I CSK 553/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną Banku S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu w sprawie z powództwa J.J. i B.J. o zapłatę i ustalenie, dotyczącej kredytu walutowego. Bank argumentował, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości utrzymania umowy w mocy w przypadku uznania klauzul waloryzacyjnych za abuzywne, a także kwestii, czy kredytobiorcy odnieśli korzyść ekonomiczną i czy ryzyko kursowe nie zmaterializowało się na ich niekorzyść. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 i 2 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadnił to istnieniem ugruntowanej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, która została podsumowana w uchwale całej izby III CZP 25/22 z dnia 25 kwietnia 2024 r. Uchwała ta stanowi zasadę prawną i rozstrzyga kwestie dotyczące niewiążącego charakteru umów z niedozwolonymi postanowieniami, powstania roszczeń o zwrot nienależnego świadczenia oraz biegu przedawnienia. Sąd wskazał, że skarżący nie przedstawił nowych problemów prawnych, a abuzywność klauzul jest badana na dzień podpisania umowy, niezależnie od faktycznego przebiegu kursów walut. Koszty postępowania kasacyjnego zostały zasądzone od pozwanego na rzecz powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ugruntowanej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie kredytów walutowych i abuzywności klauzul waloryzacyjnych, a także podstaw do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z kredytami walutowymi i nie stanowi nowej wykładni prawa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku umowy kredytu walutowego, która pozwala na wypłatę i spłatę w walucie obcej lub polskiej przy zastosowaniu kursów z tabeli, po uznaniu klauzul waloryzacyjnych za abuzywne, umowa może być utrzymana w mocy i wykonywana w oparciu o istniejące postanowienia umożliwiające wypłatę i spłatę w walucie obcej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku uznania postanowienia umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszącego się do sposobu określania kursu waluty obcej za niedozwolone, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. W razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej, umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę całej izby III CZP 25/22, która stanowi, że w przypadku abuzywności klauzul waloryzacyjnych, umowa kredytu walutowego nie wiąże w całości, a powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia.
Czy sytuacja, w której kredytobiorcy odnieśli korzyść ekonomiczną z kredytu walutowego, a ryzyko kursowe nie ziściło się na ich niekorzyść, pozwala na przyjęcie, że kwestionowane postanowienia umowne nie naruszały ich interesów ani dobrych obyczajów, tym samym nie stanowiąc niedozwolonych postanowień umownych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, abuzywność postanowień umownych badana jest na dzień podpisania umowy i nie zależy od sposobu jej faktycznego wykonywania przez strony ani od tego, czy kredytobiorcy odnieśli korzyść ekonomiczną.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że niedozwolony charakter klauzul wynika z zawarcia w nich mechanizmu umożliwiającego bankowi jednostronne ustalanie wysokości świadczeń, a nie z okoliczności dotyczących przebiegu kursu waluty.
Czy w sytuacji, gdy w umowie kredytu zawarto postanowienia regulujące sposób ustalania kursów walut w tabeli, można mówić, że postanowienia te naruszają interesy konsumenta i dobre obyczaje w sposób rażący?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli mechanizm ustalania kursów w tabeli umożliwia bankowi jednostronne ustalanie wysokości świadczeń stron, może to stanowić naruszenie interesów konsumenta i dobrych obyczajów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że sama konstrukcja klauzul waloryzacyjnych, dająca bankowi możliwość jednostronnego ustalania kursów, jest podstawą do uznania ich za abuzywne, niezależnie od późniejszego przebiegu kursów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.J. | osoba_fizyczna | powód |
| B.J. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
ustawa o SN art. 87
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Ustanawia moc zasady prawnej dla uchwał SN powziętych w składzie całej izby.
ustawa o SN art. 88
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa warunki odstąpienia od zasady prawnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak istotnego zagadnienia prawnego, które nie zostałoby rozstrzygnięte w dotychczasowym orzecznictwie. • Istnienie uchwały całej izby SN (III CZP 25/22) rozstrzygającej podobne kwestie. • Abuzywność klauzul waloryzacyjnych jest badana na dzień podpisania umowy i nie zależy od późniejszego wykonania umowy ani od przebiegu kursów walut.
Godne uwagi sformułowania
Potrzebę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący uzasadnił występowaniem w sprawie następujących zagadnień prawnych • Istotne zagadnienie prawne jako podstawa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania musi mieć charakter doniosły z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nie może być rozwiązane w świetle dotychczasowego orzecznictwa. • Rozwój orzecznictwa na temat kredytów walutowych zakończył się 25 kwietnia 2024 r. powzięciem przez SN w składzie całej izby uchwały III CZP 25/22, mającej moc zasady prawnej ex lege • Abuzywność postanowień umownych badana jest na dzień podpisania umowy i nie zależy od sposobu jej faktycznego wykonywania przez strony.
Skład orzekający
Mariusz Załucki
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ugruntowanej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie kredytów walutowych i abuzywności klauzul waloryzacyjnych, a także podstaw do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z kredytami walutowymi i nie stanowi nowej wykładni prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów walutowych i potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą SN, co jest istotne dla wielu prawników i konsumentów.
“Sąd Najwyższy stawia kropkę nad 'i' w sprawie kredytów walutowych: co oznacza uchwała III CZP 25/22 dla Twojej umowy?”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 5400 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.