I CSK 604/13

Sąd Najwyższy2014-05-28
SNCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaŚrednianajwyższy
odszkodowanieSkarb Państwazaniechanie legislacyjnedekret o reformie rolnejustawa o zasobach naturalnychskarga kasacyjnaSąd Najwyższyprawo własności

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powodów od wyroku oddalającego ich roszczenie o odszkodowanie za przejętą przez państwo nieruchomość leśną, uznając brak istotnego zagadnienia prawnego.

Powodowie domagali się odszkodowania od Skarbu Państwa za szkodę wynikłą z zaniechania legislacyjnego, które uniemożliwiło im dochodzenie rekompensaty za przejętą przez państwo nieruchomość leśną na podstawie dekretu o reformie rolnej. Sądy obu instancji oddaliły powództwo, uznając, że przepis art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. nie kreuje roszczenia odszkodowawczego ani obowiązku wydania odrębnych przepisów. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej, stwierdzając, że kwestia wykładni wskazanego przepisu była już wielokrotnie rozstrzygana jednolicie.

Sprawa dotyczyła roszczenia powodów T. B. i M. G. o zasądzenie od Skarbu Państwa odszkodowania w kwocie 4.612.000 zł. Szkodę mieli oni ponieść w wyniku zaniechania legislacyjnego, które uniemożliwiło im dochodzenie rekompensaty za nieruchomość leśną przejętą przez państwo na podstawie przepisów dekretu o reformie rolnej. Sądy pierwszej i drugiej instancji oddaliły powództwo. Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2013 r. oddalił apelację powodów. Sądy obu instancji uznały, że art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju nie stanowi źródła roszczenia odszkodowawczego dla osób fizycznych za przejęte lasy, ani nie nakłada na państwo obowiązku wydania odrębnych przepisów. W związku z tym, przepis ten nie mógł stanowić podstawy do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych na podstawie art. 417 k.c. Powodowie w skardze kasacyjnej zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego, wskazując na potrzebę rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego wykładni art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. w związku z przepisami Konstytucji. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje utrwalone stanowisko, stwierdził, że przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej nie zostały spełnione, ponieważ wskazany przepis był już wielokrotnie przedmiotem jednolitej wykładni Sądu Najwyższego. W szczególności, uchwała z dnia 20 grudnia 2012 r. III CZP 94/12 szczegółowo wyjaśniła charakter prawny tego przepisu. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. z uwagi na trudną sytuację materialną i życiową powodów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie kreuje roszczenia odszkodowawczego ani obowiązku wydania odrębnych przepisów, stanowiących podstawę do dochodzenia odszkodowania na podstawie art. 417 k.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na swoje utrwalone i jednolite orzecznictwo, zgodnie z którym art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. nie stanowi źródła prawa podmiotowego ani obowiązku wydania odrębnych przepisów, co wyklucza możliwość dochodzenia roszczeń odszkodowawczych na jego podstawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Minister Skarbu Państwa

Strony

NazwaTypRola
T. B.osoba_fizycznapowód
M. G.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Minister Skarbu Państwaorgan_państwowypozwany

Przepisy (9)

Główne

ustawa z dnia 6 lipca 2001 r. art. 7

Ustawa o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju

Nie stanowi źródła prawa podmiotowego ani obowiązku wydania odrębnych przepisów, nie jest podstawą do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych.

Pomocnicze

k.c. art. 417

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt. 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stanowi podstawę do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Umożliwia odstąpienie od obciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

Konstytucja art. 21 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do ochrony własności.

Konstytucja art. 8 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Naczelne prawo Rzeczypospolitej Polskiej.

Konstytucja art. 87 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Źródła powszechnie obowiązującego prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Jednolita i utrwalona linia orzecznicza Sądu Najwyższego w przedmiocie wykładni art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. Brak istotnego zagadnienia prawnego lub rozbieżności w orzecznictwie uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. jako podstawa roszczenia odszkodowawczego za przejęte lasy. Istnienie istotnego zagadnienia prawnego wymagającego rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy.

Godne uwagi sformułowania

nie kreuje roszczenia odszkodowawczego dla osób fizycznych nie stanowi źródła obowiązku wydania przez państwo odrębnych przepisów nie zachodzi potrzeba dalszych wypowiedzi Sądu Najwyższego w tym przedmiocie

Skład orzekający

Irena Gromska-Szuster

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie jednolitej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w kwestii braku roszczeń odszkodowawczych z tytułu zaniechań legislacyjnych dotyczących przejętych na podstawie dekretów lasów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami dekretów o reformie rolnej i ustawą z 2001 r. oraz utrwalonego orzecznictwa SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odszkodowań za mienie przejęte przez państwo, jednak rozstrzygnięcie opiera się na utrwalonej linii orzeczniczej, co czyni je mniej nowatorskim.

Czy państwo zapłaci za lasy przejęte dekretem? Sąd Najwyższy odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 4 612 000 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 604/13
POSTANOWIENIE
Dnia 28 maja 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Irena Gromska-Szuster
w sprawie z powództwa T. B. i M. G.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Skarbu Państwa
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 maja 2014 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powodów
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I ACa […],
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) nie obciąża powodów kosztami postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w  […] oddalił apelację powodów od wyroku Sądu pierwszej instancji oddalającego powództwo o zasądzenie od Skarbu Państwa odszkodowania w  kwocie 4.612.000 zł za szkodę wynikłą z zaniechania legislacyjnego, uniemożliwiającego powodom dochodzenie rekompensaty za przejętą przez państwo na podstawie przepisów dekretu o reformie rolnej nieruchomość leśną.
Sądy obu instancji uznały, że wskazany przez powodów, jako źródło obowiązku legislacyjnego państwa przepis art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o  zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (Dz. U. Nr 97, poz. 1051 ze zm. - dalej „ustawa z dnia 6 lipca 2001 r.") nie kreuje roszczenia odszkodowawczego dla osób fizycznych w nim wymienionych za przejęte przez państwo lasy, w szczególności także, gdy przejęcie nastąpiło na podstawie dekretu o reformie rolnej czy dekretu o przejęciu niektórych lasów na własność państwa, jak również nie stanowi źródła obowiązku wydania przez państwo odrębnych przepisów, o których mowa w tym artykule. Nie może więc stanowić podstawy dochodzenia roszczeń odszkodowawczych przewidzianych w  art. 417 k.c.
W skardze kasacyjnej powodowie, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazali przesłanki przedsądu przewidziane w art. 398
9
§ 1 pkt. 1 i 2 k.p.c. stwierdzając, że zachodzi potrzeba rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy istotnego zagadnienia prawnego powstałego na tle wykładni art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. w zw. z art. 21 ust. 2 w zw. z art. 2, art. 8 ust. 1 i 2 oraz art. 87 ust. 1 Konstytucji: czy przepis art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. jest przepisem prawa stanowiącym pełną regulację prawną, czy też w przypadku tego przepisu zachodzi sytuacja tzw. zaniechania względnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, powołane przez skarżących przesłanki przedsądu przewidziane w art. 398
9
§ 1 pkt. 1 i 2 k.p.c. występują wtedy, gdy określony przepis lub zagadnienie prawne budzą poważne wątpliwości interpretacyjne i kontrowersje prawne lub też wywołują rozbieżności w  orzecznictwie, a Sąd Najwyższy nie wypowiedział się dotychczas w tym przedmiocie (porównaj między innymi postanowienia z dnia 10 maja 2001 r. II CZ 35/01 i z dnia 8 lipca 2008 r. I CSK 111/08, niepubl.).
W rozpoznawanej sprawie nie występuje tak rozumiane zagadnienie prawne ani potrzeba wykładni przepisów, gdyż art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001r. był — we wskazanym przez skarżących zakresie – kilkakrotnie przedmiotem wykładni Sądu Najwyższego, która jest bez wątpienia jednolita. We wszystkich bowiem orzeczeniach Sąd Najwyższy stwierdził jednoznacznie, że art. 7 ustawy z dnia 6  lipca 2001 r. nie stanowi źródła prawa podmiotowego dla osób w nim wymienionych ani obowiązku wydania odrębnych przepisów, o których mowa w  tym artykule (porównaj między innymi orzeczenia z dnia 29 czerwca 2012 r. I  CSK 547/11, z dnia 6 września 2012 r. I CSK 59/12 i z dnia 15 lutego 2013 r. I  CSK 345/12, niepubl.). W orzeczeniach tych, a w szczególności w uchwale z  dnia 20 grudnia 2012 r. III CZP 94/12 (OSNC 2013/7-8/85) Sąd Najwyższy dokonał szczegółowej wykładni przedmiotowego przepisu oraz wyjaśnił jego charakter prawny także w zakresie wskazanym w zagadnieniu prawnym przestawionym przez skarżących. Z tych przyczyn nie zachodzi potrzeba dalszych wypowiedzi Sądu Najwyższego w tym przedmiocie.
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu.
Z uwagi na trudną sytuację materialną i życiową powodów, o kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c.
[aw]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI