I CSK 605/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powoda w sprawie o zapłatę odszkodowania za rzekome zaniechanie legislacyjne, uznając brak podstaw do wykładni przepisów.
Powód domagał się od Skarbu Państwa odszkodowania w kwocie 12 milionów złotych za rzekome zaniechanie legislacyjne, wskazując jako podstawę art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. Sądy obu instancji oddaliły powództwo, uznając, że przepis ten nie kreuje roszczeń odszkodowawczych. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że wykładnia wskazanych przepisów jest jednolita i nie budzi wątpliwości.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej powoda A. B. przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę 12 000 000 zł odszkodowania za szkodę wynikłą z zaniechania legislacyjnego. Powód wskazywał jako podstawę obowiązku legislacyjnego przepis art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju. Sądy pierwszej i drugiej instancji oddaliły powództwo, uznając, że wskazany przepis nie kreuje roszczenia odszkodowawczego dla osób fizycznych ani nie stanowi źródła obowiązku wydania odrębnych przepisów. Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2013 r. oddalił apelację powoda. W skardze kasacyjnej powód domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na potrzebę wykładni art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. w związku z art. 1 protokołu nr 1 do EKPC z uwagi na wagę zagadnienia i rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone stanowisko, stwierdził, że wskazana przesłanka przedsądu nie zachodzi, gdyż przepis art. 7 ustawy był już wielokrotnie przedmiotem jednolitej wykładni Sądu Najwyższego. Nie przedstawiono nowych argumentów uzasadniających potrzebę ponownego rozważenia sprawy. W związku z tym, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Z uwagi na trudną sytuację materialną powoda, odstąpiono od obciążenia go kosztami postępowania kasacyjnego. Przyznano również radcy prawnemu G. P. wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną z urzędu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie kreuje roszczenia odszkodowawczego ani obowiązku wydania odrębnych przepisów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na utrwalone i jednolite orzecznictwo, zgodnie z którym art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. nie stanowi źródła prawa podmiotowego ani obowiązku wydania odrębnych przepisów, co wyklucza możliwość dochodzenia roszczeń odszkodowawczych na jego podstawie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Minister Skarbu Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
ustawa z dnia 6 lipca 2001 r. art. 7
Ustawa o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju
Nie kreuje roszczenia odszkodowawczego dla osób fizycznych ani obowiązku wydania odrębnych przepisów.
k.p.c. art. 398^9 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka przedsądu wymagająca poważnych wątpliwości interpretacyjnych lub rozbieżności w orzecznictwie.
k.p.c. art. 398^9 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odstąpienia od obciążenia strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. art. § 15 i 16, w zw. z § 12 ust. 4 pkt 2 i § 6 pkt 7
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Podstawa orzeczenia o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. stanowi źródło roszczenia odszkodowawczego za zaniechanie legislacyjne. Wykładnia art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. w związku z art. 1 protokołu nr 1 do EKPC budzi poważne wątpliwości interpretacyjne i rozbieżności w orzecznictwie, uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
przepis art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. nie kreuje roszczenia odszkodowawczego dla osób fizycznych w nim wymienionych za przejęte przez państwo lasy nie stanowi źródła obowiązku wydania przez państwo odrębnych przepisów powołana przez skarżącego przesłanka przedsądu przewidziana w art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c. występuje wtedy, gdy określony przepis prawa budzi tak poważne i powszechne wątpliwości interpretacyjne, że konieczne jest dokonanie jego wykładni przez Sąd Najwyższy lub też wykładnia przepisu wywołuje rozbieżności w orzecznictwie, nie usunięte dotychczas przez Sąd Najwyższy wykładnia ta jest jednolita
Skład orzekający
Irena Gromska-Szuster
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie jednolitej wykładni przepisów dotyczących roszczeń odszkodowawczych za zaniechanie legislacyjne oraz kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przejęciem lasów na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności państwa za zaniechania legislacyjne i stanowi przykład stosowania kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i cywilnym.
“Czy państwo zapłaci za błędy legislacyjne? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 12 000 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CSK 605/13 POSTANOWIENIE Dnia 28 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa A. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Skarbu Państwa o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 maja 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego; 3) przyznaje radcy prawnemu G. P. od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych), powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację powoda od wyroku Sądu pierwszej instancji oddalającego powództwo o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa odszkodowania w kwocie 12 000 000 zł za szkodę wynikłą z zaniechania legislacyjnego. Sądy obu instancji uznały, że wskazany przez powoda jako źródło obowiązku legislacyjnego państwa przepis art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (Dz. U. Nr 97, poz. 1051 ze zm. - dalej: „ustawa z dnia 6 lipca 2001 r.”) nie kreuje roszczenia odszkodowawczego dla osób fizycznych w nim wymienionych za przejęte przez państwo lasy, także wówczas, gdy przejęcie nastąpiło na podstawie dekretu o reformie rolnej czy dekretu o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa, jak również nie stanowi źródła obowiązku wydania przez państwo odrębnych przepisów, o których mowa w tym artykule. Nie może więc stanowić podstawy dochodzenia roszczeń odszkodowawczych przewidzianych w art. 417 k.c. W skardze kasacyjnej opartej na pierwszej podstawie, powód jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazał na konieczność dokonania przez Sąd Najwyższy wykładni art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. w związku z art. 1 protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, z uwagi na wagę zagadnienia oraz rozbieżności w orzecznictwie co do tego, czy przepis ten może stanowić źródło roszczenia odszkodowawczego za zaniechanie legislacyjne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, powołana przez skarżącego przesłanka przedsądu przewidziana w art. 398 9 § 1 pkt 2 k.p.c. występuje wtedy, gdy określony przepis prawa budzi tak poważne i powszechne wątpliwości interpretacyjne, że konieczne jest dokonanie jego wykładni przez Sąd Najwyższy lub też wykładnia przepisu wywołuje rozbieżności w orzecznictwie, nie usunięte dotychczas przez Sąd Najwyższy (porównaj między innymi postanowienia z dnia 15 października 2002 r. II CZ 102/02, z dnia 28 marca 2007 r. II CSK 84/07 i z dnia 8 lipca 2008 r. I CSK 111/08, niepubl.). W rozpoznawanej sprawie okoliczności te nie występują, gdyż przepis art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. był - we wskazanym przez skarżącego zakresie - kilkakrotnie przedmiotem wykładni Sądu Najwyższego i wykładnia ta jest jednolita. We wszystkich wydanych w tym przedmiocie orzeczeniach, także we wskazanym przez skarżącego, jako odbiegającym od jednolitej linii orzecznictwa, wyroku z dnia 29 czerwca 2012 r. I CSK 547/11, Sąd Najwyższy stwierdził jednoznacznie, że art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. nie stanowi źródła prawa podmiotowego dla osób w nim wymienionych ani obowiązku wydania odrębnych przepisów, o których mowa w tym artykule (porównaj między innymi także wyroki z dnia 6 września 2012 r. I CSK 59/12 i I CSK 77/12 oraz z dnia 15 lutego 2013 r. I CSK 345/12, niepubl., jak również uchwałę z dnia 20 grudnia 2012 r. III CZP 94/12, OSNC 2013/7-8/85.). Skarżący nie przedstawił żadnych nowych argumentów, które uzasadniałyby potrzebę rozważenia ich przez Sąd Najwyższy w powiększonym składzie. Biorąc wszystko to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu. Trudna sytuacja materialna i życiowa powoda uzasadniała zastosowanie art. 102 k.p.c. i odstąpienie od obciążenia go kosztami postępowania kasacyjnego. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym orzeczono na podstawie § 15 i 16, w zw. z § 12 ust. 4 pkt 2 i § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 490). aw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI