I CSK 535/15

Sąd Najwyższy2016-04-29
SNnieruchomościplanowanie przestrzenneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyplanowanie przestrzennenieruchomościodszkodowaniezagadnienie prawnewykładnia przepisówk.p.c.

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania z powodu wadliwego sformułowania zagadnień prawnych i braku przesłanek wskazanych w k.p.c.

Sąd Najwyższy rozpatrywał wnioski o przyjęcie skarg kasacyjnych powodów A. G. i B. G. oraz strony pozwanej Miasta W. od wyroku Sądu Apelacyjnego. Strony powoływały się na istotne zagadnienie prawne oraz potrzebę wykładni przepisów. Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione pytania prawne były wadliwie sformułowane i nie spełniały wymogów formalnych, a także dotyczyły przepisów (art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) nieadekwatnych do przedmiotu sporu, który dotyczył wysokości odszkodowania ustalanej na podstawie art. 37 tej ustawy. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania.

Sąd Najwyższy w składzie sędziowskim rozpoznał sprawę z powództwa A. G. i B. G. przeciwko Miastu W. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli i zapłatę. Przedmiotem postępowania były skargi kasacyjne powodów i strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy, działając na posiedzeniu niejawnym, odmówił przyjęcia obu skarg kasacyjnych do rozpoznania, jednocześnie znosząc wzajemnie między stronami koszty postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie opiera się na przepisach kodeksu postępowania cywilnego dotyczących skargi kasacyjnej, która ma charakter szczególny i służy ochronie interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitej wykładni, a nie jako ogólny środek zaskarżania. Sąd podkreślił, że nie każda skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, a spełnienie wymagań z art. 398^4 § 1 pkt 3 k.p.c. jest kluczowe. Powodowie domagali się przyjęcia skargi, wskazując na istotne zagadnienie prawne i potrzebę wykładni przepisów, dotyczące pojęcia korzystania z nieruchomości w kontekście planowania przestrzennego. Miasto W. również powołało się na istotne zagadnienie prawne, dotyczące opóźnienia gminy w wykupie nieruchomości po prawomocnym wyroku i naliczania odsetek. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że istotne zagadnienie prawne musi być nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, a potrzeba wykładni przepisów wymaga wykazania rozbieżności w orzecznictwie. Analiza wniosków stron wykazała, że przedstawione pytania prawne były wadliwie sformułowane i nie dotyczyły właściwych przepisów. Sprawa dotyczyła sporu o wysokość odszkodowania (art. 37 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), a nie wykładni art. 36 tej ustawy, który był wielokrotnie przedmiotem wykładni Sądu Najwyższego. Z tych względów skargi kasacyjne nie zostały przyjęte do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania, ponieważ przedstawione zagadnienie prawne było wadliwie sformułowane i dotyczyło przepisów nieadekwatnych do przedmiotu sporu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że pytanie prawne sformułowane przez powodów było wadliwe i nie spełniało wymogów istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów. Ponadto, dotyczyło ono art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, podczas gdy spór koncentrował się na wysokości odszkodowania ustalanej na podstawie art. 37 tej ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznapowód
B. G.osoba_fizycznapowód
Miasto W.instytucjapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 398^4 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna jako środek zaskarżenia o szczególnym charakterze, mający na celu ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitej wykładni, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżania orzeczeń niesatysfakcjonujących strony.

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne.

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.

u.p.z.p. art. 37

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis dotyczący ustalania wysokości odszkodowania, który był faktyczną podstawą sporu.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 36 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis, którego wykładnia była przedmiotem sporu, choć Sąd Najwyższy uznał go za nieadekwatny do przedmiotu sprawy.

k.c. art. 64

Kodeks cywilny

u.p.z.p. art. 1047

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 37 § ust. 9

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwe sformułowanie zagadnień prawnych we wnioskach o przyjęcie skarg kasacyjnych. Niewykazanie istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów. Niewłaściwy dobór przepisów prawnych, których wykładnia była przedmiotem wniosków (art. 36 zamiast art. 37 u.p.z.p.). Przepis art. 36 u.p.z.p. był wielokrotnie przedmiotem wykładni Sądu Najwyższego.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako środek zaskarżenia o szczególnym charakterze, mający na celu ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitej wykładni, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżania orzeczeń niesatysfakcjonujących strony. Interes prywatny skarżącego uwzględniany jest tylko o tyle, o ile może stać się podłożem interesu ogólnego. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Pytania te są nie tylko wadliwie sformułowane w rozumieniu powyższych przepisów i ich utrwalonej wykładni, ale zostały zbudowane w odniesieniu do potrzeby wykładni art. 36 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (...), podczas gdy sprawa niniejsza dotyczyła sporu co do wysokości odszkodowania, które jest ustalane na podstawie kryteriów z art. 37 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty dopuszczalności skargi kasacyjnej, wymogi dotyczące istotnego zagadnienia prawnego i potrzeby wykładni przepisów, a także właściwy dobór przepisów w kontekście planowania przestrzennego i odszkodowań."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi kasacyjnej i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii związanych z planowaniem przestrzennym czy odszkodowaniami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej i wadliwości formułowania zagadnień prawnych.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną? Kluczowe błędy formalne, których musisz unikać.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 535/15
POSTANOWIENIE
Dnia 29 kwietnia 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Grzegorz Misiurek
w sprawie z powództwa A. G. i B. G.
‎
przeciwko Miastu W.
‎
o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli i zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 kwietnia 2016 r.,
‎
na skutek skarg kasacyjnych powodów i strony pozwanej
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 19 grudnia 2014 r., sygn. akt I ACa […],
odmawia przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania
‎
i znosi wzajemnie między stronami koszty postępowania
‎
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako środek zaskarżenia o szczególnym charakterze, mający na celu ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i  jednolitości wykładni, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżania orzeczeń niesatysfakcjonujących strony. Interes prywatny skarżącego uwzględniany jest tylko o tyle, o ile może stać się podłożem interesu ogólnego. Dlatego nie każda skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Założenie spełnienia wymagań zawartych w art. 398
4
§ 1 pkt 3 k.p.c. realizowane być może przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających spełnienie publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej, które przewidziane zostały w art. 398
9
§ 1 k.p.c.
Powodowie B. i A. G.  wnieśli o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania podnosząc, że zachodzą przesłanki wskazane w art. 398
9
§1 pkt 1 i 2 k.p.c., a więc, że: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne oraz istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Przesłanki te zostały we wniosku sprowadzone do pytania, czy w świetle art. 36 ust. 1 ustawy o  planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pojęcie korzystania z  nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z   dotychczasowym przeznaczeniem odnosi się do sytuacji, w której takie korzystanie zgodne z dotychczasowym przeznaczeniem nieruchomości w   miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jest choćby tylko hipotetycznie, abstrakcyjnie i potencjalnie możliwe, czy też konieczne jest realne, aktywne i faktyczne wykorzystywanie nieruchomości zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem zapisanym w planie zagospodarowania przestrzennego.
Pozwane Miasto W. we wniosku przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołało się natomiast na przesłankę przewidzianą w  art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c., podnosząc, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne sprowadzone ujęte w pytaniu, czy w przypadku stwierdzenia przez sąd prawomocności wyroku wydanego w oparciu o art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 64 k.c. i art. 1047 oraz art. 37 ust. 9 ustawy o planowaniu i  zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie uwzględniającym powództwo oraz jego wykonania w tej części przez gminę, a następnie podwyższenia przez sąd drugiej instancji ceny sprzedaży nieruchomości, gmina pozostaje w opóźnieniu w  wykupie nieruchomości o mowa w art. 37 ust. 9 ustawy o planowaniu i   zagospodarowaniu przestrzennym również po terminie wykonania prawomocnego w tej części wyroku Sądu I instancji, co w konsekwencji obliguje ją do zapłaty odsetek ustawowych liczonych od kwoty stanowiącej cenę w ustalonych przez Sądy obu instancji cenach aż do czasu zapłaty różnicy w cenie dąży nieruchomości.
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. W orzecznictwie ugruntował się pogląd, zgodnie z którym istotnym zagadnieniem prawnym jest taki problem jurydyczny, który ma znaczenie dla rozwoju prawa lub stanowi precedens dla rozstrzygnięcia podobnych spraw (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2005 r., I CZ 183/04 nie publ.). Powołanie się przez skarżącego na istnienie takiego zagadnienia wymaga jego sformułowania oraz przedstawienia argumentacji jurydycznej uzasadniającej tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych z  przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało. Skarżący powinien też wykazać, że ma ono ważne znaczenie dla rozpoznania lub rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 28 listopada 2003 r., II CK 324/03, z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07 - nie publ. oraz z dnia 26  września 2005 r., II PK 98/05, OCNP 2006, nr 15 - 16, poz. 243). Ponadto prawidłowo wyartykułowane zagadnienie musi być sformułowane ogólnie w tym sensie, że nie może chodzić w nim o sposób rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2004 r., II CZ 94/04, nie publ.).
Odwołanie się do przesłanki istnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w   orzecznictwie sądów, w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c., wymaga zaś wykazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi wątpliwości, nie doczekał się wykładni, bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w  orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć oraz że dokonanie wykładni jest niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z  dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, nie publ.; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07; z dnia 8 lipca 2008, I CSK 111/08; z dnia 19 stycznia 2012 r., I UK 325/11; z dnia 4 kwietnia 2012 r., III SK 39/11; z dnia 26 kwietnia 2012 r., III SK 43/11 - nie publ.).
Analiza obu wniosków o przyjęcie skarg kasacyjnych stron do rozpoznania i  ich uzasadnienia, nie daje podstaw do uznania, że rzeczywiście zachodzi któraś ze wskazanych powyżej przesłanek uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej. Pytania te są nie tylko wadliwie sformułowane w rozumieniu powyższych przepisów i  ich utrwalonej wykładni, ale zostały zbudowane w odniesieniu do potrzeby wykładni art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i  zagospodarowaniu przestrzennym (j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 199, ze zm.), podczas gdy sprawa niniejsza dotyczyła sporu co do wysokości odszkodowania, które jest ustalane na podstawie kryteriów z art. 37 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Unormowanie zawarte w art. 36 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o  planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym było wielokrotnie przedmiotem wykładni Sądu Najwyższego (por. m. in. wyroki: z dnia 9 września 2015 r., IV CSK 754/14, nie publ.; z dnia 8 stycznia 2009 r., I CNP 82/08, Biul. SN 2009, nr 5; z dnia 13 czerwca 2013 r., IV CSK 680/12, nie publ.; z dnia 9 kwietnia 2015 r., II CSK 336/14, nie publ.; z dnia 19 grudnia 2006 r., V CSK 332/06, nie publ.; z dnia 9  września 2009, V CSK 46/09 nie publ.; z dnia 5 lipca 2012 r., IV CSK 619/11 nie  publ.; z dnia 9 kwietnia 2015 r., II CSK 336/14, nie publ.).
Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania na podstawie art. 398
9
§ 1 i 2 k.p.c.
db

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI