I CSK 602/16

Sąd Najwyższy2017-03-13
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
darowiznaodwołanie darowiznyniewdzięcznośćskarga kasacyjnaSąd Najwyższyzagadnienie prawneart. 898 k.c.

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego lub rozbieżności w orzecznictwie.

Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w P. dotyczącego odwołania darowizny, powołując się na potrzebę wykładni art. 898 § 1 k.c. w zakresie przesłanek stwierdzenia niewdzięczności obdarowanego. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienie nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie.

Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie rozpatrywał skargę kasacyjną powódki od wyroku Sądu Okręgowego w P. dotyczącego odwołania darowizny. Powódka wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazując na potrzebę wykładni art. 898 § 1 k.c., który reguluje przesłanki stwierdzenia niewdzięczności obdarowanego. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., który określa kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi), stwierdził, że w niniejszej sprawie te przesłanki nie zachodzą. Sąd uznał, że uzasadnienie skarżącej było lakoniczne i ogólne, nie wskazując konkretnych przykładów wątpliwości ani rozbieżności w orzecznictwie. Ponadto, kwestia „rażącej niewdzięczności” jest z natury nieostrym kryterium, wymagającym doprecyzowania na gruncie konkretnych spraw, co utrudnia sformułowanie uniwersalnych wniosków mogących przyczynić się do rozwoju prawa. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli uzasadnienie skarżącej jest lakoniczne i ogólne, nie poparte konkretnymi przykładami wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, a kwestia dotyczy stosowania nieostrego kryterium wymagającego doprecyzowania na gruncie poszczególnych spraw.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skarżąca nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Uzasadnienie było zbyt ogólne, a problem stosowania kryterium 'rażącej niewdzięczności' jest z natury specyficzny dla każdej sprawy i nie prowadzi do rozwoju prawa w sposób uniwersalny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
S. P.osoba_fizycznapowódka
H. P.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.c. art. 898 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy przesłanek stwierdzenia niewdzięczności obdarowanego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Brak potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej było lakoniczne i ogólne. Kwestia stosowania nieostrego kryterium 'rażącej niewdzięczności' nie spełnia publicznego celu środka zaskarżenia.

Odrzucone argumenty

Konieczność wykładni art. 898 § 1 k.c. w zakresie przesłanek stwierdzenia niewdzięczności obdarowanego.

Godne uwagi sformułowania

Cel wymagania przewidzianego w art. 398^4 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury, potrzeba wykładni przepisów prawa budzących wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie (...) oznacza sytuację, w której w sprawie występuje kwestia o niejasnym charakterze, będąca źródłem istotnych wątpliwości lub różnic zdań w orzecznictwie. Ze swojej istoty wymaga ono doprecyzowania na gruncie poszczególnych spraw i trudno o sformułowanie w tym zakresie bardziej ogólnych wniosków, o uniwersalnym wymiarze.

Skład orzekający

Karol Weitz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., zwłaszcza w kontekście oceny 'istotnego zagadnienia prawnego' i 'potrzeby wykładni przepisów'."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z przyjęciem skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Jest to jednak przykład stosowania przez Sąd Najwyższy kryteriów oceny dopuszczalności skargi, co może być interesujące dla prawników procesualistów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 602/16
POSTANOWIENIE
Dnia 13 marca 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Karol Weitz
w sprawie z powództwa S. P.
‎
przeciwko H. P.
‎
o odwołanie darowizny,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 marca 2017 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powódki
od wyroku Sądu Okręgowego w P.
‎
z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt I Ca […],
1.   odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. oddala wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów
‎
postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Cel wymagania przewidzianego w art. 398
4
§ 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W niniejszej sprawie nie
zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 17 września 2015 r. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca powołała się na występowanie w sprawie potrzeby wykładni art. 898 § 1 k.c., wywołującego w orzecznictwie rozbieżności co do przesłanek stwierdzenia niewdzięczności obdarowanego.
Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury, potrzeba wykładni przepisów prawa budzących wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie (art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c.) oznacza sytuację, w której w sprawie występuje kwestia o niejasnym charakterze, będąca źródłem istotnych wątpliwości lub różnic zdań w orzecznictwie (tak Sąd Najwyższy w postanowieniach: z dnia 26 czerwca 2015 r., III CSK 77/15, nie publ. oraz z dnia 20 listopada 2015 r., III CSK 269/15, nie publ.). Wskazana kwestia nie spełnia tej przesłanki z dwóch przyczyn.
Po pierwsze, uzasadnienie, że w sprawie wystąpiła konieczność wykładni przepisów prawa w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c. zostało ograniczone przez skarżącą do lakonicznego i ogólnego wywodu, który nie został poparty jakimikolwiek konkretnymi przykładami wątpliwości czy wskazaniem na rozbieżne poglądy orzecznictwa. Przesłanki tej nie spełnia samo powołanie się na konieczność ustalania istnienia rażącej niewdzięczności z uwzględnieniem celu darowizny. Problem ten został wskazany bez szerszego rozwinięcia i trudno zrozumieć, w jakim zakresie wiąże się on, w intencji skarżącej, z art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c.
Po drugie, kwestia wskazana przez skarżącą odnosi się do sposobu stosowania nieostrego kryterium, jakim jest „rażąca niewdzięczność”. Ze swojej istoty wymaga ono doprecyzowania na gruncie poszczególnych spraw i trudno o sformułowanie w tym zakresie bardziej ogólnych wniosków, o uniwersalnym wymiarze. Z tego powodu, rozpoznanie skargi kasacyjnej nie mogłoby spełnić publicznego celu tego środka zaskarżenia, nie mogłoby bowiem doprowadzić w istotnym stopniu do rozwoju prawa.
Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).
Wobec niezamieszczenia w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania brak było podstaw do zasądzenia od skarżącej na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
aw
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI