I CSK 5142/22

Sąd NajwyższyWarszawa2023-08-09
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarbu państwaprokuratoria generalnastatio fiscioznaczenie stronypostępowanie cywilnesąd najwyższyakcjezarządzanie mieniem państwowym

Sąd Najwyższy sprostował oznaczenie strony powodowej w postanowieniu, wyjaśniając pojęcie 'statio fisci' Skarbu Państwa.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o sprostowanie postanowienia dotyczącego sprawy o nakazanie wydania akcji. Wniosek dotyczył prawidłowego oznaczenia strony powodowej, którą pierwotnie wniesiono jako Skarb Państwa – Ministerstwo Skarbu Państwa. Po likwidacji ministerstwa i przejęciu części kompetencji przez Ministerstwo Aktywów Państwowych, a następnie uwzględnieniu specyfiki Prokuratorii Generalnej RP w zakresie zarządzania mieniem państwowym, Sąd Najwyższy dokonał sprostowania oznaczenia strony powodowej na "Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej".

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał wniosek Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej o sprostowanie postanowienia z dnia 24 lipca 2023 r. w sprawie z powództwa Skarbu Państwa przeciwko D. S.A. w W. o nakazanie wydania akcji. Wniosek dotyczył prawidłowego oznaczenia strony powodowej. Sąd Najwyższy dokonał sprostowania, wskazując, że strona powodowa powinna być oznaczona jako „Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej”. W uzasadnieniu Sąd Najwyższy podkreślił konieczność odróżnienia państwowej jednostki organizacyjnej, z którą wiąże się świadczenie (tzw. statio fisci), od organu reprezentującego Skarb Państwa w postępowaniu. Wyjaśniono, że kierownik statio fisci nie zawsze reprezentuje Skarb Państwa w postępowaniu sądowym, a przejęcie reprezentacji przez Prokuratorię Generalną RP nie oznacza zmiany statio fisci. Wskazano, że pozew pierwotnie wniesiono przez Skarb Państwa – Ministerstwo Skarbu Państwa. Po likwidacji tego ministerstwa i przejęciu jego kompetencji przez Ministerstwo Aktywów Państwowych, SN pierwotnie wymienił stronę jako Skarb Państwa – Ministerstwo Aktywów Państwowych. Jednakże, ze względu na specyficzne kompetencje Prezesa Prokuratorii Generalnej RP wynikające z ustawy, w sprawach związanych z akcjami spółek działających przed 1939 r., statio fisci jest Prokuratoria Generalna RP. Sąd podkreślił, że statio fisci jest co do zasady urzędem obsługującym organ wykonujący uprawnienia Skarbu Państwa, a nie samym organem. Sąd skrytykował praktykę oznaczania Skarbu Państwa przez nazwę organu zamiast nazwy jednostki organizacyjnej, wskazując na jej nieprawidłowość i znaczenie prawne przy egzekucji świadczeń pieniężnych od Skarbu Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Stronę podmiotową Skarbu Państwa należy oznaczać przez wskazanie państwowej jednostki organizacyjnej, z którą wiąże się świadczenie (statio fisci), a nie przez nazwę organu reprezentującego Skarb Państwa w danym postępowaniu, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że statio fisci jest jednostką organizacyjną, a nie organem. Przejęcie reprezentacji przez Prokuratorię Generalną RP nie zmienia statio fisci. Praktyka oznaczania Skarbu Państwa przez nazwę organu jest nieprawidłowa i ma znaczenie prawne dla egzekucji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

sprostowanie postanowienia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa – Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa – Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiejorgan_państwowypowód
D. S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 1060 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Używane do oznaczenia Skarbu Państwa w orzeczeniach sądowych.

Przepisy wprowadzające ustawę o zasadach zarządzania mieniem państwowym art. 101 § ust. 2

Ustawa o zasadach zarządzania mieniem państwowym

Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej wykonuje prawa i obowiązki Skarbu Państwa wynikające z tytułów uczestnictwa w spółkach działających na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przed dniem 1 września 1939 r.

Pomocnicze

k.p.c. art. 1060 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Egzekucję przeciwko Skarbowi Państwa prowadzi się z rachunku bankowego właściwej państwowej jednostki organizacyjnej dłużnika.

k.p.c.

Kodeks postępowania cywilnego

Historyczne odniesienie do sposobu oznaczania Skarbu Państwa od 1928 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe oznaczenie strony podmiotowej Skarbu Państwa poprzez wskazanie właściwego statio fisci. Specyficzne kompetencje Prokuratorii Generalnej RP w zakresie zarządzania mieniem państwowym.

Godne uwagi sformułowania

Należy odróżniać państwową jednostkę organizacyjną, z której działalnością wiąże się świadczenie, tj. statio fiscii [...] od organu reprezentującego Skarb Państwa w danym postępowaniu. kierownik statio fisci nie zawsze reprezentuje Skarb Państwa w postępowaniu sądowym. przejęcie reprezentowania Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną RP nie oznacza zmiany statio fisci. Statio fisci jest co do zasady urząd obsługujący organ wykonujący uprawnienia Skarbu Państwa, nie jest nim sam organ. Sposób oznaczenia Skarbu Państwa ma znaczenie prawne przy zasądzeniu świadczenia pieniężnego od Skarbu Państwa.

Skład orzekający

Dariusz Pawłyszcze

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Prawidłowe oznaczanie strony podmiotowej Skarbu Państwa w postępowaniach sądowych, zwłaszcza w kontekście zmian organizacyjnych w administracji państwowej i specyficznych kompetencji Prokuratorii Generalnej RP."

Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw, w których stroną jest Skarb Państwa, a kwestia jego oznaczenia jest sporna lub wymaga wyjaśnienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Wyjaśnienie zawiłego pojęcia 'statio fisci' i jego praktyczne zastosowanie w oznaczeniu strony Skarbu Państwa jest istotne dla prawników procesowych.

Skarb Państwa w sądzie: Kto tak naprawdę reprezentuje państwo?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 5142/22
POSTANOWIENIE
9 sierpnia 2023 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Pawłyszcze
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 9 sierpnia 2023 r. w Warszawie
wniosku Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej
o sprostowanie postanowienia z 24 lipca 2023 r.
wydanego w sprawie z powództwa Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej
przeciwko D. S.A. w W.
o nakazanie wydania akcji
w postanowieniu z 24 lipca 2023 r. prostuje wymienienie strony powodowej na „Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej”.
UZASADNIENIE
Należy odróżniać
państwową jednostkę organizacyjną, z której działalnością wiąże się świadczenie
, tj.
statio fiscii
używane do oznaczenia Skarbu Państwa w orzeczeniach sądowych (art. 1060 § 1 k.p.c.), od organu reprezentującego Skarb Państwa w danym postępowaniu, gdyż kierownik
statio fiscii
nie zawsze reprezentuje Skarb Państwa w postępowaniu sądowym. W szczególności przejęcie reprezentowania Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną RP nie oznacza zmiany
statio fiscii
.
Pozew został wniesiony przez Skarb Państwa – Ministerstwo Skarbu Państwa. W toku postępowania Ministerstwo Skarbu Państwa zostało zlikwidowane, a jego kompetencje przejęło Ministerstwo Aktywów Państwowych. Dlatego w postanowieniu z 24 lipca 2023 r. SN wymienił stronę powodową jako Skarb Państwa – Ministerstwo Aktywów Państwowych. Jednakże nowe ministerstwo nie przejęło wszystkich kompetencji Ministerstwa Skarbu Państwa. Na podstawie art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r.
Przepisy wprowadzające ustawę o zasadach zarządzania mieniem państwowym
Prezes
Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskie
j wykonuje prawa i obowiązki Skarbu Państwa wynikające z tytułów uczestnictwa w spółkach działających na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przed dniem 1 września 1939 r., co oznacza, że
statio fiscii
w sprawach związanych z akcjami tych spółek jest Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej.
Statio fiscii
jest co do zasady urząd obsługujący organ wykonujący uprawnienia Skarbu Państwa, nie jest nim sam organ. Od początku obowiązywania Kodeksu postępowania cywilnego z 1928 r., a następnie z 1964 r. Skarb Państwa był oznaczany przez dodanie nazwy
państwowej jednostki organizacyjnej
, z której działalnością wiąże się świadczenie. W latach 90-tych XX w. stopniowo rozszerzała się praktyka oznaczania Skarbu Państwa przez dodanie nazwy organu zamiast nazwy jednostki organizacyjnej, czyli
statio fiscii.
Jest to praktyka nieprawidłowa. Sposób oznaczenia Skarbu Państwa ma znaczenie prawne przy zasądzeniu świadczenia pieniężnego od Skarbu Państwa, gdyż na podstawie art. 1060 § 2 k.p.c. egzekucję przeciwko Skarbowi Państwa prowadzi się z rachunku bankowego właściwej państwowej jednostki organizacyjnej dłużnika. Organy Skarbu Państwa nie posiadają swoich rachunków bankowych, gdyż są one prowadzone dla państwowych jednostek organizacyjnych.
[A.T.]
[M.S.]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI