I CSK 6268/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania z powodu niespełnienia przesłanek formalnych, uznając, że nie wykazano istnienia istotnych zagadnień prawnych ani oczywistej zasadności skarg.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargi kasacyjne dotyczące zasiedzenia służebności gruntowej. Skarżący wskazali jako podstawę przyjęcia skarg potrzebę wykładni przepisów prawnych oraz oczywistą zasadność skarg. Sąd Najwyższy uznał, że argumentacja skarżących była wadliwa – nie wykazano rozbieżności w orzecznictwie ani oczywistej zasadności skarg, a jedynie polemikę z ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji. W konsekwencji, obie skargi kasacyjne zostały odrzucone.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargi kasacyjne wniesione przez B. K., A. N., T. S. i P. S. od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 24 marca 2022 r., które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego oddalające wniosek o zasiedzenie służebności gruntowej. Skarżący domagali się przyjęcia skarg do rozpoznania, powołując się na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie oraz na oczywistą zasadność skarg. Sąd Najwyższy, działając w ramach przedsądu, odmówił przyjęcia skarg do merytorycznego rozpoznania. Uzasadnił to tym, że skarżący nie spełnili wymogów formalnych określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. Wskazano, że powołanie się na potrzebę wykładni przepisów wymaga precyzyjnego określenia wątpliwości i wskazania rozbieżnych orzeczeń, czego skarżący nie uczynili. Podobnie, argument o oczywistej zasadności skargi nie został wykazany, a przedstawiona argumentacja stanowiła jedynie polemikę z ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. W związku z tym, skargi zostały odrzucone, a skarżący obciążeni kosztami postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skargi kasacyjne nie spełniają przesłanek przyjęcia do rozpoznania.
Uzasadnienie
Skarżący nie wykazali istnienia istotnych zagadnień prawnych ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, a ich argumentacja opierała się na polemice z ustaleniami faktycznymi, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Nie wykazano również oczywistej zasadności skarg.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| B. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| T. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| T. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| P. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| P. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| B. R. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| B. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. N. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje w drodze postanowienia.
k.p.c. art. 398^3 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
W skardze kasacyjnej nie można oprzeć się na przepisach, których naruszenie zostało stwierdzone w orzeczeniu sądu drugiej instancji, a których naruszenie nie było objęte podstawą apelacji.
k.p.c. art. 520
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis regulujący zasady orzekania o kosztach postępowania w sprawach, w których nie wydano postanowienia kończącego postępowanie w instancji.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie (nie wykazano) Oczywista zasadność skargi kasacyjnej (nie wykazano) Polemika z ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji
Godne uwagi sformułowania
Skargi kasacyjne nie kwalifikują się do przyjęcia celem ich merytorycznego rozpoznania. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398^9 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. Przewidziana w art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. Kwestionowanie tych ustaleń w skardze kasacyjnej nie jest dopuszczalne (art. 398^3 § 3 k.p.c.).
Skład orzekający
Adam Doliwa
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście wymogów formalnych dotyczących wykazania potrzeby wykładni przepisów oraz oczywistej zasadności skargi, a także niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego i jego przedsądu. Nie rozstrzyga merytorycznie sprawy o zasiedzenie służebności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, co jest kluczowe w praktyce.
“Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki formalne.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I CSK 6268/22 POSTANOWIENIE 20 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Adam Doliwa na posiedzeniu niejawnym 20 lutego 2024 r. w Warszawie w sprawie z wniosku K. W. i B. W. z udziałem M. W., T. S., T. W., A. W., P. S., P. W., J. W., B. R., B. K., A. N., M. S. o zasiedzenie służebności gruntowej, na skutek skargi kasacyjnej B. K., A. N., T. S. i P. S. od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z 24 marca 2022 r., II Ca 511/21, 1. odmawia przyjęcia obu skarg kasacyjnych do rozpoznania; 2. zasądza od B. K. i A. N. na rzecz B. W. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 3. zasądza od B. K. i A. N. na rzecz B. R. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 4. zasądza od T. S. i P. S. na rzecz B. W. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 5. zasądza od T. S. i P. S. na rzecz B. R. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Postanowieniem z 24 marca 2022 r. Sąd Okręgowy w Krakowie, w sprawie z wniosku K. W. i B. W. przy uczestnictwie M. W., T. S., T. W., A. W., P. S., P. W., J. W., B. R., B. K., A. N. i M. S., o zasiedzenie służebności gruntowej, na skutek apelacji uczestników T. S., P. S., B. K. i A. N. od postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie z 5 stycznia 2021 r. , oddalił apelacje (pkt I) oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania (pkt II). Skargi kasacyjne zostały wniesione przez uczestników B. K. i A. N. oraz P. S. oraz T. S.. W skardze kasacyjnej uczestników B. K. i A. N. j ako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania wskazano, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W skardze kasacyjnej uczestników P. S. oraz T . j ako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania wskazano, że w sprawie zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych, a skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skargi kasacyjne nie kwalifikują się do przyjęcia celem ich merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 398 9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398 9 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398 9 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej uczestników P. S. oraz T. S. wskazano potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398 9 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 15 października 2002 r., II CZ 102/02; 28 marca 2007 r., II CSK 84/07; 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07; 8 lipca 2008 r., I CSK 111/08). Skarga kasacyjna nie spełnia powyższego kryterium. Zawarty w niej wniosek oparty na potrzebie wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie został wadliwe sformułowany, gdyż nie powołano w nim aktualnego orzecznictwa mającego wskazywać na istnienie takich rozbieżności. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie obu skarg kasacyjnych do rozpoznania wskazano ich oczywistą zasadność. Przewidziana w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie , przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15). Oceniając wynikającą z art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłankę oczywistej zasadności skargi kasacyjnej należy dostrzec, że ma ona charakter wyjątkowy. W konsekwencji, w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się, że oczywista zasadność skargi powinna dać się stwierdzić „na pierwszy rzut oka”, bez zbytniego wgłębiania się w sprawę (zob. postanowienie SN z 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07). Żadna ze skarg kasacyjnych nie spełnia powyższego kryterium. W skargach przedstawiono jedynie polemikę z ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez sądy obu instancji. W szczególności trzeba podkreślić, że sądy obu instancji ustaliły, iż szlak drogowy został utwardzony, zaś wnioskodawcy korzystali z tego szlaku regularnie, nie pytając nikogo o zgodę. Kwestionowanie tych ustaleń w skardze kasacyjnej nie jest dopuszczalne (art. 398 3 § 3 k.p.c.). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia obu skarg kasacyjnych do rozpoznania (art. 398 9 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 k.p.c. [SOP] (r.g.)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI