I CSK 115/06

Sąd Najwyższy2006-06-21
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
księgi wieczystewpisnieruchomościwywłaszczeniedecyzja administracyjnapostępowanie wieczystoksięgoweSąd Najwyższyskarga kasacyjna

Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną Miasta Stołecznego Warszawy w sprawie o wpis dotyczący wywłaszczenia nieruchomości, uznając brak wystarczających dokumentów.

Miasto Stołeczne Warszawa wniosło o wpis dotyczący odłączenia nieruchomości i przyłączenia jej do innej księgi wieczystej, powołując się na decyzję wywłaszczeniową. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, wskazując na brak oryginału decyzji wywłaszczeniowej. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził, że sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę wniosku oraz dołączonych dokumentów, a przedłożone dokumenty nie wykazywały, aby decyzja wywłaszczeniowa obejmowała sporne działki.

Sprawa dotyczyła wniosku Miasta Stołecznego Warszawy o wpis w księdze wieczystej, polegający na odłączeniu nieruchomości i przyłączeniu jej do innej księgi, wraz z wpisem prawa własności na rzecz miasta. Sąd Rejonowy pierwotnie dokonał wpisu, jednak Sąd Okręgowy, na skutek apelacji D. Ł., zmienił to postanowienie i oddalił wniosek, nakazując wykreślenie wpisu. Sąd Okręgowy uzasadnił to brakiem przedłożenia przez miasto ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej obejmującej sporne działki, a dołączenie kserokopii do odpowiedzi na apelację nie było wystarczające. Miasto Stołeczne Warszawa wniosło skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym ustawy o wywłaszczeniu nieruchomości. Sąd Najwyższy, opierając się na art. 6268 § 2 k.p.c., podkreślił ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego, który bada jedynie treść i formę wniosku oraz dołączonych dokumentów. Analiza przedłożonych dokumentów (decyzji wywłaszczeniowej, komunalizacyjnej i podziałowej) wykazała, że nie dowodziły one, iż decyzja wywłaszczeniowa obejmowała działkę, która miała zostać odłączona. Stwierdzono zasadniczą rozbieżność w dokumentacji dotyczącą numeracji działek i ich pochodzenia, co powinno być wyjaśnione przez wnioskodawcę. Wobec braku wystarczających dokumentów uzasadniających wpis, Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę wniosku, dołączone do wniosku dokumenty oraz treść księgi wieczystej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 6268 § 2 k.p.c., który precyzyjnie określa zakres badania sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym, wykluczając prowadzenie własnych dowodów i dokonywanie na ich podstawie ustaleń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

D. Ł.

Strony

NazwaTypRola
Miasto Stołeczne Warszawaorgan_państwowywnioskodawca
D. Ł.osoba_fizycznauczestniczka postępowania

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 6268 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączone do wniosku dokumenty oraz treść księgi wieczystej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 23 § ust. 1 i 2

Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 30

Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 31

Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych art. 5 § ust. 1 i 2

Ustawa o ustroju m.st. Warszawy art. 20 § ust. 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece art. 31 § ust. 2

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę wniosku oraz dołączone dokumenty. Przedłożone dokumenty nie wykazywały, że decyzja wywłaszczeniowa obejmowała sporne działki. Brak jest obowiązku wzywania do usunięcia przeszkody do dokonania wpisu w obecnym stanie prawnym.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych przez Sąd Okręgowy. Kwestionowanie stanowiska Sądu Okręgowego co do braku oryginału decyzji wywłaszczeniowej.

Godne uwagi sformułowania

sąd – rozpoznając wniosek – bada jedynie treść i formę wniosku, dołączone do wniosku dokumenty oraz treść księgi wieczystej. każda przeszkoda do dokonania wpisu uzasadnia oddalenie wniosku bez wzywania do jej usunięcia Z treści tych dokumentów, które miały uzasadniać żądanie wniosku, nie sposób wykazać twierdzenia wnioskodawcy

Skład orzekający

Gerard Bieniek

przewodniczący-sprawozdawca

Józef Frąckowiak

członek

Marian Kocon

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego oraz wymogów formalnych wniosków o wpis."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z 2006 roku i specyfiki postępowania wieczystoksięgowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania wieczystoksięgowego i znaczenie formalnej poprawności dokumentacji, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości.

Kluczowe zasady postępowania wieczystoksięgowego: co sąd bada, a czego nie?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 115/06 POSTANOWIENIE Dnia 21 czerwca 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Gerard Bieniek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Frąckowiak SSN Marian Kocon w sprawie z wniosku Miasta Stołecznego Warszawy przy uczestnictwie D. Ł. o wpis, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 czerwca 2006 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 22 lipca 2005 r., oddala skargę kasacyjną i zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki postępowania kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 2 Uzasadnienie Sąd Rejonowy w dniu 19.07.2004 r. dokonał w dziale I księgi wieczystej nr X. obejmującej m.in. działkę o numerze ewidencyjnym 27/5, położoną w W. - gminie R. przy ul. K., S. i C., o powierzchni 11 arów i 42 m2 wpisu dotyczącego odłączenia tej nieruchomości i przyłączenia jej - na podstawie wniosku miasta stołecznego Warszawy z dnia 19.12.2003 r. do księgi wieczystej nr Y. Sąd Okręgowy - na skutek apelacji D. Ł. – zmienił to orzeczenie i wniosek oddalił, nakazując Sądowi Rejonowemu wykreślenie zaskarżonego wpisu. Sąd ten podniósł, że składając wniosek m.st. Warszawa nie złożyło ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej obejmującej działkę 27/5. Dołączenie do odpowiedzi na apelację kserokopii decyzji wywłaszczeniowej nie może uzasadniać oddalenia apelacji, skoro dokument ten powinien być złożony w oryginale. Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną od tego orzeczenia. Zarzucił naruszenia art. 382 i 6268 § 2 k.p.c. co miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz w zakresie przepisów prawa materialnego naruszenie art. 23 ust. 1 i 2, 30 i 31 ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, art. 5 ust. 1 i 20 ust. 1 ustawy z dnia 10.05.1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, art. 20 ust. 1 ustawy o ustroju m.st. Warszawy, a także art. 31 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Wnioskodawca kwestionuje stanowisko Sądu Okręgowego, iż nie przedstawił oryginału decyzji wywłaszczeniowej w odniesieniu do spornej działki. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Prawidłowe rozstrzygnięcie w przedmiocie rozpoznania wniosku o wpis w postępowaniu wieczystoksięgowym wymaga uwzględnienia przede wszystkich zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego określonego w art. 6268 § 2 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem sąd – rozpoznając wniosek – bada jedynie treść i formę wniosku, dołączone do wniosku dokumenty oraz treść księgi wieczystej. Tak określona kognicja sądu wieczystoksięgowego dotyczy nie tylko postępowania 3 przy wpisie, lecz także przy rozpoznaniu apelacji od wpisu. Należy przy tym zauważyć, że w obowiązującym stanie prawnym brak jest odpowiednika art. 48 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Oznacza to, że obecnie każda przeszkoda do dokonania wpisu uzasadnia oddalenie wniosku bez wzywania do jej usunięcia, jak to miało miejsce poprzednio, kiedy to sąd mógł wyznaczyć wnioskodawcy odpowiedni termin do usunięcia przeszkody, z ważnych powodów termin przedłużyć i dopiero po bezskutecznym upływie terminu odmówić dokonania wpisu. Wychodząc z tych założeń stwierdzić należy, że wniosek złożony przez m.st. Warszawę zmierzał do założenia nowej księgi wieczystej dla działki o numerze ewidencyjnym 18/12 oraz m.in. do odłączenia z księgi wieczystej KW nr X. działki ewidencyjnej nr 27/05, o powierzchni 1142 m2 , powstałą w wyniku podziału działki 27/2 i przyłączenie jej do nowo założonej księgi wieczystej dla działki 18/12 oraz wpisanie w dziale II tej księgi wieczystej prawa własności na rzecz m.st. Warszawy. Jako dokumenty uzasadniające ten wniosek przedłożono: decyzję wywłaszczeniową z Urzędu Dzielnicowego z dnia 17.07.1975 r. decyzję komunalizacyjną Wojewody Mazowieckiego z dnia 5.12.2000 r. oraz decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 12.03.2003 r. w sprawie podziału nieruchomości. Badając – zgodnie z art. 6268 § 2 k.p.c. treść tych dokumentów stwierdzić należy co następuje: Z przedstawionej decyzji wywłaszczeniowej wynika, że wywłaszczeniem objęto część działki o numerze ewidencyjnym 26, o powierzchni 3054 m2 , która jest własnością nieustalonych osób i pozostaje we władaniu S. M. i C. W. Decyzja komunalizacyjna dotyczy działki 27/2 o powierzchni 1445 m2 , objętej księgą wieczystą Kw nr X., natomiast decyzja podziałowa objęła m.in. działkę 27/2, z której wyodrębniono działki nr 27/4 o powierzchni 108 m2 , nr 27/5 o powierzchni 1242 m2 oraz działkę 27/6 o powierzchni 195 m2 . Z treści tych dokumentów, które miały uzasadniać żądanie wniosku, nie sposób wykazać twierdzenia wnioskodawcy, że wskazana wyżej decyzja wywłaszczeniowa dotycząca części działki ewidencyjnej nr 26, objęła także działkę nr 27/2, z której wyodrębniono następnie działki 27/4, 27/5 i 27/6. Jeśli więc Sąd Okręgowy stwierdza, że nie przedstawiono oryginału decyzji wywłaszczeniowej w odniesieniu 4 do działki 27/2 względnie do powstałej z jej podziału działki 27/5, to ma rację, gdyż decyzja wywłaszczeniowa na którą powołuje się wnioskodawca dot. części działki nr 26. Tej zasadniczej przeszkody nie eliminują też dalsze dokumenty przedstawione przez wnioskodawcę. Z jednej strony z zaświadczenia (k. 92) wynika, że działka nr 27/2 powstała z podziału działki nr 27, co wprowadzono do ewidencji gruntów w 1996 r., natomiast z uwag geodety wniesionych na wyrysie z mapy ewidencyjnej wynika, iż działki nr 26/1 i 27/2 stanowią część wywłaszczonej działki nr 26. Jest to wiec zasadnicza rozbieżność, która winna być wyjaśniona i odpowiednio udokumentowana przez wnioskodawcę przed wszczęciem postępowania wieczystoksięgowego. Nie ma przy tym znaczenia, że w decyzji o odszkodowaniu wymieniono część działki nr 26 i 27, skoro podstawą wpisu jest decyzja wywłaszczeniowa, a nie decyzja o odszkodowaniu. Mając na uwadze treść art. 6268 § 2 k.p.c., z którego wynika niedopuszczalność prowadzenia jakichkolwiek własnych dowodów i dokonywania na ich podstawie ustaleń trzeba stwierdzić, że dołączone do wniosku dokumenty nie stanowią podstawy wpisu żądanego przez wnioskodawcę. Z tego względu skargę kasacyjną należało oddalić (art. 39814 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI