I CSK 583/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej od postanowienia o oddaleniu wniosku o wpis zmiany wierzyciela hipotecznego, uznając, że skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi.
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia oddalającego apelację od decyzji o odmowie wpisu zmiany wierzyciela hipotecznego do księgi wieczystej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących wpisów w księgach wieczystych i prawa spółek, twierdząc, że sąd niezasadnie wymagał dołączenia umowy spółki do wykazania umocowania osoby podpisującej umowę cesji. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, stwierdzając, że skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi, a wykazanie umocowania osoby reprezentującej spółkę, która nie widniała w KRS, było uzasadnione.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w W., które oddaliło apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w W. Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek o wpis do księgi wieczystej zmiany wierzyciela hipotecznego. Wnioskodawca zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 31 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w związku z art. 201 § 4 Kodeksu spółek handlowych, argumentując, że sąd rejestrowy bezpodstawnie uzależnił wpis od dołączenia umowy spółki, z której miałoby wynikać umocowanie osoby podpisującej umowę cesji. Zdaniem skarżącego, wystarczająca jest sama umowa cesji, a żaden przepis nie nakłada obowiązku wykazywania sytuacji organizacyjnej spółki-cedenta. Sąd Najwyższy, oceniając skargę kasacyjną pod kątem przesłanki oczywistej zasadności (art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c.), stwierdził, że skarżący nie wykazał kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego. Sąd wskazał, że choć wymóg złożenia umowy spółki nie wynika wprost z przepisów, jest on uzasadniony w sytuacji, gdy osoba podpisująca umowę cesji nie widnieje w Krajowym Rejestrze Sądowym jako upoważniona do reprezentacji. W takim przypadku konieczne jest wykazanie podstawy prawnej reprezentacji, co może wymagać porównania aktu powołania z postanowieniami umowy spółki. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, w sytuacji gdy osoba podpisująca umowę cesji nie widnieje w KRS jako upoważniona do reprezentacji, sąd może wymagać wykazania podstawy prawnej reprezentacji, co może obejmować analizę umowy spółki.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć przepisy wprost nie nakazują dołączania umowy spółki do wniosku o wpis zmiany wierzyciela hipotecznego, to w sytuacji, gdy osoba reprezentująca spółkę nie widnieje w KRS, wykazanie jej umocowania jest konieczne. Może to wymagać analizy umowy spółki w celu potwierdzenia skutecznego powołania do organu spółki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. spółki z o.o. w W. | spółka | wnioskodawca |
| S. […] spółki z o.o. w W. | spółka | uczestnik |
| M. […] spółki z o.o. w W. | spółka | uczestnik |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym przesłanka oczywistej zasadności.
u.k.w.h. art. 31
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Przepis dotyczący wpisów w księgach wieczystych, w kontekście zmiany wierzyciela hipotecznego.
k.s.h. art. 201 § 4
Kodeks spółek handlowych
Przepis dotyczący reprezentacji spółki.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu przed Sądem Najwyższym do innych postępowań.
k.p.c. art. 626^8 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący dokumentów wymaganych przy wniosku o wpis do księgi wieczystej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd rejestrowy miał prawo wymagać wykazania umocowania osoby reprezentującej spółkę, która nie widnieje w KRS, poprzez analizę umowy spółki.
Odrzucone argumenty
Sąd rejestrowy bezpodstawnie uzależnił wpis od dołączenia umowy spółki, z której miałoby wynikać umocowanie osoby podpisującej umowę cesji. Żaden przepis prawa nie nakłada obowiązku składania dokumentów wykazujących sytuację organizacyjną spółki-cedenta. Umocowanie członka zarządu wynika z samego dokumentu jego powołania, nie jest konieczne dołączanie umowy spółki.
Godne uwagi sformułowania
oczymwista zasadność skargi kwalifikowana postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mająca charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej orzeczenie oczywiście nieprawidłowe nie sposób ocenić tej okoliczności inaczej niż poprzez porównanie aktu powołania [...] z odpowiednimi postanowieniami umowy spółki.
Skład orzekający
Anna Owczarek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretacja przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej oraz wymogów dowodowych przy wpisach do ksiąg wieczystych dotyczących reprezentacji spółek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wpisu w KRS osoby reprezentującej spółkę przy czynności prawnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne związane z przyjmowaniem skarg kasacyjnych oraz wymogami dowodowymi przy wpisach do ksiąg wieczystych, co jest cenne dla praktyków prawa.
“Kiedy Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania skargi? Kluczowe zasady przy wpisach do ksiąg wieczystych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I CSK 583/20 POSTANOWIENIE Dnia 16 lipca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z wniosku L. spółki z o.o. w W. przy uczestnictwie S. […] spółki z o.o. w W., M. […] spółki z o.o. w W. o wpis, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 lipca 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 11 lutego 2020 r., sygn. akt XXVII Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wnioskodawca – L.[…] sp. z o.o. z siedzibą w W. wywiódł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 11 lutego 2020 r., oddalającego jego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 13 maja 2019 r., którym oddalono wniosek o wpis do księgi wieczystej zmiany wierzyciela hipotecznego. Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 398 9 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył: W niniejszej skardze oparto się na przesłance wskazanej w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c., podnosząc, że oczywista zasadność skargi wynika z naruszenia art. 31 u.k.w.h. w zw. z art. 201 § 4 k.s.h. Zdaniem skarżącego sąd rejestrowy bezpodstawnie uzależnił dokonanie wpisu zmiany wierzyciela hipotecznego od dołączenia do wniosku umowy spółki, z której miałoby wynikać umocowanie osoby składającej w imieniu spółki oświadczenie woli. Zdaniem skarżącego podstawą wpisu nie powinny być dokumenty dołączone do umowy cesji, lecz jedynie sama umowa, a żaden przepis prawa nie nakłada obowiązku składania dokumentów, które miałyby z góry wykazywać sytuację organizacyjną spółki-cedenta. Skarżący podniósł, że umocowanie członka zarządu wynika z samego dokumentu jego powołania, nie jest zatem konieczne dołączenie umowy spółki. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, dla skutecznego powołania w skardze przesłanki określonej w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2016 r., IV CSK 729/14 oraz z dnia 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15 - nie publ.). Musi być zatem oczywiste, że ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna bez głębszej analizy przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Przy tym przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15, nie publ.). Skarżący powinien nie tylko przywołać konkretne przepisy prawa, którym - jego zdaniem - Sąd drugiej instancji uchybił, ale także przytoczyć odpowiednią jurydyczną argumentację odnoszącą się do oczywistości ich naruszenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2013 r., I UK 214/13, nie publ.). Przedstawienie tej przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania nie odpowiada powyższym wymaganiom, gdyż trudno podzielić argumentację skarżącego. Choć - rzecz jasna - wymaganie złożenia dokumentu umowy spółki, w której uregulowano sposób powoływania członków zarządu nie wynika wprost z art. 626 8 § 2 k.p.c., to jest ono prostym następstwem szczególnych okoliczności tej sprawy. Osoba podpisująca umowę cesji nie widniała w KRSie jako prezes spółki. W takim przypadku niezbędnym stało się wykazanie, na jakiej podstawie osoba reprezentowała spółkę przy tej czynności prawnej. Nie ma przy tym znaczenia twierdzenie wnioskodawcy, że wpis nowego członka zarządu spółki do KRSu nie ma charakteru konstytutywnego, lecz deklaratoryjny. Jest to oczywiście prawda, niemniej po stronie wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że osoba, która nie widnieje w KRSie faktycznie została skutecznie powołana do organu spółki. Nie sposób ocenić tej okoliczności inaczej niż poprzez porównanie aktu powołania - nawiasem mówiąc złożonego bez zachowania przepisowej formy - z odpowiednimi postanowieniami umowy spółki. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI