I CSK 568/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie orzekającym z SSN Agnieszką Jurkowską-Chocyk, na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 grudnia 2025 r., rozpoznał skargę kasacyjną Banku S.A. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 30 października 2024 r., który oddalił apelację banku w sprawie o zapłatę zainicjowanej przez A.S. i I.S. Sąd Okręgowy w Szczecinie pierwotnie zasądził od banku na rzecz powodów określone kwoty i koszty procesu. Bank w skardze kasacyjnej kwestionował m.in. uznanie powodów za konsumentów w kontekście umowy kredytu indeksowanego do CHF, zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 22¹ k.c. i art. 385¹ § 1 i 2 k.c., a także naruszenie art. 481 § 1 k.c. w zw. z ustawą o rozpatrywaniu reklamacji. Bank podniósł również zagadnienia prawne dotyczące możliwości kontroli postanowień umownych po spłacie kredytu, zastąpienia abuzywnych klauzul, zarzutu potrącenia oraz momentu wymagalności roszczenia restytucyjnego. Sąd Najwyższy, odmawiając przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie art. 398⁹ § 1 k.p.c., wskazał na brak należytego uzasadnienia wniosku o oczywistej zasadności skargi oraz na fakt, że podnoszone zagadnienia prawne nie stanowią nowych kwestii nierozwiązanych w orzecznictwie, a były już wielokrotnie przedmiotem analiz Sądu Najwyższego i TSUE. Sąd podkreślił utrwalone stanowisko w sprawie abuzywności klauzul indeksacyjnych i przeliczeniowych w umowach kredytów frankowych oraz kwestie związane z zarzutem potrącenia, wskazując na brak wymagalności wierzytelności banku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie przepisów o opłatach za czynności adwokackie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego i TSUE w zakresie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów frankowych oraz kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku wymagalności roszczenia banku przy zarzucie potrącenia oraz braku spełnienia przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy bank może być pozbawiony statusu konsumenta w umowie kredytu indeksowanego do CHF jedynie z powodu niezabudowania nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak zabudowy nieruchomości nie pozbawia automatycznie statusu konsumenta, jeśli umowa ma charakter konsumencki.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pozbawienie powodów statusu konsumentów jedynie z powodu niezabudowania nieruchomości jest nieuzasadnione i stanowi próbę odmowy ochrony gwarantowanej przez przepisy.
Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność lub istotne zagadnienie prawne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie spełnia tych przesłanek.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że bank nie wykazał oczywistej zasadności skargi, przedstawiając jedynie lakoniczne uzasadnienie i polemikę z orzeczeniem sądów niższych instancji. Ponadto, podniesione zagadnienia prawne dotyczące abuzywności klauzul, zarzutu potrącenia i wymagalności roszczeń restytucyjnych nie są nowymi kwestiami, lecz zostały już wielokrotnie rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego i TSUE.
Czy zarzut potrącenia wierzytelności banku (roszczenie restytucyjne) jest skuteczny, gdy wierzytelność ta nie jest wymagalna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut potrącenia nie jest skuteczny, gdy wierzytelność banku nie jest wymagalna.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny prawidłowo stwierdził, że roszczenie restytucyjne banku jako bezterminowe staje się wymagalne dopiero po wezwaniu do zapłaty. Skoro wierzytelność banku nie była wymagalna, nie było podstaw do skutecznego skorzystania z zarzutu potrącenia. Dodatkowo, polskie prawo nie przewiduje podstawy materialnoprawnej dla roszczenia o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.S. | osoba_fizyczna | powód |
| I.S. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy klauzul niedozwolonych (abuzywnych) w umowach z konsumentami.
k.p.c. art. 398⁹ § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne).
k.p.c. art. 398⁹ § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (oczywista zasadność).
Pomocnicze
k.c. art. 22¹
Kodeks cywilny
Określa status konsumenta.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek za opóźnienie.
u.o.r. art. 5
Ustawa o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej
u.o.r. art. 6
Ustawa o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej
k.p.c. art. 358 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ustalania wysokości świadczenia w walucie obcej.
k.p.c. art. 203 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zarzutu potrącenia.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Dotyczy wymagalności świadczenia bezterminowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez bank oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. • Brak wykazania przez bank istnienia istotnego zagadnienia prawnego nierozstrzygniętego dotychczas w orzecznictwie. • Podnoszone przez bank kwestie zostały już rozstrzygnięte w utrwalonym orzecznictwie SN i TSUE. • Roszczenie restytucyjne banku nie było wymagalne, co uniemożliwiało skuteczne podniesienie zarzutu potrącenia.
Odrzucone argumenty
Zarzut niewłaściwego zastosowania art. 22¹ k.c. i art. 385¹ § 1 i 2 k.c. poprzez uznanie powodów za konsumentów. • Zarzut naruszenia art. 481 § 1 k.c. w zw. z ustawą o rozpatrywaniu reklamacji. • Kwestia możliwości abstrakcyjnej kontroli postanowień umowy po spłacie kredytu. • Kwestia możliwości zastąpienia abuzywnych postanowień umowy odesłaniem na mocy art. 358 § 2 k.c. • Kwestia materialnoprawnego i procesowego charakteru zarzutu potrącenia. • Kwestia momentu postawienia w stan wymagalności roszczenia restytucyjnego banku.
Godne uwagi sformułowania
Skarżący nie zdołał wykazać, że skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna w rozumieniu art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c. • Nie jest rolą Sąd Najwyższego poszukiwanie na łamach skargi kasacyjnej argumentów dla jej przyjęcia do rozpoznania. • W świetle ustalonego dorobku orzeczniczego Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jest niewątpliwe, że skutkiem uznania przez sąd określonych postanowień umownych za niedozwolone (nieuczciwe), jest działająca z mocy samego prawa ich bezskuteczność, rodząca konieczność pominięcia ich przez Sąd z urzędu, jak gdyby nigdy nie zostały wprowadzone do umowy. • Skuteczne skorzystanie z zarzutu potrącenia wymaga wymagalności przynajmniej wierzytelności potrącającego, a skoro roszczenie banku nie było wymagalne, to nie było warunków do wzajemnego umorzenia wierzytelności stron.
Skład orzekający
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego i TSUE w zakresie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów frankowych oraz kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wymagalności roszczenia banku przy zarzucie potrącenia oraz braku spełnienia przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą w sprawach kredytów frankowych, co jest nadal gorącym tematem dla prawników i konsumentów. Dodatkowo, analizuje kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej, co jest istotne z perspektywy procesowej.
“Sąd Najwyższy nie daje bankom drugiej szansy w sprawach frankowych – skarga kasacyjna odrzucona!”
Dane finansowe
koszty postępowania kasacyjnego: 2700 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.