I CSK 5548/22

Sąd NajwyższyWarszawa2023-06-20
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyfundusz sekurytyzacyjnywypowiedzenie umowy kredytudoręczenieprawo bankowehipotekawymagalność roszczenia

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niespełnienia przesłanek ustawowych, w tym braku oczywistej zasadności.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną funduszu inwestycyjnego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach w sprawie o zapłatę. Skarżący domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, powołując się na oczywistą zasadność. Sąd Najwyższy uznał jednak, że przesłanka ta nie została spełniona, ponieważ powód nie wykazał skuteczności wypowiedzenia umowy kredytowej, co było kluczowe dla zasadności jego roszczenia. W związku z tym skarga kasacyjna została odrzucona.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 21 kwietnia 2022 r. w sprawie o zapłatę. Skarżący domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, opierając się na przesłance oczywistej zasadności, zgodnie z art. 398^9^ § 1 pkt 4 k.p.c. Sąd Najwyższy przypomniał, że skarga kasacyjna jest środkiem o charakterze publicznoprawnym i może być przyjęta do rozpoznania tylko w sytuacjach, gdy występują istotne zagadnienia prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Sąd podkreślił, że nie jest trzecią instancją sądową mającą korygować wszelkie błędy. W niniejszej sprawie powód dochodził roszczenia nabytego umową cesji wierzytelności, które miało wynikać z wypowiedzianej umowy kredytu. Sąd Najwyższy stwierdził, że powód nie wykazał skuteczności wypowiedzenia umowy kredytowej, w szczególności nie udowodnił doręczenia wypowiedzenia pozwanym ani upoważnienia osoby składającej podpis pod wypowiedzeniem. Ponadto, wypowiedzenie umowy kredytu konsumenckiego przez bank jest bezskuteczne, jeśli nie poprzedzają go czynności przewidziane w art. 75c Prawa bankowego. Sąd uznał, że nawet przy odpowiedzialności rzeczowej wynikającej z hipoteki, wierzyciel musi wykazać wymagalność i wysokość wierzytelności, czego powód nie udowodnił. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanych koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 398^9^ § 1 k.p.c., w tym brak oczywistej zasadności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że oczywista zasadność wymaga kwalifikowanego naruszenia prawa, widocznego prima facie. W tej sprawie powód nie udowodnił skuteczności wypowiedzenia umowy kredytowej, co było kluczowe dla jego roszczenia, a także nie wykazał spełnienia wymogów Prawa bankowego dotyczących wypowiedzenia kredytu konsumenckiego. Brak tych dowodów uniemożliwił uznanie skargi za oczywiście uzasadnioną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

pozwani

Strony

NazwaTypRola
Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w W.instytucjapowód
J. S.osoba_fizycznapozwany
A. S.osoba_fizycznapozwany
M. S.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Prawo bankowe art. 75c

Ustawa - Prawo bankowe

Określa procedurę poprzedzającą wypowiedzenie umowy kredytu konsumenckiego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Na podstawie tej podstawy orzeczono o odmowie przyjęcia skargi.

k.c. art. 61 § § 1

Kodeks cywilny

Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła ona zapoznać się z jego treścią.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Strony są obowiązane podawać podstawy faktyczne swych twierdzeń.

k.c. art. 316 § § 1

Kodeks cywilny

Treść rozstrzygnięcia powinna być oparta na stanie sprawy istniejącym w chwili wyrokowania.

k.c. art. 78 § ust. 1

Kodeks cywilny

Dotyczy hipoteki.

k.c. art. 60

Kodeks cywilny

Dotyczy oświadczenia woli.

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

Dotyczy odpowiedzialności rzeczowej.

u.k.w.h. art. 73

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Dotyczy odpowiedzialności z hipoteki.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez powoda skuteczności wypowiedzenia umowy kredytowej, w tym doręczenia go pozwanym. Niespełnienie przez bank wymogów Prawa bankowego dotyczących wypowiedzenia umowy kredytu konsumenckiego. Brak wykazania przez powoda wymagalności roszczenia, nawet przy odpowiedzialności rzeczowej z hipoteki.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. Samo wypowiedzenie przez bank umowy kredytu zawartej z konsumentem jest bezskuteczne, jeśli wcześniej bank nie dopełnił czynności przewidzianych w art. 75c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe. Na gruncie dowodów zaoferowanych przez powoda, brak było podstaw dla uznania, że wypowiedzenie umowy kredytowej, do którego odwoływał się powód, pochodzące z 15 czerwca 2010 r., zostało doręczone pozwanym, co więcej powód nie wykazał aby zostało nadane na adres pozwanych.

Skład orzekający

Krzysztof Wesołowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a także w zakresie wymogów skutecznego wypowiedzenia umowy kredytu konsumenckiego oraz ciężaru dowodu w sprawach o zapłatę opartych na cesji wierzytelności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wykazania skuteczności wypowiedzenia umowy kredytu, co jest kluczowe dla roszczeń funduszy sekurytyzacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie SN dotyczące odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej jest cenne dla prawników, ponieważ precyzuje kryteria dopuszczalności skargi i podkreśla znaczenie dowodzenia kluczowych faktów, takich jak skuteczne wypowiedzenie umowy kredytu.

Sąd Najwyższy stawia tamę nadużyciom? Fundusz sekurytyzacyjny przegrywa, bo nie udowodnił kluczowego faktu.

0
Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 5548/22
POSTANOWIENIE
20 czerwca 2023 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Krzysztof Wesołowski
na posiedzeniu niejawnym 20 czerwca 2023 r. w Warszawie,
‎
w sprawie z powództwa Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W.
‎
przeciwko J. S., A. S. i M. S.
‎
o zapłatę,
‎
na skutek skargi kasacyjnej Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W.
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
‎
z 21 kwietnia 2022 r., V ACa 331/19,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od powoda na rzecz pozwanych 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną powoda Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 21 kwietnia 2022 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 398
4
§ 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została spełniona.
Uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob.
postanowienie Sądu Najwyższego z 3 marca    2023 r., I CSK 2765/22).
W ramach oczywistej zasadności skargi kasacyjnej powód wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy zasadnym jest postawienie zarzutu naruszenia przepisu art. 316 § 1 k.p.c., zgodnie z którym treść rozstrzygnięcia powinna być oparta na stanie sprawy istniejącym w chwili wyrokowania. Sąd Apelacyjny oddalił zaś apelację strony powodowej uzasadniając swoje orzeczenie tym, że strona powodowa nie udowodniła wymagalności roszczenia. Jednocześnie podniósł, że   jego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona „mając na uwadze brzmienie przepisów art. 78 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w zw. z art. art. 60 k.c. i art. 61 § 1 k.c. Zarówno bowiem w doktrynie jak i w orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że doręczenie odpisu pozwu o zapłatę właścicielowi nieruchomości obciążonej hipotecznie można traktować jako wypowiedzenie wierzytelności hipotecznej.”
Odnosząc się zatem do przedstawionych przez skarżącego powodów oczywistej zasadności skargi kasacyjnej należy wskazać, że powód w procesie dochodził roszczenia nabytego umową cesji wierzytelności, określonego kwotą ustaloną przy założeniu, że umowa kredytu została skutecznie przez cedenta (bank) skutecznie wypowiedziana. Przedmiotem jego roszczenia nie były natomiast poszczególne raty kredytu, wynikające z niewypowiedzianej umowy kredytu. Skarżący w trakcie postępowania nie powoływał się zresztą  na okoliczność, że w wyniku zawarcia umowy cesji stał się stroną umowy kredytu. Nie można zatem też uznać, że powód mógł następczo wypowiedzieć tę umowę.
Natomiast samo wypowiedzenie przez bank umowy kredytu zawartej z konsumentem jest bezskuteczne, jeśli wcześniej bank nie dopełnił czynności przewidzianych w art. 75c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe
‎
(t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1896).
W świetle celu i charakteru prawnego art. 75c Prawa bankowego pominięcie obowiązkowej procedury przez bank czyni dokonane wypowiedzenie kredytu bezskutecznym. Brak podjęcia przez bank ustawowo przewidzianych czynności, które poprzedzają wypowiedzenie, czynią wypowiedzenie przedwczesnym (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 18 czerwca 2021 r., IV CSKP 92/21).
Ponadto należy podzielić argumentację Sądu II instancji, zgodnie z którą w  oparciu o zaoferowane przez powoda dowody, stosownie do reguł wynikających z art. 6 k.c. w związku z art.232 k.p.c. obarczających powoda, nie wykazał on przede wszystkim skuteczności wypowiedzenia umowy kredytowej w znaczeniu doręczenia, a co najmniej nadania do pozwanych przesyłki zawierającej owo wypowiedzenie. Tymczasem materialnoprawne oświadczenie poprzednika prawnego powoda w przedmiocie wypowiedzenia umowy kredytowej aby mogło być traktowane jako skutecznie złożone w rozumieniu art. 61 k.c. musi dotrzeć do adresata, a więc pozwanych w taki sposób, aby mogli zapoznać się z jego treścią. Na gruncie dowodów zaoferowanych przez powoda, brak było podstaw dla uznania, że wypowiedzenie umowy kredytowej, do którego odwoływał się powód, pochodzące z 15 czerwca 2010 r., zostało doręczone pozwanym, co więcej powód nie wykazał aby zostało nadane na adres pozwanych.
Powód nie
udowodnił zatem istotnych dla rozstrzygnięcia sporu okoliczności, a mianowicie: nie wykazał doręczenia wypowiedzenia umowy kredytowej, upoważnienia osoby składającej podpis pod wypowiedzeniem umowy.
Powyższej oceny nie zmienia fakt, iż powód roszczenie swoje wywodził z odpowiedzialności rzeczowej pozwanych albowiem również przy odpowiedzialności wynikającej z art. 65 w związku z art.73 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wierzyciel zobowiązany jest wykazać, że wierzytelność zabezpieczona hipoteką jest wymagalna oraz jej wysokość, co jak już wskazano, nie zostało przez powoda udowodnione na żadnym etapie postępowania.
Wobec powyższego, na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI