I CSK 605/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną K.W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi w sprawie o zapłatę. Głównym zarzutem skargi było rzekome naruszenie nieważności postępowania z uwagi na udział w składzie sądu osoby powołanej na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając ten zarzut za prawnie chybiony i procesowo nielojalny. W uzasadnieniu wskazano, że obowiązujące przepisy (art. 42a p.u.s.p. i art. 49 k.p.c.) przewidują mechanizmy weryfikacji niezawisłości i bezstronności sędziego na etapie postępowania przed sądami merytorycznymi, a nie dopiero w nadzwyczajnym środku zaskarżenia. Strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, miała możliwość skorzystania z tych instrumentów, czego nie uczyniła. Sąd Najwyższy podkreślił, że milczenie strony na wcześniejszym etapie i podniesienie zarzutu dopiero w skardze kasacyjnej stanowi nadużycie prawa procesowego. Odwołując się do orzecznictwa europejskiego, w tym wyroku TSUE w sprawie C-521/21, wskazano, że nieprawidłowość przy powołaniu sędziego nie wystarcza do stwierdzenia, że nie jest on niezawisły, a konieczna jest indywidualna ocena. Sąd Najwyższy uznał, że zarzut opiera się na niedopuszczalnym automatyzmie i abstrahuje od realiów sprawy oraz standardów europejskich, co skutkuje odmową przyjęcia skargi do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego i TSUE w kwestii oceny wadliwości powołania sędziego oraz dopuszczalności podnoszenia takich zarzutów w skardze kasacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji podniesienia zarzutu wadliwości powołania sędziego w skardze kasacyjnej, przy jednoczesnym braku skorzystania z dostępnych środków na wcześniejszym etapie postępowania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarzut wadliwości powołania sędziego na urząd, wynikający z udziału w procedurze nominacyjnej Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania i kwestionowania prawomocnego orzeczenia w drodze skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut taki jest prawnie chybiony i procesowo nielojalny, a strona powinna skorzystać z dostępnych mechanizmów na etapie postępowania rozpoznawczego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że istnieją mechanizmy procesowe (test niezawisłości, wyłączenie sędziego) umożliwiające kwestionowanie udziału sędziego na etapie postępowania merytorycznego. Brak skorzystania z tych środków i podniesienie zarzutu dopiero w skardze kasacyjnej stanowi nadużycie prawa procesowego. Orzecznictwo europejskie, w tym TSUE, wymaga indywidualnej oceny, a nie automatycznego kwestionowania statusu sędziego z powodu wadliwości procedury nominacyjnej.
Czy orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (w tym wyrok w sprawie C-521/21) dopuszcza automatyczne kwestionowanie statusu sędziego jako sądu ustanowionego ustawą w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w procedurze jego powołania z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, TSUE odrzucił pogląd o automatycznym kwestionowaniu statusu sędziego i podkreślił konieczność indywidualnej oceny konkretnego przypadku oraz wykorzystania krajowych procedur weryfikacyjnych.
Uzasadnienie
TSUE w wyroku C-521/21 jednoznacznie przesądził, że nieprawidłowość przy powołaniu sędziego nie wystarcza sama w sobie do stwierdzenia, że nie jest on niezawisły. Konieczna jest całościowa, zindywidualizowana ocena okoliczności, a także wykorzystanie krajowych mechanizmów weryfikacyjnych na etapie postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank spółki akcyjnej w W. | spółka | powód |
| K.W. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 49
Kodeks postępowania cywilnego
Instytucja wyłączenia sędziego jako mechanizm kwestionowania udziału sędziego w postępowaniu.
p.u.s.p. art. 42a
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Procedura tzw. testu niezawisłości i bezstronności jako mechanizm badania skutków nieprawidłowości w procesie powołania sędziego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak skorzystania przez stronę z dostępnych mechanizmów procesowych (test niezawisłości, wyłączenie sędziego) na etapie postępowania rozpoznawczego. • Podniesienie zarzutu wadliwości powołania sędziego dopiero w skardze kasacyjnej stanowi nadużycie prawa procesowego i naruszenie zasady lojalności wobec sądu. • Orzecznictwo TSUE wymaga indywidualnej oceny, a nie automatycznego kwestionowania statusu sędziego z powodu wadliwości procedury nominacyjnej.
Odrzucone argumenty
Wyrok został wydany w stanie nieważności postępowania, ponieważ w składzie sędziowskim zasiadała osoba powołana na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego na wniosek KRS ukształtowanej w trybie przewidzianym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Godne uwagi sformułowania
argumentacji nie tylko prawnie chybionej, ale wręcz procesowo nielojalnej i systemowo szkodliwej • klasyczny przykład nadużycia prawa procesowego i naruszenia zasady lojalności wobec sądu • nie służą ochronie praw strony, lecz podważają fundamenty wymiaru sprawiedliwości: pewność prawa, trwałość orzeczeń oraz zaufanie obywateli do sądów • nie może budzić wątpliwości, że ustawodawca wyposażył strony w konkretne, adekwatne instrumenty służące weryfikacji niezawisłości i bezstronności sędziego – i to na etapie postępowania przed sądami meriti, a nie dopiero w nadzwyczajnym środku zaskarżenia • TSUE wyraźnie odrzucił pogląd, że sam udział KRS w obecnym składzie w procedurze nominacyjnej – nawet w połączeniu z brakiem skutecznego środka odwoławczego dla kandydatów – uzasadnia automatyczne kwestionowanie statusu.
Skład orzekający
Mariusz Załucki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego i TSUE w kwestii oceny wadliwości powołania sędziego oraz dopuszczalności podnoszenia takich zarzutów w skardze kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podniesienia zarzutu wadliwości powołania sędziego w skardze kasacyjnej, przy jednoczesnym braku skorzystania z dostępnych środków na wcześniejszym etapie postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezawisłością sędziowską i praworządnością, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie prawników i opinii publicznej.
“Sąd Najwyższy: Zarzut wadliwości sędziego w skardze kasacyjnej to nadużycie prawa i szkoda dla wymiaru sprawiedliwości.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 5400 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.