I CSK 584/20

Sąd Najwyższy2021-01-27
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyrodzinne ogrody działkoweczłonkostwopostępowanie cywilnek.p.c.rozstrzygnięcie sądu

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku spełnienia przesłanek formalnych.

Powód T. Z. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o ustalenie członkostwa w P. Sąd Najwyższy, analizując przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., uznał, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości czy rozbieżności w orzecznictwie. W szczególności, sąd wskazał, że kwestie podnoszone przez powoda nie były objęte żądaniem pozwu lub zostały już rozstrzygnięte w postępowaniu wewnętrznym.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powoda T. Z. od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie dotyczącej ustalenia jego członkostwa w P. Zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko w ściśle określonych przypadkach, takich jak istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Sąd podkreślił, że postępowanie kasacyjne ma na celu ochronę interesu publicznego i zapewnienie jednolitości wykładni prawa, a nie stanowi trzeciej instancji sądowej. W niniejszej sprawie skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi na przesłance potrzeby wykładni przepisów ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych (art. 50 ust. 1 i 2 u.r.o.d.) dotyczących nabycia członkostwa i zaskarżania odmowy jego przyjęcia. Sąd Najwyższy uznał jednak, że taka potrzeba nie zachodzi, ponieważ przedmiot sporu dotyczył przyczyn wykluczenia powoda z członkostwa, a nie kwestii formalnych związanych z nabyciem członkostwa. Sąd wskazał, że uchwały dotyczące wykluczenia powoda zostały już rozstrzygnięte w postępowaniu wewnętrznym, a kwestie związane z deklaracjami o przyjęcie w poczet członków nie były objęte żądaniem pozwu. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, obciążając powoda kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieją przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że kwestie podnoszone przez skarżącego dotyczące nabycia członkostwa nie były przedmiotem sporu, który dotyczył przyczyn wykluczenia. Ponadto, sądy niższych instancji rozpoznały merytorycznie kwestie związane z wykluczeniem, a ewentualne żądania dotyczące nabycia członkostwa nie zostały objęte pozwem lub były bezprzedmiotowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Strona pozwana (P. w W.)

Strony

NazwaTypRola
T. Z.osoba_fizycznapowód
P. w W.innepozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w § 1.

Pomocnicze

u.r.o.d. art. 50 § ust. 1 i 2

Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych

Przepisy dotyczące informacji o nabyciu członkostwa i zaskarżania odmowy jego przyjęcia. Sąd uznał, że nie zachodzi potrzeba ich wykładni w kontekście niniejszej sprawy.

k.p.c. art. 383

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy możliwości rozszerzenia powództwa przed sądem pierwszej instancji.

k.p.c. art. 98 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak spełnienia przesłanek formalnych do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, rozbieżności w orzecznictwie). Kwestie podnoszone przez skarżącego nie były przedmiotem sporu lub zostały już rozstrzygnięte. Sądy niższych instancji prawidłowo rozpoznały sprawę w zakresie wykluczenia powoda z członkostwa.

Odrzucone argumenty

Istnienie potrzeby wykładni art. 50 ust. 1 i 2 u.r.o.d. w zakresie nabycia członkostwa i zaskarżania odmowy jego przyjęcia.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć.

Skład orzekający

Władysław Pawlak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty rozpoznawania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy, w szczególności kryteria przyjęcia skargi do rozpoznania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu faktycznego sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, co jest kluczowe w praktyce.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki formalne.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I CSK 584/20
POSTANOWIENIE
Dnia 27 stycznia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Władysław Pawlak
w sprawie z powództwa T. Z.
‎
przeciwko P. w W.
‎
o ustalenie,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 stycznia 2021 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powoda
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 5 czerwca 2020 r., sygn. akt V ACa (…),
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 360
‎
(trzysta sześćdziesiąt) zł, tytułem kosztów postępowania
‎
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną powoda T. Z. od wyroku Sądu Apelacyjnego w
(…)
z dnia 5 czerwca 2020 r., sygn. akt V ACa
(…)
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001, III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53).
Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c. Przesłanka ta nie została jednak spełniona.
Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, niepubl., z dnia 26 czerwca 2015 r., III CSK 77/15, niepubl., z dnia 20 maja 2016 r., V CSK 692/15, niepubl.).
W ocenie skarżącego istnieje potrzeba wykładni art. 50 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (jedn. tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 2176; dalej: „u.r.o.d”), a mianowicie, czy informacja w przedmiocie nabycia członkostwa, o której mowa w art. 50 ust. 2 tej ustawy powinna być udzielona w formie uchwały organu stowarzyszenia ogrodowego doręczonej zainteresowanemu oraz czy informacja o nieprzyjęciu w poczet członków stowarzyszenia podlega zaskarżeniu w trybie art. 50 ust. 1 u.r.o.d.
Ze względu na przedmiot sporu wyznaczony żądaniem pozwu i okolicznościami faktycznymi przytoczonymi na jego uzasadnienie nie zachodzi potrzeba dokonania wykładni wskazanego przez skarżącego przepisu. Przedmiotem sporu, co dokładnie przedstawił Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku były przyczyny wykluczenia go z członkostwa w P. wskazane w uchwale z dnia 20 grudnia 2014 r. nr
(…)
Z kolei uchwała nr
(…)
/2015 z dnia 17 marca 2015 r., którą zostało oddalone odwołanie powoda od uchwały z dnia 20 grudnia 2014 r. nr
(…)/
2014 została uchylona uchwałą nr
(…)
/2017 z dnia 5 października 2017 r. (k. 749). W pozwie z dnia 15 kwietnia 2015 r. powód domagał się ustalenia istnienia stosunku członkostwa w P., w szczególności poprzez stwierdzenie nieistnienia uchwały nr
(…)
/2015 z dnia 17 marca 2015 r. Ostatecznie uchwałą nr
(…)
/2018 z dnia 13 marca 2018 r. zostało oddalone odwołanie powoda od uchwały z dnia 20 grudnia 2014 r. nr
(…)
/2014. Odpis tej uchwały został w toku postępowania doręczony pełnomocnikowi powoda (k. 784-796). Powód w piśmie z dnia 12 kwietnia 2018 r. zakwestionował tą uchwałę (k. 903-804). Jakkolwiek więc Sąd drugiej instancji błędnie uznał, że powód nie objął podstawą faktyczną także tej uchwały, która wyczerpywała postępowanie wewnętrzorganizacyjne, o którym stanowi art. 50 ust. 1 u.r.o.d., ale  Sąd Apelacyjny odniósł się merytorycznie do przyczyn pozbawienia powoda członkostwa i dokonał w tym przedmiocie szczegółowej analizy, podzielając także w tym przedmiocie stanowisko Sądu Okręgowego.
Jeżeli zaś chodzi o składane przez powoda w toku procesu deklaracje o przyjęcie go w poczet członków PZD, to zbędność dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy dokonania wskazanej przez skarżącego wykładni art. 50 ust. 1 i 2 u.r.o.d. wynika stąd, że nie zostały one objęte żądaniem pozwu, co zostało przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zaś powód w podstawach skargi kasacyjnej nie podnosi w tym zakresie zarzutów naruszenia prawa procesowego; skarga kasacyjna została oparta na naruszeniu prawa materialnego. Nawet gdyby przyjąć, że powodowi nie została doręczona w terminie określonym w art. 50 ust. 2 tej ustawy informacja w przedmiocie członkostwa, to okoliczność ta jest prawnie obojętna, skoro nie zostało w tym przedmiocie zgłoszone żądanie wraz ze stosownymi twierdzeniami o faktach, ewentualnie rozszerzenie powództwa, przy czym z uwagi na treść art. 383 k.p.c. mogłoby to nastąpić przed sądem pierwszej instancji. Oczywistym jest też, że dla skuteczności takich żądań musiałby upłynąć termin 6 miesięcy od dnia złożenia pisemnego wniosku o przyjęcie w poczet członków. Sąd pierwszej instancji trafnie zauważył, że wniosek powoda z marca 2015 r. o przyjęcie go w poczet członków nie był skuteczny, skoro w tym czasie nie zostało rozstrzygnięte jego odwołanie od uchwały z dnia 20 grudnia 2014 r. Nadto żądanie ustalenia istnienia członkostwa przy zakwestionowaniu podstaw pozbawienia członkostwa pozostaje w sprzeczności z żądaniem ustalenia istnienia członkostwa w związku ze złożeniem deklaracji członkowskiej, w tym sensie, że dopiero prawomocne oddalenie powództwa opartego na pierwszej z wymienionych podstaw aktualizuje ewentualnie żądanie oparte na drugiej z wymienionych podstaw. W konsekwencji czynione przez Sądy ustalenia w kwestii doręczenia powodowi informacji odnośnie do jego wniosków o przyjęcie w poczet członków P., składanych po doręczeniu mu uchwały nr
(…)
/2018 z dnia 13 marca 2018 r., którą oddalone zostało jego odwołanie od uchwały z dnia 20 grudnia 2014 r. nr
(…)
/2014. - wykluczającej go z członkostwa w P., są bezprzedmiotowe.
Z tych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, a o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł na podstawie art. 98 § 3 k.p.c. w zw. z art. 99, art. 398²¹ k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. Na zasądzone koszty składa się wynagrodzenie za zastępstwo procesowe ustalone według minimalnej stawki taryfowej (§ 8 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 20 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, jedn. tekst: Dz. U. z 2018, poz. 265).
ke

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI