I CSK 525/17

Sąd Najwyższy2018-01-10
SNCywilneprawo spadkoweNiskanajwyższy
spadektestamentodrzucenie spadkupodstępskarga kasacyjnaSąd Najwyższyuchylenie oświadczenia woli

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie dotyczącej zatwierdzenia uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli o odrzuceniu spadku, uznając brak istotnego zagadnienia prawnego.

Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, domagając się zatwierdzenia uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli o odrzuceniu spadku. Twierdził, że działał pod wpływem podstępu ze strony uczestnika postępowania (brata). Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki z art. 398^9 § 1 k.p.c., a ustalenia faktyczne sądów niższych instancji nie potwierdzają zarzutów o podstępie.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wnioskodawcy B. M. od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 29 marca 2017 r., dotyczącego zatwierdzenia uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli o odrzuceniu spadku. Wnioskodawca zarzucał Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 86 i 1019 § 1 k.c. poprzez nieuznanie, że uczestnik postępowania, jego brat W. M., dopuścił się wobec niego podstępu. Skarżący twierdził, że na skutek podstępu brata odrzucił spadek po rodzicach. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., który określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania, oczywista zasadność), stwierdził, że w niniejszej sprawie żadna z tych przesłanek nie zachodzi. Sąd wskazał, że kluczowe ustalenie faktyczne, wiążące Sąd Najwyższy, mówi o tym, że uczestnik dowiedział się o istnieniu testamentu dopiero w kancelarii notarialnej. Z tego faktu sądy niższych instancji wyprowadziły logiczny wniosek, że uczestnik nie mógł działać podstępnie w celu skłonienia skarżącego do odrzucenia spadku. Ponadto, skarżący nie wykazał, aby uczestnik wprowadził go w błąd co do swoich planów spadkowych lub zapewniał, że nie wystąpi o dział spadku. Wobec braku podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy postanowił odmówić jej przyjęcia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie podlega przyjęciu do rozpoznania, gdyż nie zachodzą przesłanki z art. 398^9 § 1 k.p.c., a ustalenia faktyczne sądów niższych instancji są wiążące i nie potwierdzają podstępu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej, ponieważ nie stwierdził istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów, nieważności postępowania ani oczywistej zasadności skargi. Ustalenia faktyczne sądów niższych instancji, w tym dotyczące momentu dowiedzenia się o testamencie przez uczestnika, wykluczyły możliwość działania podstępnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

uczestnik postępowania (W. M.)

Strony

NazwaTypRola
B. M.osoba_fizycznawnioskodawca
W. M.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

Pomocnicze

k.c. art. 86

Kodeks cywilny

Dotyczy wad oświadczenia woli, w tym podstępu.

k.c. art. 1019 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy możliwości uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli o odrzuceniu spadku.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Sąd Okręgowy naruszył art. 86 i 1019 § 1 k.c. poprzez nie przyjęcie, że uczestnik dopuścił się podstępu wobec wnioskodawcy, co skłoniło go do odrzucenia spadku. Uczestnik działał podstępnie, wprowadzając wnioskodawcę w błąd co do swoich planów spadkowych.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Jest to jednak jedynie twierdzenie skarżącego, które nie znajduje potwierdzenia w poczynionych przez Sąd drugiej instancji, a wiążących Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym, ustaleniach faktycznych.

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty rozpoznawania skarg kasacyjnych w sprawach spadkowych i stosowania przepisów o wadach oświadczenia woli (podstęp)."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i braku przesłanek formalnych do rozpoznania skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku przesłanek formalnych, co czyni ją mało interesującą dla szerszego grona odbiorców.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 525/17
POSTANOWIENIE
Dnia 10 stycznia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Strzelczyk
w sprawie z wniosku B. M.
‎
przy uczestnictwie W. M.
‎
o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli
‎
o odrzuceniu spadku,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 stycznia 2018 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Okręgowego w W.
‎
z dnia 29 marca 2017 r., sygn. akt V Ca […]/16,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Strona skarżąca opiera wniosek o przyjęcie skargi na oczywistej zasadności wynikającej z naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 86 i 1019 § 1 k.c. poprzez nie przyjęcie, że uczestnik - brat skarżącego dopuścił się wobec niego podstępu.
Stanowiska tego nie sposób jednak podzielić. Zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają do wykazania, że wnioskodawca na skutek podstępu uczestnika dokonał odrzucenia przyjęcia spadku na podstawie testamentu po swoich rodzicach. Jest  to  jednak jedynie twierdzenie skarżącego, które nie znajduje potwierdzenia w poczynionych przez Sąd drugiej instancji, a wiążących Sąd Najwyższy w  postępowaniu kasacyjnym, ustaleniach faktycznych. Kluczowe jest tu ustalenie, z którego wynika, że uczestnik postępowania W. M. dowiedział się o istnieniu testamentu w dniu przyjścia do kancelarii notarialnej, z którego Sądy
meriti
wyprowadziły logiczny wniosek, że nie mógł on działać podstępnie celem skłonienia skarżącego od odrzucenia przyjęcia spadku na podstawie tego testamentu. Skarżący nie wykazał także, co wynika z ustaleń faktycznych, że uczestnik w jakikolwiek sposób wprowadził go w błąd co do swoich planów względem majątku spadkowego, a w szczególności że zapewniał go, iż nie wystąpi o dział spadku.
Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
§ 1 k.p.c.
a contrario
).
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI