w tej sprawie. Niewątpliwie krzywdę doznaną w wyniku śmierci osoby bliskiej bardzo trudno ocenić i wyrazić w formie pieniężnej, a każdy przypadek powinien być traktowany indywidualnie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, przy czym ocena ta ma opierać się na kryteriach obiektywnych, a nie na wyłącznie subiektywnych odczuciach pokrzywdzonego.
W każdym jednak razie przyznane powodom zadośćuczynienie nie narusza w sposób oczywisty art. 446 § 4 k.c.
Z tych względów, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).
jw
a.ł

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI