IV CSK 543/19

Sąd Najwyższy2020-08-18
SNCywilneprawo upadłościoweŚrednianajwyższy
upadłośćpostępowanie upadłościoweumorzenie zobowiązańskarga kasacyjnaSąd Najwyższyprawo upadłościowe

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie dotyczącej zakończenia postępowania upadłościowego i wniosku o zaspokojenie zobowiązań.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło zażalenie upadłego na postanowienie o oddaleniu wniosku o umorzenie zobowiązań niezaspokojonych w postępowaniu upadłościowym. Skarżący zarzucił Sądowi drugiej instancji brak analizy winy w niezłożeniu wniosku o upadłość w terminie. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki wskazujące na istotne zagadnienie prawne, potrzebę wykładni przepisów, nieważność postępowania ani oczywistą zasadność skargi.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez wnioskodawcę (upadłego) od postanowienia Sądu Okręgowego w G., które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego G. w G. oddalające wniosek upadłego o umorzenie zobowiązań, które nie zostały zaspokojone w toku postępowania upadłościowego. Skarżący zarzucił Sądowi drugiej instancji, że nie przeanalizował on samodzielnie jednej z kluczowych przesłanek wniosku o umorzenie zobowiązań, jaką jest wina w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w ustawowym terminie, a jedynie przyjął ustalenia sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, przypomniał, że zgodnie z art. 398^1 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna przysługuje od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji. Zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę do rozpoznania tylko w szczególnych przypadkach, takich jak istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a jej rozpoznanie musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego. Analizując uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy wyraźnie wskazał, iż podziela ocenę prawną sądu pierwszej instancji dotyczącą przesłanki z art. 369 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego, a także samodzielnie rozważał zaniedbania skarżącego, okoliczności ekskulpacyjne i wpływ tych zaniedbań na cel postępowania upadłościowego. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał, że nie zachodzi wskazana przez skarżącego przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej i na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. odmówił jej przyjęcia do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie jest oczywiście uzasadniona, gdyż sąd drugiej instancji dokonał analizy przesłanek wniosku o umorzenie zobowiązań, w tym zaniedbań skarżącego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd drugiej instancji nie naruszył prawa w sposób oczywisty, gdyż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał na podzielenie oceny prawnej sądu pierwszej instancji oraz samodzielnie rozważał zaniedbania skarżącego i okoliczności ekskulpacyjne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

A. H.

Strony

NazwaTypRola
A. H.osoba_fizycznawnioskodawca
I. w upadłości likwidacyjnejinneupadły

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398^1 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna przysługuje co do zasady od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji.

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

u.p.u.n. art. 369 § ust. 1

Ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze

Dotyczy przesłanki wniosku o umorzenie zobowiązań.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Sąd drugiej instancji nie przeanalizował jednej z najistotniejszych przesłanek oceny zasadności wniosku upadłego o umorzenie zobowiązań, jaką jest wina w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie ustawowym, a jedynie przyjął za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sądu pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni

Skład orzekający

Roman Trzaskowski

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście przesłanki oczywistej zasadności skargi oraz interpretacji przepisów dotyczących postępowania upadłościowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z odmową przyjęcia skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z przyjęciem skargi kasacyjnej, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania skargi kasacyjnej? Kluczowe przesłanki.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV CSK 543/19
POSTANOWIENIE
Dnia 18 sierpnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Roman Trzaskowski
w sprawie z wniosku A. H. prowadzącego działalność gospodarczą
pod firmą I. w upadłości likwidacyjnej
‎
w przedmiocie zakończenia postępowania upadłościowego i wniosku upadłego
o zaspokojenie zobowiązań,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 18 sierpnia 2020 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Okręgowego w G.
‎
z dnia 2 lipca 2019 r., sygn. akt […],
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 2 lipca 2019 r. Sąd Okręgowy w G. oddalił zażalenie upadłego na postanowienie Sądu Rejonowego G. w G. z dnia 18 grudnia 2018 r., wydane w sprawie o sygn. akt […], oddalające wniosek upadłego o umorzenie zobowiązań, które nie zostały zaspokojone w toku postępowania upadłościowego (pkt 2 postanowienia).
W skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, upadły wskazał przyczynę kasacyjną określoną w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. Jego zdaniem, skarga jest oczywiście uzasadniona, gdyż Sąd drugiej instancji nie  przeanalizował jednej z najistotniejszych przesłanek oceny zasadności wniosku upadłego o umorzenie zobowiązań, jaką jest wina w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie ustawowym, a jedynie przyjął za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sądu pierwszej instancji. Oceny prawnej owego stanu powinien był dokonać samodzielnie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Z art. 398
1
§ 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. Jednakże zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa. Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem (art. 398
4
§ 2 k.p.c.).
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16, nie publ.) i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2015 r., III CSK 198/15, nie publ., z dnia 13 kwietnia 2016 r.,
‎
V CSK 622/15, nie publ., z dnia 2 czerwca 2016 r., III CSK 113/16, nie publ.,
‎
z dnia 27 października 2016 r., III CSK 217/16, nie publ., z dnia 29 września 2017 r., V CSK 162/17, nie publ., z dnia 7 marca 2018 r., I CSK 664/17, nie publ., z dnia 18 kwietnia 2018 r., II CSK 726/17, nie publ., z dnia 5 października 2018 r., V CSK 168/18, nie publ.).
Skarżący nie wykazał, by zaskarżone postanowienie było dotknięte tego rodzaju nieprawidłowościami. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Okręgowy wyraźnie wskazał, że podziela ocenę prawną Sądu pierwszej instancji dotyczącą przesłanki określonej w art. 369 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn. Dz.U. z 2012, poz. 1112 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 lipca 2014 r. W ramach merytorycznej oceny postawionych w środku zaskarżenia zarzutów oraz przesłanek orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej rozważał także samodzielnie zaniedbania skarżącego w złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, okoliczności ekskulpacyjne wskazane przez skarżącego oraz wpływ tych zaniedbań na realizację celu postępowania upadłościowego. Analiza przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia motywów rozstrzygnięcia nie pozwala zatem przyjąć, że w sprawie zachodzi wskazana przez skarżącego przesłanka opisana w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.
Z tych względów, na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI