I CSK 557/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej Miasta W. od wyroku zasądzającego od niego zwrot połowy opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej, uznając brak przesłanek do rozpoznania skargi.
Spółdzielnia Mieszkaniowa dochodziła zwrotu połowy opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, argumentując posiadanie 50% obniżki. Sąd Okręgowy i Apelacyjny uwzględniły powództwo. Miasto W. wniosło skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię art. 38 k.c. i art. 411 pkt 1 k.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na niespełnienie przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c. i zasądził koszty postępowania od strony pozwanej.
Sprawa dotyczyła powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. przeciwko Miastu W. o zapłatę, w którym Spółdzielnia domagała się zwrotu połowy opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, powołując się na przysługującą jej 50% obniżkę. Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2012 r. uwzględnił powództwo w całości. Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z dnia 9 maja 2013 r. oddalił apelację pozwanego Miasta W., podzielając ustalenia i oceny prawne sądu pierwszej instancji. Miasto W. wniosło skargę kasacyjną, zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 411 pkt 1 k.c. w związku z art. 38 k.c. poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie. Skarżąca wniosła o uchylenie wyroku i oddalenie powództwa. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 8 maja 2014 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności przesłanka oczywistej zasadności skargi. Sąd Najwyższy podkreślił, że stanowisko Sądu Najwyższego w kwestii teorii organów osoby prawnej jest od dawna ugruntowane i znane. Odmówiono przyjęcia skargi i zasądzono od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 1800 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, miarodajna w sytuacji oceny świadomości osoby prawnej jest wyłącznie świadomość osób wchodzących w skład organu powołanego do jej reprezentacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że stanowisko w tej kwestii jest od dawna ugruntowane w orzecznictwie i judykaturze, a zarzucana przez stronę pozwaną wykładnia art. 38 k.c. była oczywiście błędna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]"
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" | spółka | powódka |
| Miasto W. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia.
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.c. art. 38
Kodeks cywilny
Dotyczy teorii organów osoby prawnej; błędnie interpretowany przez stronę skarżącą.
k.c. art. 411 § pkt 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący sytuacji, gdy świadczenie zostało spełnione, mimo że nie było należne; błędnie użyty przez stronę skarżącą do zatrzymania świadczenia.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie przez stronę skarżącą przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności oczywistej zasadności skargi. Ugruntowane stanowisko Sądu Najwyższego w kwestii teorii organów osoby prawnej. Nienależne świadczenie powinno być zwrócone na podstawie art. 405 k.c., a nie zatrzymane przez organ administracji.
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia art. 38 k.c. i art. 411 pkt 1 k.c. przez Sąd Apelacyjny.
Godne uwagi sformułowania
Organowi administracji publicznej (samorządowej) nie przystoi poszukiwanie poprzez art. 411 pkt 1 k.c. i poprzez własną, nieprzekonująco udokumentowaną wykładnię art. 38 k.c. sposobu na zatrzymanie oczywiście nienależnego świadczenia; godzi to w zasadę zaufania społecznego do działań organu administracyjnego.
Skład orzekający
Wojciech Katner
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej, w szczególności oczywistej zasadności, oraz stosowanie teorii organów osoby prawnej w kontekście odpowiedzialności za świadczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.c. w kontekście roszczeń o zwrot nienależnego świadczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z przyjęciem skargi kasacyjnej oraz interpretacji przepisów materialnych dotyczących teorii organów osoby prawnej i zwrotu nienależnego świadczenia. Jest to interesujące dla prawników procesowych i cywilistów.
“Sąd Najwyższy stawia tamę próbom zatrzymania nienależnych świadczeń przez organy samorządowe.”
Dane finansowe
koszty postępowania kasacyjnego: 1800 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CSK 557/13 POSTANOWIENIE Dnia 8 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej "[…]" w W. przeciwko Miastu W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 maja 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 9 maja 2013 r., sygn. akt VI ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 1800,- (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 9 maja 2013 r. Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację pozwanego Miasta W. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 8 sierpnia 2012 r., którym uwzględnione zostało w całości powództwo Spółdzielni Mieszkaniowej „ […] ” w W. o zwrot połowy opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, ze względu na przysługującą Spółdzielni 50% obniżkę w opłatach rocznych z tego tytułu. Podstawą prawną roszczenia był art. 405 k.c. Oddalając apelację Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia faktyczne i oceny prawne Sądu pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej strona pozwana zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 411 pkt 1 k.c. w związku z art. 38 k.c. poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa, z zasądzeniem kosztów postępowania kasacyjnego. W odpowiedzi na skargę powódka wniosła o nieprzyjmowanie skargi do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na niespełnienie przesłanek określonych w art. 398 9 § 1 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi strona pozwana powołała się na oczywiste jej uzasadnienie (art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c.), z uwagi na oczywiście błędną wykładnię art. 38 k.c. Zdaniem skarżącej polega to na uznaniu administracji osiedla mieszkaniowego w strukturze spółdzielni mieszkaniowej za organ spółdzielni. Wymaga to, według pozwanej oceny „stanu wiedzy spółdzielni jako osoby prawnej, o prawnie doniosłej okoliczności przez pryzmat wiedzy osób niewchodzących w skład organu powołanego do jej reprezentacji, podczas gdy zgodnie z obowiązującą na gruncie Kodeksu cywilnego teorią organów osoby prawnej, powszechnie ugruntowaną zarówno w orzecznictwie jak i judykaturze, miarodajna w takiej sytuacji jest wyłącznie świadomość osób wchodzących w skład organu osoby prawnej”. W orzecznictwie Sądu Najwyższego jest od dawna ugruntowane i znane stanowisko, co oznacza oczywista zasadność skargi. Chodzi o takie widzenie sprawy, w której na pierwszy rzut oka wadliwa jest wykładnia i zastosowanie prawa, bez potrzeby prowadzenia szczegółowej analizy przepisów (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 2011 r., II CSK 59/11, z dnia 18 września 2012 r., II CSK 179/12 oraz z dnia 18 lipca 2013 r., III CSK 143/13, niepubl.). Z uzasadnienia wniosku nie wynika, jakie znaczenie ma zarzucanie niezastosowania art. 38 k.c. w sytuacji, gdy strona pozwana powinna była uwzględnić fakt nienależnego zapłacenia przez powódkę opłaty za użytkowanie wieczyste w podwójnej wysokości i zwrócić nienależne świadczenie (art. 405 k.c.). Organowi administracji publicznej (samorządowej) nie przystoi poszukiwanie poprzez art. 411 pkt 1 k.c. i poprzez własną, nieprzekonująco udokumentowaną wykładnię art. 38 k.c. sposobu na zatrzymanie oczywiście nienależnego świadczenia; godzi to w zasadę zaufania społecznego do działań organu administracyjnego. Mając na uwadze nie wypełnienie przez stronę skarżącą przesłanki do przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. należało na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c., rozstrzygając o kosztach postępowania na podstawie art. 98 w związku z art. 391 § 1 i art. 398 21 k.p.c. [aw]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI