I CSK 619/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powódki J. D. od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę odszkodowania za nacjonalizację lasów, uznając brak przesłanek do jej rozpoznania.
Powódka J. D. domagała się zapłaty od Skarbu Państwa kwoty ponad 9 milionów złotych tytułem odszkodowania za bezprawną nacjonalizację lasów. Po oddaleniu powództwa przez Sąd Okręgowy i apelacji przez Sąd Apelacyjny, powódka wniosła skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy odmówił jednak przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na niespełnienie przesłanek formalnych i brak istotnego zagadnienia prawnego wymagającego wykładni.
Sprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę odszkodowania w kwocie 9.365.000 złotych, które powódka J. D. wywodziła z tytułu bezprawnej nacjonalizacji lasów przez Skarb Państwa. Zarówno Sąd Okręgowy w W., jak i Sąd Apelacyjny w […] oddaliły powództwo, uznając brak podstaw prawnych dla dochodzonego roszczenia. Powódka złożyła skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów prawa materialnego (m.in. art. 417 k.c., art. 417¹ k.c., przepisów Konstytucji, art. 14 EKPC i art. 1 Protokołu nr 1 EKPC) oraz przepisów postępowania (m.in. art. 386 § 4, art. 328 § 2, art. 229, art. 228 § 1 k.p.c.). Jako podstawę przyjęcia skargi do rozpoznania wskazała występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzebę wykładni przepisów, w szczególności art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej, uznał, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 398⁹ § 1 k.p.c. Stwierdził, że profesjonalny pełnomocnik skarżącej nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów w sposób wymagany dla nadzwyczajnego środka zaskarżenia, jakim jest skarga kasacyjna. Podkreślono, że skarga kasacyjna nie jest trzecią instancją, a zagadnienie prawne musi być precyzyjnie sformułowane i uzasadnione w oparciu o orzecznictwo i doktrynę. Wobec braku spełnienia wymogów formalnych, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził od powódki na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa koszty postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, samo sformułowanie wniosku i przyjęcie skargi wskazuje, że profesjonalny pełnomocnik skarżącej nie dostrzegł ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego i poglądów doktryny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że powołane przez skarżącą przepisy i zagadnienia prawne nie spełniają wymogów do przyjęcia skargi kasacyjnej, gdyż nie wykazano istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów w sposób profesjonalny i zgodny z ugruntowanym orzecznictwem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. D. | osoba_fizyczna | powódka |
| Skarb Państwa - Minister Skarbu Państwa | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa | organ_państwowy | pełnomocnik pozwanego |
Przepisy (12)
Główne
u.z.n.c.z.n.k. art. 7
Ustawa o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju
Kluczowy przepis, którego wykładni domagała się skarżąca, ale Sąd Najwyższy uznał, że nie ma podstaw do przyjęcia skargi w celu jego interpretacji.
k.p.c. art. 398¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia przesłanek.
k.p.c. art. 398¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzeczenia o kosztach.
Pomocnicze
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
Niewłaściwa wykładnia w związku z przepisami Konstytucji i art. 14 EKPC.
k.c. art. 417¹
Kodeks cywilny
W związku z art. 2 i 7 oraz innymi przepisami Konstytucji.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowany przy rozstrzyganiu o kosztach.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowany przy rozstrzyganiu o kosztach.
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowany przy rozstrzyganiu o kosztach.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przepisów postępowania.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przepisów postępowania.
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przepisów postępowania.
k.p.c. art. 228 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przepisów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie przez skargę kasacyjną przesłanek formalnych określonych w art. 398¹ § 1 k.p.c. Brak wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego Brak wykazania potrzeby wykładni przepisów Ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego i poglądy doktryny w kwestii roszczeń reprywatyzacyjnych i odpowiedzialności Skarbu Państwa.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 417 k.c., art. 417¹ k.c., Konstytucja, EKPC) i przepisów postępowania (art. 386 § 4, art. 328 § 2, art. 229, art. 228 § 1 k.p.c.) Argument o bezczynności legislacyjnej i niewykonaniu art. 7 ustawy z 2001 r.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, dotycząc prawomocnych orzeczeń sądowych. W szczególności nie jest trzecią instancją. Zagadnienie prawne winno być zatem precyzyjnie sformułowane i uzasadnione w oparciu o orzecznictwo i stanowisko doktryny, stanowiąc profesjonalny wywód prawny. Nie wystarczy powołać się na wybrane orzeczenia, pomijając inne, zwłaszcza te, w których znalazła się już odpowiedź na podnoszoną kwestię prawną. Brak jest zatem interesu publicznego, który przemawiałby za przyjęciem skargi w celu wyjaśnienia problematycznych lub niejasnych elementów obowiązującego systemu prawnego.
Skład orzekający
Wojciech Katner
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wnoszenia skargi kasacyjnej i wymogi formalne dotyczące istnienia zagadnienia prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych. Nie rozstrzyga meritum sprawy dotyczącej nacjonalizacji lasów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy istotnego historycznie problemu nacjonalizacji mienia, jednak rozstrzygnięcie ma charakter proceduralny i nie wnosi nowych interpretacji prawnych.
“Sąd Najwyższy odrzuca skargę ws. nacjonalizacji lasów. Czy sprawiedliwości stało się zadość?”
Dane finansowe
WPS: 9 365 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CSK 619/13 POSTANOWIENIE Dnia 30 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z powództwa J. D. przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Skarbu Państwa o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 kwietnia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej powódki do rozpoznania i zasądza od powódki na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 1800,- (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem części kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 14 marca 2013 r. Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację powódki J. D. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 10 lipca 2012 r., którym oddalone zostało powództwo o zapłatę przez pozwany Skarb Państwa kwoty 9.365.000 złotych z tytułu bezprawnej nacjonalizacji lasów. Przyczyną oddalenia powództwa i apelacji był brak podstawy prawnej roszczeń powódki. W skardze kasacyjnej powódka zarzuciła wyrokowi Sądu Apelacyjnego naruszenie prawa materialnego, tj. art. 417 k.c. w związku z art. 77 ust. 1 i innymi przepisami Konstytucji poprzez niewłaściwą wykładnię, wobec bezczynności legislacyjnej w zakresie art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju. Z tym przepisem powiązany jest zarzut naruszenia art. 417 1 k.c. w związku z art. 2 i 7 oraz innymi przepisami Konstytucji. Ostatni zarzut dotyczy naruszenia art. 417 k.c. w związku z powołanymi przepisami Konstytucji i art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w związku z art. 1 Protokołu nr 1 Konwencji poprzez brak zastosowania, a także uznanie legalności dekretu z 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa. Naruszenie przepisów postępowania dotyczy art. 386 § 4, art. 328 § 2, art. 229, art. 228 § 1 k.p.c. w związku z powołanym art. 7 ustawy z 2001 r. Skarżąca wniosła o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania. W odpowiedzi na skargę Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na niespełnienie przesłanek określonych w art. 398 9 § 1 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania pełnomocnik skarżącej powołał się występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz na potrzebę wykładni przepisów (art. 398 9 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.). Obie podstawy dotyczą art. 7 powołanej ustawy z 2001 r. Zagadnienie prawne dotyczy wyjaśnienia, czy wskazany przepis oznacza oświadczenie złożone w imieniu Państwa Polskiego, uznające co do zasady roszczenia dawnych właścicieli lasów. Potrzeba wykładni wskazanego przepisu odnosi się do zaniechania legislacyjnego i niewykonania art. 7 powołanej ustawy, daty wyrządzenia szkody i bezkarności „organów władz” i „bezradności władzy sądowniczej”, zwłaszcza że w odniesieniu do tzw. mienia zabużańskiego wydano przepisy regulujące rekompensaty. Samo sformułowanie wniosku i przyjęcie skargi wskazuje, że profesjonalny pełnomocnik skarżącej nie dostrzegł ugruntowanego i znanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, a także podobnych poglądów doktryny o tym, jaka powinna być treść wniosku i jego uzasadnienie. Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, dotycząc prawomocnych orzeczeń sądowych. W szczególności nie jest trzecią instancją. Zagadnienie prawne winno być zatem precyzyjnie sformułowane i uzasadnione w oparciu o orzecznictwo i stanowisko doktryny, stanowiąc profesjonalny wywód prawny. Nie wystarczy powołać się na wybrane orzeczenia, pomijając inne, zwłaszcza te, w których znalazła się już odpowiedź na podnoszoną kwestię prawną. Wykazał to pozwany w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Brak jest zatem interesu publicznego, który przemawiałby za przyjęciem skargi w celu wyjaśnienia problematycznych lub niejasnych elementów obowiązującego systemu prawnego. Nie została również wykazana rozbieżność w orzecznictwie sądów, rozpoznających podobne sprawy. Należy natomiast przyznać rację skarżącej, że nie jest wystarczająco uregulowana sytuacja w całym zakresie tzw. roszczeń reprywatyzacyjnych, jednak to nie oznacza odpowiedzialności cywilnej, która mogła powstać w okolicznościach niniejszej sprawy, nie uzasadniając jej ponownego badania poprzez zgłoszony wniosek. Z tych względów należało na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c. orzec jak w postanowieniu, rozstrzygając o kosztach należnych od skarżącej na rzecz pozwanego z zastosowaniem art. 102 w związku z art. 391 § 1 i art. 398 21 k.p.c. [aw]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI