I CSK 597/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Bank w W. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, który częściowo zmienił wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy - Woli. Sąd rejonowy zasądził od banku na rzecz powodowych kredytobiorców kwotę 74 544,82 zł z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Sąd okręgowy zmienił wyrok, zasądzając tę samą kwotę, ale pod warunkiem zaoferowania przez kredytobiorców bankowi 625 000 zł, jednocześnie oddalając powództwo co do odsetek. Sąd okręgowy uznał klauzule umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, dotyczące przeliczenia salda po kursach z tabeli banku, za niedozwolone i bezskuteczne od początku, co skutkowało nieważnością całej umowy. Uwzględnił jednak zarzut zatrzymania podniesiony przez bank, gdyż kredytobiorcy nie zwrócili jeszcze kapitału kredytu. Bank w skardze kasacyjnej podniósł zagadnienia prawne dotyczące nieważności całej umowy w przypadku uznania klauzul spreadowych za niedozwolone, możliwości zastosowania stawki WIBOR jako podstawy oprocentowania oraz interpretacji art. 69 ust. 3 Prawa bankowego. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę pełnego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22), która stanowi, że w przypadku uznania postanowienia o sposobie określania kursu waluty za niedozwolone, nie można przyjąć innego sposobu określenia kursu, a umowa nie wiąże w pozostałym zakresie, odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd uznał, że tezy uchwały uniemożliwiają przyjęcie skargi, gdyż wykluczają trwanie stosunku prawnego po usunięciu źródła kursu walutowego. Koszty postępowania kasacyjnego zasądzono od banku na rzecz powodów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie jednolitej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w sprawach kredytów indeksowanych i denominowanych, w szczególności w kontekście uchwały III CZP 25/22.
Dotyczy głównie kwestii proceduralnych związanych z przyjęciem skargi kasacyjnej w oparciu o istniejące zasady prawne. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii abuzywności klauzul, lecz odwołuje się do wcześniejszej uchwały SN.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku uznania klauzul spreadowych w umowie kredytu indeksowanego za niedozwolone, prawidłowe jest przyjęcie nieważności całej umowy, skoro klauzule ryzyka walutowego określają główny przedmiot umowy i nie są niedozwolone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku uznania klauzul spreadowych za niedozwolone, nie można przyjąć, że miejsce tych klauzul zajmuje inny sposób określenia kursu waluty, a umowa nie wiąże w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na uchwale pełnego składu Izby Cywilnej SN (III CZP 25/22), która stanowi, że brak wiążącego kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego prowadzi do nieważności całej umowy.
Czy w przypadku uznania klauzul indeksacji za niedozwolone i upadku umowy, prawidłowe jest odwołanie się do stawki WIBOR jako podstawy oprocentowania zobowiązań w walucie polskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała SN wyklucza możliwość zastąpienia niedozwolonych klauzul innym mechanizmem ustalania kursu waluty, co prowadzi do nieważności umowy.
Uzasadnienie
Uchwała SN (III CZP 25/22) stanowi, że w przypadku braku wiążącego kursu waluty obcej, umowa nie wiąże w pozostałym zakresie, co uniemożliwia zastąpienie niedozwolonych klauzul innymi mechanizmami.
Czy kredyty indeksowane do waluty innej niż polska są kredytami udzielonymi w złotych polskich, uwzględniając możliwość spłaty w walucie obcej na podstawie art. 69 ust. 3 Prawa bankowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wejście w życie art. 69 ust. 3 Prawa bankowego nie sanuje wcześniejszych umów nieprzyznających kredytobiorcom uprawnienia do spłaty w walucie obcej, a brak wiążącego kursu prowadzi do nieważności umowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę SN (III CZP 25/22), która stwierdza, że art. 69 ust. 3 Prawa bankowego nie sanuje umów zawartych przed jego wejściem w życie, jeśli nie przyznawały one kredytobiorcom uprawnienia do spłaty w walucie obcej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B.W. | osoba_fizyczna | powód |
| A.K. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 398⁹
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy roszczenia o zwrot świadczenia nienależnego.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązku zwrotu nienależnego świadczenia.
k.c. art. 385¹ § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy niedozwolonych postanowień umownych.
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
Dotyczy oceny niedozwolonego charakteru postanowień umownych.
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli stron.
k.c. art. 354
Kodeks cywilny
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy dyspozytywnego przepisu prawa krajowego.
pr.bank. art. 69 § ust. 3
Prawo bankowe
Umożliwia spłatę kredytów indeksowanych bezpośrednio w walucie obcej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała pełnego składu Izby Cywilnej SN (III CZP 25/22) stanowi, że w przypadku uznania postanowienia umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszącego się do sposobu określania kursu waluty obcej za niedozwolone, nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. • W przypadku niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego, umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.
Godne uwagi sformułowania
uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, do rangi zasady prawnej podniesiono tezy • powyższe tezy, wiążąc w niniejszej sprawie (art. 88 u.s.n.), uniemożliwiają przyjęcie skargi kasacyjnej • wykluczają trwanie stosunku prawnego po usunięciu z treści umowy źródła kursu walutowego
Skład orzekający
Dariusz Pawłyszcze
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie jednolitej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w sprawach kredytów indeksowanych i denominowanych, w szczególności w kontekście uchwały III CZP 25/22."
Ograniczenia: Dotyczy głównie kwestii proceduralnych związanych z przyjęciem skargi kasacyjnej w oparciu o istniejące zasady prawne. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii abuzywności klauzul, lecz odwołuje się do wcześniejszej uchwały SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych i pokazuje, jak uchwały Sądu Najwyższego wpływają na możliwość rozpoznawania skarg kasacyjnych, co jest istotne dla prawników procesowych i konsumentów.
“Sąd Najwyższy zamyka drzwi przed skargami kasacyjnymi w sprawach frankowych – co oznacza uchwała III CZP 25/22?”
Dane finansowe
WPS: 74 544,82 PLN
zapłata: 74 544,82 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.