I CSK 5273/22

Sąd NajwyższyWarszawa2023-04-06
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższynieważność umowykredyt hipotecznyklauzule abuzywneprzedsądkoszty postępowania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej banku od wyroku ustalającego nieważność umowy kredytu hipotecznego, uznając, że nie zachodzą przesłanki do jej merytorycznego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpatrywał skargę kasacyjną Banku S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który ustalił nieważność umowy kredytu hipotecznego zawartej z powodami. Bank domagał się uchylenia wyroku, jednak Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że nie spełnia ona wymogów formalnych określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., takich jak istnienie istotnego zagadnienia prawnego czy potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości. Sprawę zakończono orzeczeniem o kosztach postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2023 r., odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez Bank S.A. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 28 kwietnia 2022 r. Sąd Apelacyjny, zmieniając wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie, ustalił nieważność umowy kredytu hipotecznego nr [...] zawartej w dniu 29 sierpnia 2007 r. pomiędzy powodami A. O. i B. O. a pozwanym bankiem. Bank w swojej skardze kasacyjnej domagał się uchylenia wyroku Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., stwierdził, że skarga kasacyjna nie spełnia kryteriów przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Wskazano, że instytucja przedsądu ma na celu selekcję skarg pod kątem realizacji celu kasacji, jakim jest rozwój prawa i jednolitość orzecznictwa, a nie ogólne zaskarżanie orzeczeń. Sąd Najwyższy podkreślił, że powołane przez skarżącego zagadnienia prawne, dotyczące m.in. interpretacji art. 385^1 k.c. i skutków stwierdzenia abuzywności postanowień, były już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, a przedstawiona problematyka stanowiła w istocie polemikę z orzeczeniem sądu drugiej instancji. W związku z brakiem spełnienia przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie przepisów k.p.c. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek przyjęcia jej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że powołane przez skarżącego zagadnienia prawne nie stanowią istotnego zagadnienia prawnego ani nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, gdyż Sąd Najwyższy wielokrotnie zajmował już stanowisko w podobnych kwestiach, a zarzuty skarżącego stanowiły polemikę z orzeczeniem sądu drugiej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

A. O. i B. O.

Strony

NazwaTypRola
A. O.osoba_fizycznapowód
B. O.osoba_fizycznapowód
Bank spółka akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W razie niespełnienia przesłanek określonych w § 1, Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.c. art. 385^1

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący klauzul niedozwolonych w umowach.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu w sprawach o prawa własności intelektualnej do postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. (brak istotnego zagadnienia prawnego, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania, oczywista zasadność).

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące istotnych zagadnień prawnych i potrzeby wykładni przepisów, które w ocenie Sądu Najwyższego były już rozstrzygnięte lub stanowiły polemikę z orzecznictwem.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Przedstawiona problematyka była już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego. Zagadnienia prawne wskazane przez skarżącego są w istocie pytaniami o trafność stanowiska Sądu Apelacyjnego wyrażonego w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy i polemiką z tym stanowiskiem, związaną z zastosowaniem konkretnych przepisów prawa.

Skład orzekający

Ewa Stefańska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku spełnienia przesłanek formalnych, w szczególności gdy podnoszone zagadnienia były już wielokrotnie rozstrzygane przez Sąd Najwyższy."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie etapu przedsądu w postępowaniu kasacyjnym i nie rozstrzyga meritum sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników zajmujących się prawem bankowym i postępowaniem cywilnym, ponieważ pokazuje praktyczne zastosowanie kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy i podkreśla znaczenie jednolitości orzecznictwa.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną? Kluczowe kryteria przedsądu w sprawach bankowych.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 2700 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 2700 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 5273/22
POSTANOWIENIE
6 kwietnia 2023 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Ewa Stefańska
na posiedzeniu niejawnym 6 kwietnia 2023 r. w Warszawie,
‎
w sprawie z powództwa A. O. i B. O. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.
‎
o ustalenie,
‎
na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie I Wydział Cywilny
‎
z 28 kwietnia 2022 r., I ACa 565/21,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza od pozwanego na rzecz powodów kwoty po 2 700 zł (dwa tysiące siedemset) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 28 kwietnia 2022 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z 9 czerwca 2021 r. w sprawie o ustalenie z powództwa A. O. i B. O. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.  w ten sposób, że ustalił, że umowa kredytu hipotecznego nr […] zawarta w dniu 29 sierpnia 2007 r. pomiędzy powodami a pozwanym jest nieważna i orzekł o kosztach postępowania.
Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w całości i domagał się uchylenia tego wyroku oraz przekazania sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania.
Powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzeczenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.
Zgodnie z treścią art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie.
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398
9
k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398
9
§ 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
powołano
szereg istotnych zagadnień prawnych oraz wskazano na potrzebę wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie.
Wątpliwości skarżącego dotyczyły w szczególności interpretacji art. 385
1
k.c., skutków stwierdzenia abuzywności postanowień wzorca, wykładni orzecznictwa TSUE oraz dotychczasowej linii orzecznictwa Sądu Najwyższego na tle kredytów walutowych.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że i
stotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (por. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05, i z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18)
.
Z kolei powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu (por. m.in. postanowienia SN: z 15 października 2002 r. II CZ 102/02; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07 i z 8 lipca 2008 r., I CSK 111/08).
Skarga kasacyjna nie spełnia powyższych kryteriów. Istotne zagadnienie prawne oraz potrzeba wykładni przepisów nie występują, jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w określonej kwestii, a nie zachodzi potrzeba jego zmiany.
Przedstawiona problematyka była już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego
(zob. np. uchwałę 7 sędziów SN – zasadę prawną - z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56
;
wyroki SN: z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17; z 9 maja 2019 r., I CSK 242/18; z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, OSNC-ZD 2021, nr 2, poz. 20; z 21 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21; z 3 lutego 2022 r., II CSKP 459/22; i z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17)
.
Ponadto
zagadnienia prawne wskazane przez skarżącego są w istocie pytaniami o trafność stanowiska Sądu Apelacyjnego wyrażonego w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy i polemiką z tym stanowiskiem, związaną z zastosowaniem konkretnych przepisów prawa.
Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
§ 2 k.p.c.)
.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c., z uwzględnieniem § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).
[SOP]
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI