I CSK 601/18

Sąd Najwyższy2019-01-02
SNCywilneprawo upadłościoweNiskanajwyższy
upadłośćmasa upadłościwyłączenie z masyskarga kasacyjnaSąd Najwyższyprzewłaszczenie na zabezpieczenieumowa bankomatowakoszty postępowania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 398^9 § 1 k.p.c.

Powódka E. sp. z o.o. domagała się wyłączenia z masy upadłości środków pieniężnych. Syndyk masy upadłości banku w upadłości likwidacyjnej wniósł skargę kasacyjną, podnosząc osiem zagadnień prawnych. Sąd Najwyższy uznał, że żadne z tych zagadnień nie spełnia wymogów określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania, oczywista zasadność skargi), w związku z czym odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.

Sprawa dotyczyła powództwa E. sp. z o.o. o wyłączenie z masy upadłości środków pieniężnych, które miały być zabezpieczone na podstawie umowy bankomatowej z bankiem w upadłości likwidacyjnej. Syndyk masy upadłości wniósł skargę kasacyjną, argumentując, że w sprawie występuje osiem istotnych zagadnień prawnych lub że skarga jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy, analizując przedstawione zagadnienia, uznał, że żadne z nich nie spełnia kryteriów określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. Dotyczyło to kwestii dopuszczalności przewłaszczenia na zabezpieczenie kwoty pieniężnej, zastrzeżenia własności pieniędzy w ramach swobody umów, charakteru umowy bankomatowej jako umowy rachunku bankowego, traktowania gotówki jako rzeczy oznaczonej co do gatunku i tożsamości, kolejności zaspokajania wierzycieli oraz innych zarzutów kasacyjnych. Sąd podkreślił, że kwestionowanie ustaleń faktycznych jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym, a przedstawione zagadnienia często stanowiły jedynie polemikę z rozstrzygnięciem sądu drugiej instancji. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powódki koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Zagadnienie takie nie powstaje na tle tej sprawy, a skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że kwestia ta nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego, a zarzuty skarżącego dotyczą ustaleń faktycznych, które nie mogą być kwestionowane na etapie kasacyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

powódka

Strony

NazwaTypRola
E. sp. z o.o. w W.spółkapowódka
Syndyk masy upadłości […] Banku w upadłości likwidacyjnej w W.innepozwany

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Pomocnicze

pr. bank. art. 101

Prawo bankowe

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak spełnienia przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c. do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnych zagadnień prawnych. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

kwestionowanie ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym jest niedopuszczalne przedstawione zagadnienia często stanowiły jedynie uzasadnienie zarzutu kasacyjnego – polemiką z rozstrzygnięciem w tej konkretnej sprawie

Skład orzekający

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty rozpoznawania skarg kasacyjnych i kryteria przyjęcia ich do rozpoznania przez Sąd Najwyższy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji umowy bankomatowej; nie ustanawia nowych zasad prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie ma charakter proceduralny i dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, co czyni je mniej interesującym dla szerszego grona odbiorców niż merytoryczne rozstrzygnięcia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 601/18
POSTANOWIENIE
Dnia 2 stycznia 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Pietrzykowski
w sprawie z powództwa E. sp. z o.o. w W.
‎
przeciwko Syndykowi masy upadłości
[…]
Banku
[…]
w upadłości likwidacyjnej w W.
‎
o wyłączenie z masy upadłości,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 2 stycznia 2019 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w W.
‎
z dnia 24 maja 2017 r., sygn. akt XXIII Ga
[…]
,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 12 500
‎
(dwanaście tysięcy pięćset) złotych tytułem kosztów
‎
postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie syndyk wniósł skargę kasacyjną, a jako uzasadnienie zawartego w niej wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania podniósł występowanie na jej tle istotnych zagadnień prawnych, a także oczywistą zasadność skargi. Pierwsze zagadnienie prawne ma dotyczyć potrzeby wykładni w kontekście tej sprawy art. 101 pr. bank., a to kwestii, czy dopuszczalne jest przewłaszczenie na zabezpieczenie kwoty pieniężnej. Zagadnienie takie jednak na tle tej sprawy nie powstaje. To w interpretacji skarżącego kwota pieniężna, o którą chodzi, stanowi zabezpieczenie środków powoda – brzmienie § 20 umowy bankomatowej łączącej strony zdaje się prowadzić do innego wniosku. Co więcej, skarżący kwestionuje, na poparcie swojej tezy, ustalenia faktyczne, a więc okoliczność, czy środki pieniężne, które mają zostać wyłączone z masy upadłości, są w wyodrębnionej szafie w siedzibie upadłego – kwestionowanie ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym jest niedopuszczalne, zatem Sąd Najwyższy przyjmuje, że te środki są wyodrębnione, co z kolei potencjalnie umożliwia ich wyłączenie z masy upadłości. Drugie zagadnienie prawne dotyczy tego, czy co do pieniędzy dopuszczalne jest w ramach zasady swobody umów zastrzeżenie własności. Również ta kwestia nie powinna budzić wątpliwości. O ile pieniądze nie zostaną połączone z środkami pieniężnymi tego, do kogo trafiają, a ten ma je traktować jak rzeczy oznaczone co do gatunku (ma nimi wypełniać bankomaty), o tyle należy uznać, że mogą być wyodrębnione, a więc mogą być własnością innego podmiotu. Trzecie zagadnienie prawne ma dotyczyć tego, czy zawarta przez strony umowa bankomatowa jest umową rachunku bankowego. Kwestia ta nie uzasadnia jednak przyjęcia skargi do rozpoznania, bo jest zbyt ściśle powiązana z konkretnym stanem faktycznym (interpretacją konkretnej umowy). Ogólnie można jedynie stwierdzić, że bank może zawierać także inne umowy niż umowy rachunku bankowego, a w szczególności należy uznać, że strony, w myśl zasady swobody umów, mogą na innych zasadach niż wynikające z zawarcia umowy rachunku bankowego uregulować kwestie zasad przechowywania środków pieniężnych przez bank. Czwarte zagadnienie prawne ma się sprowadzać do tego, że Sąd II instancji w tej sprawie traktował gotówkę jednocześnie jako rzeczy oznaczone co do gatunku i rzeczy oznaczone co do tożsamości. Uzasadnienie tego zagadnienia nie jest jednak niczym więcej niż uzasadnieniem zarzutu kasacyjnego – polemiką z rozstrzygnięciem w tej konkretnej sprawie, a więc nie spełnia wymagań stawianych zagadnieniom prawnym mającym uzasadnić przyjęcie skargi do rozpoznania. Piąte zagadnienie prawne znów jest w istocie tylko zarzutem kasacyjnym – oczywiste jest bowiem, że kolejność zaspokajania wierzycieli regulują przepisy prawa upadłościowego, tyle tylko, że zupełnie odrębną instytucją prawną jest możliwość wyłączenia z masy upadłości, czego dotyczy powództwo w tej sprawie. Szóste zagadnienie to znów tylko zarzut kasacyjny, podobnie zagadnienie siódme i ósme. Jeśli nawet ostatnio wskazane kwestie należy uznać raczej za uzasadnienie przesłanki oczywistej zasadności skargi, a nie istotne zagadnienia prawne, to i tak wywód prawny je uzasadniający nie wskazuje, że w sposób oczywisty doszło do naruszenia prawa przez jego wykładnię lub zastosowanie.
W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 398
9
§ 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI