I CSK 2723/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienie prawne dotyczące zgłoszenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym było już przedmiotem rozstrzygnięcia.
Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej syndyka masy upadłości G. S.A. w upadłości od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie. Skarżący upatrywał istotnego zagadnienia prawnego w kwestii, czy postępowanie o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego umowy kredytu waloryzowanego, wytoczone przeciwko upadłemu bankowi, podlega zgłoszeniu do masy upadłości. Sąd Najwyższy stwierdził, że zagadnienie to było już przedmiotem rozstrzygnięcia, m.in. w uchwale III CZP 5/24, w której wskazano, że takie powództwo nie jest sprawą o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości. W związku z tym, nie znaleziono przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną syndyka masy upadłości G. spółki akcyjnej w upadłości w W. od wyroku częściowego Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 14 lutego 2024 r. Przedmiotem skargi było zagadnienie prawne dotyczące tego, czy postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego do waluty obcej, wytoczone przeciwko bankowi, który ogłosił upadłość, jest sprawą o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości w rozumieniu Prawa upadłościowego. Skarżący argumentował, że sprawa powinna zostać zawieszona do czasu rozpoznania zgłoszenia wierzytelności. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., wskazał, że skarga kasacyjna podlega przyjęciu do rozpoznania tylko w ściśle określonych przypadkach, takich jak istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Sąd Najwyższy stwierdził, że przedstawione przez skarżącego zagadnienie było już przedmiotem rozstrzygnięcia, w szczególności w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2024 r., III CZP 5/24. W uchwale tej wskazano, że takie powództwo nie jest sprawą o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości i może być kontynuowane po ustaleniu syndyka. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że skarżący nie wykazał istnienia rozbieżności w orzecznictwie ani potrzeby wykładni przepisów, a jedynie polemizował ze stanowiskiem sądu drugiej instancji. Z tych względów, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, takie postępowanie nie jest sprawą o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości i może być kontynuowane po ustaleniu syndyka.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na własną uchwałę (III CZP 5/24), która jednoznacznie rozstrzygnęła, że powództwo o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego umowy kredytu, prowadzone przeciwko upadłemu bankowi, nie podlega zgłoszeniu do masy upadłości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.K. | osoba_fizyczna | powód |
| syndyk masy upadłości G. spółki akcyjnej w upadłości w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
pr. upadł. art. 145 § ust. 1
Ustawa - Prawo upadłościowe
Określa, jakie sprawy podlegają zgłoszeniu do masy upadłości.
u.SN
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa obowiązki Sądu Najwyższego, w tym zapewnienie jednolitości orzecznictwa i rozstrzyganie zagadnień prawnych.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
pr. upadł. art. 144 § ust. 1
Ustawa - Prawo upadłościowe
Konstytucja RP art. 183 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa nadzorczą funkcję Sądu Najwyższego nad działalnością sądów powszechnych i wojskowych w zakresie orzekania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedstawione zagadnienie prawne było już przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego (uchwała III CZP 5/24). Skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Skarżący nie spełnił wymogów formalnych wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego oparta na potrzebie wykładni przepisów prawa i istnieniu istotnego zagadnienia prawnego.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398^9 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398^9 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej.
Skład orzekający
Tomasz Szanciło
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących upadłości banków i kredytów waloryzowanych, a także interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z upadłością banku i powództwem o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego umowy kredytu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z upadłością banków i prawami konsumentów, a także wyjaśnia procedurę rozpoznawania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy.
“Upadłość banku a kredyt waloryzowany: Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy sprawa nie trafi do rozpoznania.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I CSK 2723/24 POSTANOWIENIE 26 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Tomasz Szanciło na posiedzeniu niejawnym 26 listopada 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa M.K. przeciwko syndykowi masy upadłości G. spółki akcyjnej w upadłości w W. o ustalenie i zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej syndyka masy upadłości G. spółki akcyjnej w upadłości w W. od wyroku częściowego Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 14 lutego 2024 r., I ACa 2290/23, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną pozwanego Syndyka masy upadłości G. S.A. w W. od wyroku częściowego Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 14 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakteru skargi kasacyjnej (zob. np. postanowienia SN: z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18; z 15 kwietnia 2021 r., I CSK 43/21; z 25 sierpnia 2021 r., II CSK 216/21). Wskazano m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398 9 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398 9 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłankach uregulowanych w art. 398 9 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Przesłanki te nie zostały jednak spełnione. W tym kontekście Sąd Najwyższy wskazuje, że skarga kasacyjna stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia. Jego rozpoznanie nie ma charakteru postępowania w ramach trzeciej instancji. Służy realizacji konstytucyjnych i ustawowych zadań Sądu Najwyższego, wśród których pozostają przede wszystkim nadzór nad działalnością sądów powszechnych i wojskowych w zakresie orzekania (art. 183 ust. 1 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 622) jego obowiązki obejmują zapewnienie jednolitości orzecznictwa i rozstrzyganie zagadnień prawnych. Tym właśnie celom wypada podporządkować także rozstrzyganie skarg kasacyjnych. Występowania istotnego zagadnienia prawnego skarżący upatruje w konieczności udzielenia odpowiedzi na pytanie: „Czy postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego (indeksowanego albo denominowanego) do waluty obcej, wytoczone przeciwko upadłemu bankowi (kredytodawcy), jest sprawą o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości w rozumieniu art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (aktualnie: tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 794 ze zm.; dalej: „pr. upadł.”) i tym samym podlega zawieszeniu na podstawie art. 174 § 1 pkt 4 lub art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 144 ust. 1 w zw. z art. 145 ust. 1 pr. upadł. do czasu rozpoznania zgłoszenia wierzytelności na liście wierzytelności lub, odpowiednio, odmowy uwzględnienia wierzytelności na liście i wyczerpania trybu określonego w ustawie?”. Przedstawione przez skarżącego zagadnienie było przedmiotem orzecznictwa Sądu Najwyższego. W uchwale z dnia 19 września 2024 r., III CZP 5/24, Sąd ten wskazał, że postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy będącego konsumentem o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu, prowadzone przeciwko bankowi, co do którego w toku postępowania ogłoszono upadłość, nie jest sprawą „o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości” w rozumieniu art. 145 ust. 1 pr. upadł., a tym samym może być podjęte z chwilą ustalenia osoby pełniącej funkcję syndyka. Powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398 9 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga natomiast wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu (zob. np. postanowienia SN: z 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07; z 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08; z 24 lutego 2012 r., II PK 274/11; z 15 kwietnia 2021 r., IV CSK 617/20). Nie może stanowić przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania jedynie przekonanie skarżącej strony o „istotności” czy „ważności” problemu, który pojawia się na tle konkretnego rozstrzygnięcia w postępowaniu przed sądem drugiej instancji ani nie może sprowadzać się jedynie do polemiki ze stanowiskiem co do wykładni prawa przyjętym przez ten sąd. Tych wymagań wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełniał. Po pierwsze, s karżący potraktował zamiennie dwie powołane przesłanki przedsądu zawarte w art. 398 9 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., do czego nie ma podstaw, szczególnie w sytuacji, gdy istnienie przesłanki przewidzianej w art. 398 9 § 1 pkt 2 k.p.c. zostałoby uzasadnione rozbieżnościami w orzecznictwie. Skoro bowiem na tle wykładni przepisu powstały rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego, to znaczy, że zajął on już stanowisko w tej kwestii i to nie jeden raz. Nie można zatem budować w oparciu o te same wątpliwości istotnego zagadnienia prawnego, które charakteryzuje się tym, że jest nowe, jeszcze nierozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy (zob. np. postanowienie SN z 15 grudnia 2016 r., I CSK 315/16). Po drugie, zaproponowane przez skarżącego przepisy prawa, które w jego opinii wymagają wykładni, w istocie odpowiadają zagadnieniu prawnemu zaprezentowanemu przez niego, do którego Sąd Najwyższy odniósł się powyżej. Na marginesie można tylko wskazać, że odnośnie do wszystkich powołanych przepisów, których miało dotyczyć naruszenie prawa materialnego, Sąd Najwyższy już wielokrotnie się wypowiadał (zob. np. wyroki SN z 25 października 2023 r., II CSKP 835/23, i z 12 września 2024 r., II CSKP 189/24 i powołane w nich orzecznictwo). Z powyższych względów, na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu. (M.M.) [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI