I CSK 574/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Bank w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który częściowo zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie. Sąd Okręgowy ustalił nieważność umowy kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego (CHF) i zasądził od banku na rzecz powodów kwoty w PLN i CHF. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok w części dotyczącej zasądzenia ponad żądanie i umorzył postępowanie w tym zakresie, a także oddalił apelację banku w pozostałej części. Sąd Apelacyjny uznał klauzule indeksacyjne za abuzywne, wskazując na brak jasnego poinformowania konsumentów o ryzyku kursowym i nierównomierne ponoszenie ryzyka. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę kasacyjną, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Jako podstawę odmowy wskazał uchwałę całego składu Izby Cywilnej SN z dnia 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22), która stanowi, że w przypadku uznania postanowień umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego dotyczących sposobu określania kursu waluty obcej za niedozwolone, umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie. Sąd Najwyższy stwierdził, że bank nie zakwestionował w skardze kasacyjnej tezy o abuzywności przeliczników walutowych ani nie zakwalifikował umowy jako kredytu indeksowanego do waluty obcej, co uniemożliwia przyjęcie skargi do rozpoznania w oparciu o wskazane przez bank zagadnienia prawne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie jednolitej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie skutków uznania klauzul walutowych w umowach kredytów indeksowanych/denominowanych za abuzywne.
Dotyczy spraw, w których klauzule walutowe zostały uznane za abuzywne, a umowa nie zawierała innych mechanizmów określania kursu waluty obcej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku uznania klauzul spreadowych za niedozwolone, prawidłowe jest przyjęcie nieważności całej umowy, skoro klauzule ryzyka walutowego, określające główny przedmiot umowy, nie stanowią niedozwolonych warunków umownych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku uznania klauzul walutowych za abuzywne, umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę całego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22), która stanowi, że w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego, umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.
Czy w przypadku uznania klauzul indeksacyjnych za niedozwolone i upadku umowy, prawidłowe jest odwołanie się do stawki WIBOR jako podstawy określenia oprocentowania zobowiązań kredytowych?
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii w uzasadnieniu odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, skupiając się na uchwale III CZP 25/22.
Czy kredyty denominowane lub indeksowane do waluty innej niż polska są kredytami udzielonymi w złotych polskich?
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii w uzasadnieniu odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, skupiając się na uchwale III CZP 25/22.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.B. | osoba_fizyczna | powód |
| G.B. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy kredytu dotyczące indeksacji mogą być uznane za abuzywne, jeśli nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny i zrozumiały dla konsumenta, a przedsiębiorca nie poinformował go o ryzyku kursowym.
k.p.c. art. 398⁹
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
Dla stosowania art. 385¹ k.c. istotna jest chwila zawarcia umowy.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Roszczenie kredytobiorców o zwrot spełnionego świadczenia było zasadne w świetle tej regulacji w przypadku nieważności umowy.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Wykładni nie wymaga art. 189 k.p.c. co do tego, czy w sytuacji, gdy kredytobiorcy przysługuje roszczenie o zapłatę, ma on interes prawny do wytoczenia powództwa wyłącznie o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego.
pr.bank. art. 69 § ust. 3
Prawo bankowe
Wspomniane w kontekście możliwości dokonywania spłaty rat w walucie obcej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała całego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22) wyklucza możliwość przyjęcia skargi kasacyjnej w oparciu o podniesione przez bank zagadnienia prawne, dotyczące nieważności umowy kredytu indeksowanego do CHF z powodu abuzywności klauzul walutowych.
Godne uwagi sformułowania
uchwałą całego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, do rangi zasady prawnej podniesiono tezy: 1) w razie uznania, iż postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów; 2) w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie. • Powyższe tezy, wiążąc w niniejszej sprawie (art. 88 u.s.n.), uniemożliwiają przyjęcie skargi kasacyjnej w oparciu o powyższe podstawy, gdyż wykluczają istnienie stosunku prawnego po usunięciu z treści umowy kredytu indeksowanego źródła kursu walutowego.
Skład orzekający
Dariusz Pawłyszcze
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie jednolitej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie skutków uznania klauzul walutowych w umowach kredytów indeksowanych/denominowanych za abuzywne."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których klauzule walutowe zostały uznane za abuzywne, a umowa nie zawierała innych mechanizmów określania kursu waluty obcej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie potwierdza ugruntowaną linię orzeczniczą SN w sprawie kredytów CHF, co jest nadal gorącym tematem dla prawników i konsumentów. Pokazuje, jak uchwały SN wpływają na indywidualne sprawy.
“Sąd Najwyższy nie pozostawia złudzeń: umowa kredytu CHF uznana za nieważną w całości, jeśli klauzule walutowe są abuzywne.”
Dane finansowe
kwota główna: 131 345,69 PLN
kwota główna w CHF: 65 672,85 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.