I CSK 53/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka 'P.' S.A. wniosła pozew do Sądu Arbitrażowego przeciwko Systemowi Gazociągów Tranzytowych 'E.' S.A., domagając się zasądzenia 109 000 000 zł tytułem odszkodowania za niewykonanie umowy dzierżawy włókien światłowodowych lub ustalenia dalszego zobowiązania do wydania przedmiotu dzierżawy i odszkodowania za zwłokę. Sąd Arbitrażowy oddalił powództwo, stwierdzając, że obowiązek wydania przedmiotu dzierżawy nie powstał, ponieważ nie doszło do odbioru technicznego światłowodu przed terminem określonym w umowie, a aneksy nie zostały zawarte. Spółka 'P.' S.A. wniosła skargę o uchylenie wyroku sądu polubownego, zarzucając sprzeczność z porządkiem publicznym. Sąd Okręgowy uwzględnił skargę, ale Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, oddalając skargę. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, podkreślił, że kontrola wyroku sądu arbitrażowego przez sąd powszechny jest ograniczona do określonych w kodeksie postępowania cywilnego podstaw, w tym sprzeczności z porządkiem prawnym. Sąd Najwyższy uznał, że wykładnia umowy przez sąd arbitrażowy była dopuszczalna i nie naruszała przepisów prawa ani Konstytucji, w związku z czym oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaZakres kontroli wyroku sądu arbitrażowego przez sąd powszechny oraz interpretacja warunków w umowach cywilnych.
Dotyczy specyficznego przypadku umowy dzierżawy światłowodu i procedury uchylania wyroków sądu polubownego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd powszechny, rozpoznając skargę o uchylenie wyroku sądu arbitrażowego, może kontrolować prawidłowość zastosowania prawa materialnego przez sąd polubowny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd powszechny kontroluje stosowanie prawa materialnego przez sąd polubowny jedynie w zakresie, w jakim wymaga tego zastosowanie klauzuli porządku publicznego (art. 1206 § 2 pkt 2 k.p.c.). Naruszenie prawa materialnego uzasadnia uchylenie wyroku sądu polubownego tylko wtedy, gdy pociąga za sobą jego sprzeczność z porządkiem prawnym.
Uzasadnienie
Kontrola wyroku sądu arbitrażowego przez sąd powszechny jest ograniczona. Sąd powszechny nie bada co do zasady prawidłowości zastosowania prawa materialnego ani ustaleń faktycznych, chyba że wyrok jest sprzeczny z podstawowymi zasadami porządku prawnego.
Czy wykładnia umowy dzierżawy światłowodowych, która uzależnia powstanie obowiązku wydania przedmiotu dzierżawy od warunku odbioru technicznego, jest dopuszczalna i czy jej nieziszczenie się wyłącza powstanie obowiązku wydania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, taka wykładnia jest dopuszczalna w świetle art. 65 k.c. Jeśli warunek się nie ziścił, obowiązek wydania przedmiotu dzierżawy nie powstaje.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przyjęta przez Sąd Arbitrażowy wykładnia umowy dzierżawy jako warunkowej, uzależniającej powstanie obowiązku wydania przedmiotu dzierżawy od odbioru technicznego, mieści się w granicach interpretacji dopuszczalnej w świetle art. 65 k.c. Brak powstania obowiązku wydania przedmiotu dzierżawy z powodu nieziszczenia się warunku nie stanowi naruszenia prawa.
Czy wyrok sądu polubownego, który nie rozstrzygnął o żądaniu ustalenia obowiązku zawarcia aneksu do umowy, stanowi naruszenie prawa do sądu?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli strona uważała, że sąd polubowny nie orzekł o wszystkich żądaniach, mogła domagać się jego uzupełnienia na podstawie art. 1202 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że skarżąca spółka miała możliwość domagania się uzupełnienia wyroku sądu polubownego, jeśli uważała, że nie rozstrzygnięto o wszystkich żądaniach, co wyklucza zarzut naruszenia prawa do sądu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| "P." S.A. | spółka | skarżący |
| System Gazociągów Tranzytowych "E." S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (20)
Główne
k.p.c. art. 1206 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia wyroku sądu arbitrażowego, w szczególności pkt 2 dotyczący sprzeczności z porządkiem prawnym.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 65 § § 1 i § 2
Kodeks cywilny
Dopuszczalna jest wykładnia umowy dzierżawy jako warunkowej, uzależniającej powstanie obowiązku wydania przedmiotu dzierżawy od dokonania odbioru technicznego w określonym terminie.
k.c. art. 353 § § 1
Kodeks cywilny
Nie miał zastosowania, gdyż stosunek dzierżawy nie powstał z powodu nieziszczenia się warunku.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Nie miał zastosowania, gdyż stosunek dzierżawy nie powstał z powodu nieziszczenia się warunku.
k.c. art. 693 § § 1
Kodeks cywilny
Nie miał zastosowania, gdyż stosunek dzierżawy nie powstał z powodu nieziszczenia się warunku.
k.p.c. art. 1194 § § 1 i § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 1207 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 20
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.c. art. 1202
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość domagania się uzupełnienia wyroku sądu polubownego.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd polubowny prawidłowo zinterpretował umowę dzierżawy jako warunkową. • Nieziszczenie się warunku odbioru technicznego wyłączyło powstanie obowiązku wydania przedmiotu dzierżawy. • Sąd Apelacyjny prawidłowo oddalił skargę o uchylenie wyroku sądu polubownego. • Sąd Najwyższy nie jest władny do kontroli prawidłowości zastosowania prawa materialnego przez sąd polubowny, chyba że narusza to porządek prawny.
Odrzucone argumenty
Wyrok sądu polubownego był sprzeczny z porządkiem prawnym. • Sąd Arbitrażowy naruszył przepisy k.c. dotyczące umów i zobowiązań. • Sąd Arbitrażowy naruszył przepisy Konstytucji RP. • Sąd Apelacyjny naruszył przepisy k.p.c. dotyczące kontroli orzeczeń.
Godne uwagi sformułowania
Zadaniem sądu powszechnego rozpoznającego skargę o uchylenie wyroku sądu arbitrażowego jest wyjaśnienie, czy w sprawie nie wystąpiła określona w ustawie podstawa uchylenia tego wyroku. • Nie mieści się tu, co do zasady, kontrola zgodności wyroku sądu polubownego z prawem materialnym ani badanie, czy znajduje on oparcie w faktach przytoczonych w jego uzasadnieniu i czy fakty te zostały prawidłowo ustalone. • Przez podstawowe zasady porządku prawnego stanowiące podstawę oceny wyroku sądu arbitrażowego należy rozumieć nie tylko normy konstytucyjne, ale i naczelne normy w poszczególnych dziedzinach prawa. • Stosowanie przez sąd polubowny prawa materialnego właściwego dla rozstrzyganego stosunku podlega więc kontroli sądu powszechnego rozpoznającego skargę o uchylenie wyroku sądu arbitrażowego o tyle tylko, o ile wymaga tego zastosowanie, uwzględnianej z urzędu klauzuli porządku publicznego.
Skład orzekający
Kazimierz Zawada
przewodniczący-sprawozdawca
Marian Kocon
członek
Henryk Pietrzkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Zakres kontroli wyroku sądu arbitrażowego przez sąd powszechny oraz interpretacja warunków w umowach cywilnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku umowy dzierżawy światłowodu i procedury uchylania wyroków sądu polubownego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z arbitrażem i kontrolą wyroków sądów polubownych przez sądy państwowe, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Sąd Najwyższy o granicach kontroli wyroków arbitrażowych: kiedy sąd państwowy może ingerować?”
Dane finansowe
WPS: 109 000 000 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.