I CSK 5437/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej banku do rozpoznania, uznając, że podniesione zagadnienia prawne dotyczące abuzywności klauzul w umowach kredytów walutowych zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie.
Bank złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie dotyczącego zapłaty, podnosząc szereg zagadnień prawnych związanych z abuzywnością klauzul w umowach kredytów denominowanych lub indeksowanych do waluty obcej. Sąd Najwyższy, analizując przedstawione kwestie, stwierdził, że zagadnienia te były już wielokrotnie rozstrzygane w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W związku z brakiem istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez Bank S.A. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, który dotyczył sprawy o zapłatę zainicjowanej przez P. C. i A. C. Bank argumentował, że jego skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na istotne zagadnienia prawne dotyczące zakresem i skutkami stwierdzenia abuzywności postanowień w umowach kredytów hipotecznych denominowanych lub indeksowanych do waluty obcej, a także potrzebę wykładni przepisów prawa. Sąd Najwyższy podkreślił, że przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej, takie jak istnienie istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeba wykładni przepisów, wymagają nowości problemu prawnego, który nie został jeszcze rozstrzygnięty w orzecznictwie. Wskazał, że kwestie podniesione przez bank, dotyczące klauzul abuzywnych w umowach kredytów walutowych, mechanizmu ustalania kursów walut przez bank, traktowania klauzul przeliczeniowych jako głównych świadczeń stron oraz konsekwencji stwierdzenia nieważności umowy, były już wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wobec braku nowych, nierozstrzygniętych zagadnień prawnych, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398^9 § 1 i 2 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, podniesione zagadnienia nie stanowią istotnego zagadnienia prawnego ani nie wymagają wykładni przepisów, ponieważ zostały już rozstrzygnięte w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że kwestie dotyczące abuzywności klauzul w umowach kredytów walutowych, mechanizmu ustalania kursów, traktowania klauzul przeliczeniowych jako głównych świadczeń oraz konsekwencji stwierdzenia nieważności umowy, doczekały się już licznych i jednoznacznych wypowiedzi w orzecznictwie. Brak jest zatem nowości problemu prawnego uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Bank spółka akcyjna w W. (w sensie procesowym, gdyż jego skarga nie została merytorycznie rozpoznana, ale nie uzyskał korzystnego rozstrzygnięcia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. C. | osoba_fizyczna | powód |
| A. C. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym istnienie istotnego zagadnienia prawnego lub potrzebę wykładni przepisów.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie zachodzą przyczyny określone w § 1.
Pomocnicze
k.c. art. 353^1
Kodeks cywilny
Dotyczy zasady swobody umów, która podlega ograniczeniom wynikającym z właściwości stosunku prawnego, ustawy i zasad współżycia społecznego.
p.b. art. 69
Prawo bankowe
Reguluje umowę kredytu bankowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podniesione zagadnienia prawne dotyczące abuzywności klauzul w umowach kredytów walutowych nie są nowe i zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie. Brak jest potrzeby wykładni przepisów prawa w zakresie objętym skargą kasacyjną, gdyż stanowisko sądów jest ugruntowane.
Odrzucone argumenty
Argumenty banku dotyczące istnienia istotnego zagadnienia prawnego i potrzeby wykładni przepisów prawa.
Godne uwagi sformułowania
przymiot nowości problem prawny przedstawiony do rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy nie może być już rozwiązany w orzecznictwie rozbieżność występująca w orzecznictwie Sądu Najwyższego lub sądów powszechnych Za taką rozbieżność nie uważa się jednak istnienia pojedynczych orzeczeń odbiegających od powszechnie przyjętego stanowiska klauzula, która nie zawiera jednoznacznej treści i przez to pozwala na pełną swobodę decyzyjną przedsiębiorcy w kwestii bardzo istotnej dla konsumenta, dotyczącej kosztów kredytu, jest klauzulą niedozwoloną
Skład orzekający
Adam Doliwa
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów, zwłaszcza w sprawach dotyczących abuzywności klauzul w umowach kredytów walutowych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie procedury kasacyjnej i kryteriów przyjęcia skargi do rozpoznania, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie pokazuje, jak Sąd Najwyższy filtruje sprawy trafiające do rozpoznania, odrzucając te, które nie wnoszą nic nowego do orzecznictwa, co jest kluczowe dla zrozumienia funkcjonowania sądu najwyższej instancji.
“Kiedy Sąd Najwyższy mówi 'nie': dlaczego Twoja skarga kasacyjna może nie zostać przyjęta do rozpoznania?”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I CSK 5437/22 POSTANOWIENIE 25 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Adam Doliwa na posiedzeniu niejawnym 25 stycznia 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa P. C. i A. C. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 21 kwietnia 2022 r., XXVII Ca 1531/21, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Pozwany Bank S.A. z siedzibą w W. skierował do Sadu Najwyższego skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 21 kwietnia 2022 r., wydanego w sprawie z powództwa P. C. i A. C. o zapłatę. Pozwany uzasadnił wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania szeregiem szczegółowych zagadnień prawnych odnoszących się do różnych kwestii związanych z zakresem i skutkami stwierdzenia abuzywności postanowień w umowie kredytu hipotecznego denominowanego lub indeksowanego do waluty obcej. Wskazał także na potrzebę dokonania wykładni przepisów prawa, na których oparł te zagadnienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Choć wymagania stawiane istotnemu zagadnieniu prawnemu i potrzebie dokonania wykładni przepisów prawa jako przyczynom przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie są tożsame, to w obu przypadkach musi występować przymiot nowości, a tym samym problem prawny przedstawiony do rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy nie może być już rozwiązany w orzecznictwie (zob. np. postanowienia SN z 15 września 2023 r., I CSK 4360/22; z 29 sierpnia 2023 r., I CSK 4599/22; z 15 września 2023 r., I CSK 4360/22; z 18 sierpnia 2023 r., I CSK 4091/22; z 2 sierpnia 2023 r., I CSK 6585/22; z 13 lipca 2023 r., I CSK 2570/22; z 30 maja 2023 r., I CSK 5362/22; z 24 kwietnia 2023 r., I CSK 5428/22; z 25 października 2023 r., I CSK 2989/23; z 27 września 2023 r., I CSK 4679/22, z 17 sierpnia 2023 r., I CSK 5668/22). W przypadku przesłanki z art. 398 9 § 1 pkt 2 k.p.c. przyjęcie skargi do rozpoznania może uzasadniać rozbieżność występująca w orzecznictwie Sądu Najwyższego lub sądów powszechnych (zob. np. postanowienia SN z 30 czerwca 2023 r., I CSK 3515/22; z 6 grudnia 2023 r., I CSK 555/23; z 20 września 2023 r., I CSK 22/23). Za taką rozbieżność nie uważa się jednak istnienia pojedynczych orzeczeń odbiegających od powszechnie przyjętego stanowiska (zob. np. postanowienie SN z 28 lipca 2023 r., I CSK 519/23). W każdym natomiast przypadku, jeśli skarżący dąży do zakwestionowania ustalonej już linii orzeczniczej, to powinien przedstawić istotne argumenty, ze względu na które zmiana stanowiska Sądu Najwyższego wydaje się zasadna (zob. np. postanowienia SN z 16 listopada 2023 r., I CSK 3453/23; z 20 października 2023 r., I CSK 1658/23; z 14 czerwca 2023 r., I CSK 1105/23). Skarżący przedstawił szereg wątpliwości natury prawnej odnoszących się do następstw stwierdzenia abuzywności niektórych postanowień umów kredytu zabezpieczonego hipoteką, w których wszystkie lub wybrane świadczenia stron były wyrażone w walucie obcej lub do tej waluty przeliczane. Kwestie te jednak doczekały się już licznych wypowiedzi nie tylko Sądu Najwyższego, ale też Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Aktualnie zatem nie budzi wątpliwości, że choć umowa kredytu przewidująca tzw. spread walutowy mieści się w konstrukcji ogólnej umowy kredytu bankowego i stanowi jej możliwy wariant (art. 353 1 k.c. w zw. z art. 69 p.b.), to mechanizm ustalania przez bank kursów waluty, który pozostawia bankowi swobodę, jest w sposób oczywisty sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta, zaś klauzula, która nie zawiera jednoznacznej treści i przez to pozwala na pełną swobodę decyzyjną przedsiębiorcy w kwestii bardzo istotnej dla konsumenta, dotyczącej kosztów kredytu, jest klauzulą niedozwoloną (por. wyroki SN z 27 listopada 2019 r., II CSK 483/18, OSP 2021, z. 2, poz. 7; z 10 maja 2022 r., II CSKP 285/22; z 13 maja 2022 r., II CSKP 293/22; z 24 czerwca 2022 r., II CSKP 10/22, z 8 listopada 2022 r., II CSKP 1153/22; z 26 stycznia 2023 r., II CSKP 722/22; z 20 lutego 2023 r., II CSKP 809/22; z 8 marca 2023 r., II CSKP 1095/22; z 12 kwietnia 2023 r., II CSKP 1531/22; z dnia 18 kwietnia 2023 r., II CSKP 1511/22). Również pogląd, że klauzule przeliczeniowe zastrzeżone w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego do waluty obcej wyroku określają główne świadczenie kredytobiorcy utrwalił się już w wypowiedziach Sądu Najwyższego (zob.m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17; z 9 maja 2019 r., I CSK 242/18; z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18; z 30 września 2020 r., I CSK 556/18; z 2 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21; z 27 lipca 2021 r., V CSKP 49/21; z 3 lutego 2022 r., II CSKP 415/22; z 28 lipca 2023 r., II CSKP 611/22; z 6 czerwca 2023 r., II CSKP 1159/22; z 7 lutego 2023 r., II CSKP 1541/22). Jeżeli po wyłączeniu klauzuli abuzywnej umowa nie może obowiązywać w zaktualizowanym kształcie, należy orzec jej nieważność. Wyjątkiem od tej zasady byłoby jedynie wyraźne zamanifestowanie woli konsumenta w przedmiocie utrzymania umowy, w sytuacji, w której sąd rozpoznający sprawę stwierdził, że stwierdzenie nieważności umowy skutkowałoby pokrzywdzeniem konsumenta, zaś konsument podzielałby to stanowisko. Wynika to z utrwalonej linii orzeczniczej TSUE, na którą złożyły się m.in. wyroki z 3 października 2019 r., C-260/18, Kamil Dziubak i Justyna Dziubak; z 29 kwietnia 2021 r., C-19/20, Bank BPH; z 21 września 2023 r., C-139/22, A.M. i P.M. przeciwko mBank S.A.; z 15 czerwca 2023 r., C-520/21, Arkadiusz Szcześniak przeciwko Bankowi M. S.A. W orzeczeniach tych TSUE opowiedział się przeciw możliwości zastąpienia usuniętych nieuczciwych postanowień umownych normami dyspozytywnymi o charakterze ogólnym lub innymi postanowieniami samej umowy, których celem była regulacja innych kwestii. Stanowisko to potwierdził Sad Najwyższy w wyroku z 26 kwietnia 2022 r., II CSKP 550/22. Wątpliwości nie budzi już również kwestia możliwości stosowania powództwa z art. 189 k.p.c. obok lub w miejsce roszczenia majątkowego (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 12 stycznia 2022 r., II CSKP 212/22; z 17 marca 2022 r., II CSKP 474/22; z 19 maja 2022 r., II CSKP 797/22; z 18 maja 2022 r., II CSKP 1030/22). W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zabrakło zatem kwestii prawnych, które nie zostały jeszcze rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy. Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego nie rozstrzygał zaś z uwagi na brak objęcia wnioskiem o ich zasądzenie postanowienia o odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania. [SOP] [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI