I CSK 5498/22

Sąd Najwyższy2022-12-14
SNCywilneprawo spadkoweŚrednianajwyższy
dział spadkupodział majątkuzniesienie współwłasnościskarga kasacyjnaSąd Najwyższypostępowanie nieprocesoweinteres prawnyocena dowodów

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną uczestniczki w sprawie o dział spadku, podział majątku i zniesienie współwłasności z powodu braku podstaw prawnych.

Uczestniczka A. B. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej dotyczącego działu spadku, podziału majątku i zniesienia współwłasności. Skarga opierała się na zarzutach naruszenia przepisów dotyczących oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) oraz rozstrzygnięcia o kosztach (art. 520 § 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy odrzucił skargę, wskazując, że zarzuty te nie stanowią ustawowej podstawy skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym, a dodatkowo uczestniczka nie wykazała interesu prawnego w zaskarżeniu części postanowienia dotyczącej oddalenia apelacji wnioskodawcy.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną uczestniczki A. B. od postanowienia Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z dnia 15 lutego 2022 r., które dotyczyło działu spadku, podziału majątku wspólnego i zniesienia współwłasności. Uczestniczka domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Sądu Rejonowego w Żywcu, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (dotyczącego oceny dowodów) oraz art. 520 § 2 k.p.c. (dotyczącego kosztów postępowania). Sąd Najwyższy, po analizie zarzutów, stwierdził niedopuszczalność skargi kasacyjnej. Po pierwsze, zgodnie z art. 398^3 § 3 k.p.c., zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej. Po drugie, w postępowaniu nieprocesowym skarga kasacyjna przysługuje od postanowień co do istoty sprawy, a nie od postanowień o kosztach, chyba że są one zaskarżalne w określony sposób. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał, że uczestniczka nie wykazała interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia w części, w jakiej Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy. Z tych względów Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną na podstawie art. 398^6 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Jednocześnie, stosując art. 102 k.p.c., Sąd Najwyższy nie obciążył uczestniczki kosztami postępowania kasacyjnego, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie mogą być podstawą skargi kasacyjnej, a zarzuty dotyczące kosztów postępowania nie są dopuszczalne jako samodzielna podstawa skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 398^3 § 3 k.p.c., który wyłącza możliwość opierania skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących oceny dowodów. Ponadto, wskazał na specyfikę postępowania nieprocesowego, gdzie skarga kasacyjna przysługuje od postanowień co do istoty sprawy, a nie od postanowień o kosztach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucenie skargi kasacyjnej

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznawnioskodawca
A. B.osoba_fizycznauczestniczka

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^3 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.

k.p.c. art. 398^6 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną, jeżeli ulegała odrzuceniu na podstawie art. 398^9 lub art. 398^10.

Pomocnicze

k.p.c. art. 519^1 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu nieprocesowym skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania w sprawach o zapłatę czynszu stosuje się odpowiednio do innych spraw, w których dochodzi się roszczeń pieniężnych.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej wcale kosztami.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, koszty postępowania w każdym wypadku ponosi strona, która poniosła je na skutek swego udziału w sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej. Zarzuty dotyczące kosztów postępowania nie są dopuszczalne jako samodzielna podstawa skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym. Brak interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia sądu drugiej instancji w zakresie oddalenia apelacji strony.

Godne uwagi sformułowania

podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów Niedopuszczalne jest zatem zaskarżenie skargą kasacyjną postanowienia o kosztach postępowania skarżąca nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia Sądu drugiej instancji w zakresie, w jakim Sąd ten oddalił apelację wnioskodawcy

Skład orzekający

Marcin Łochowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym, ograniczenia dotyczące zarzutów oceny dowodów i kosztów, a także kwestia interesu prawnego w zaskarżeniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania nieprocesowego i dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy skarga kasacyjna jest skazana na porażkę? SN wyjaśnia kluczowe pułapki proceduralne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I CSK 5498/22
POSTANOWIENIE
Dnia 14 grudnia 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marcin Łochowski
w sprawie z wniosku J. P.
‎
z udziałem A. B.
‎
o dział spadku, podział majątku wspólnego i zniesienie współwłasności,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 grudnia 2022 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki
od postanowienia Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej
‎
z dnia 15 lutego 2022 r., sygn. akt II Ca 1267/21,
1.   odrzuca skargę kasacyjną;
2. nie obciąża uczestniczki kosztami postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Uczestniczka A. B. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z 15 lutego 2022 r., zaskarżając to postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia Sądu Rejonowego w Żywcu z 30 września 2021 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie postanowienia Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżąca sformułowała w skardze kasacyjnej dwa zarzuty, tj. naruszenia art. 233 § 1 i art. 520 § 2 k.p.c.
W odpowiedzi na skargę wnioskodawca wnosił o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, względnie o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Po pierwsze, zgodnie z art. 398
3
§ 3 k.p.c.
podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Stąd też skarga kasacyjna ograniczona tylko do zarzutów dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów, niewskazująca na inne naruszenia prawa, jest niedopuszczalna jako nieoparta na ustawowej podstawie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 23 września 2005 r., III CSK 13/05; z 23 września 2020 r., IV CSK 624/19).
Po drugie, zgodnie z art. 519
1
§ 1 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym skarga kasacyjna przysługuje, co do zasady, od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie. Niedopuszczalne jest zatem zaskarżenie skargą kasacyjną postanowienia o kosztach postępowania (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 30 stycznia 1998 r., I CKN 454/97; z 10 listopada 1998 r., II CKN 740/98: z 16 czerwca 2004 r., I CZ 52/04). Takie postanowienie sądu drugiej instancji, o ile nie zostało zaskarżone na podstawie art. 394
2
§ 1
1
pkt 3 k.p.c., może zostać uchylone lub zmienione na skutek skargi kasacyjnej tylko wówczas, gdy skarga kasacyjna wniesiona od tego orzeczenia podlega uwzględnieniu.
W konsekwencji skarga kasacyjna oparta tylko na zarzutach naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (niedopuszczalnym z perspektywy art. 398
3
§ 3 k.p.c.) oraz art. 520 § 2 k.p.c. (odnoszącym się do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania) jest niedopuszczalna, jako nieoparta na ustawowej podstawie.
Po trzecie, skarga kasacyjna w części, w jakiej dotyczy oddalenia apelacji wnioskodawcy jest niedopuszczalna także z innej przyczyny. Jedną z przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia jest interes prawny w zaskarżeniu. Dla jego powstania konieczne jest istnienie stanu pokrzywdzenia orzeczeniem (
gravamen
), który występuje, gdy zaskarżone orzeczenie narusza interesy skarżącego (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 15 maja 2014 r., III CZP 88/13). Uczestniczka nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia Sądu drugiej instancji w zakresie, w jakim Sąd ten oddalił apelację wnioskodawcy.
Z tych względów Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną na podstawie art. 398
6
§ 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i stosownie do art. 102 k.p.c. nie obciążył skarżącej kosztami postępowania kasacyjnego, z uwagi na jej sytuację materialną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI