I CSK 501/18

Sąd Najwyższy2019-04-12
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
zasiedzenienieruchomośćskarga kasacyjnaSąd Najwyższydobra wiaraposiadaniekodeks cywilny

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skarg kasacyjnych Miasta W. i Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej „[...]” w W. od postanowienia Sądu Okręgowego w W. w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie.

Sąd Najwyższy rozpatrywał dwie skargi kasacyjne dotyczące postanowienia Sądu Okręgowego w W. w sprawie o zasiedzenie nieruchomości. Skarżący zarzucili naruszenie art. 172 § 1 k.c. w zw. z art. 7 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie, kwestionując dobrą wiarę wnioskodawczyni przy objęciu nieruchomości w posiadanie. Sąd Najwyższy, powołując się na przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznał, że nie wykazano oczywistej zasadności skarg ani potrzeby wykładni przepisów, odmawiając tym samym przyjęcia skarg do rozpoznania.

Sąd Najwyższy w składzie sędziego Kazimierza Zawady rozpoznał dwie skargi kasacyjne wniesione przez Miasto W. oraz Spółdzielnię Budowlano-Mieszkaniową „[...]” w W. od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 9 stycznia 2018 r. w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Skarżący zarzucili zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 172 § 1 k.c. w zw. z art. 7 k.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie, co miało skutkować błędnym uznaniem, że J. F. nabyła własność nieruchomości przez zasiedzenie. Jako podstawę wniosku o przyjęcie skarg kasacyjnych do rozpoznania wskazali oczywistą zasadność skarg. Sąd Najwyższy przypomniał, że skarga kasacyjna jest przyjmowana do rozpoznania, gdy występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. W ocenie Sądu Najwyższego, skarżący nie przedstawili przekonujących argumentów świadczących o oczywistej zasadności skarg, która wymagałaby kwalifikowanych uchybień w stosowaniu prawa. Podkreślono, że ocena dobrej wiary mieści się w granicach możliwej wykładni przepisów, a podważanie oceny dowodów przez sąd niższej instancji nie jest dopuszczalne na etapie postępowania kasacyjnego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia obu skarg kasacyjnych do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie może być uznana za oczywiście uzasadnioną w sytuacji, gdy ocena sądu niższej instancji mieści się w granicach możliwej wykładni przepisów, a zarzucane uchybienia nie mają charakteru kwalifikowanego i nie podlegają różnym ocenom.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej wymaga ewidentnej i widocznej na pierwszy rzut oka wadliwości orzeczenia, której stwierdzenie nie wymaga złożonych rozumowań. Ocena dobrej wiary mieści się w granicach możliwej wykładni, a podważanie oceny dowodów przez sąd niższej instancji jest niedopuszczalne na etapie kasacyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
S. F.osoba_fizycznawnioskodawca
Miasto W.instytucjauczestnik
[...] Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]" w W.spółkauczestnik
I. F.osoba_fizycznauczestnik
K. Z.osoba_fizycznauczestnik
A. O.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 172 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy nabycia własności przez zasiedzenie. W kontekście sprawy kluczowe było zastosowanie tego przepisu w zw. z art. 7 k.c. dotyczącego dobrej wiary.

k.c. art. 7

Kodeks cywilny

Ustanawia domniemanie dobrej wiary. Sąd rozważał, czy domniemanie to zostało obalone przez przeciwnika w sporze.

k.p.c. art. 398 § 9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym oczywistą zasadność.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398 § 9 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Szczegółowo wskazuje na przesłankę oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398 § 3 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Ogranicza możliwość kwestionowania oceny dowodów na etapie postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 398 § 13 § 2 in fine

Kodeks postępowania cywilnego

Podobnie jak art. 398³ § 3 k.p.c., ogranicza możliwość podważania ustaleń faktycznych i oceny dowodów w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 172 § 1 k.c. w zw. z art. 7 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie, skutkujące uznaniem dobrej wiary wnioskodawcy przy objęciu nieruchomości w posiadanie.

Godne uwagi sformułowania

oczywista zasadność skargi kasacyjnej wiąże się z ewidentną i widoczną na pierwszy rzut oka wadliwością zaskarżonego orzeczenia Ocena dokonana w tym względzie przez Sąd Okręgowy mieści się w granicach możliwej wykładni art. 172 k.c. w zw. z art. 7 k.c.

Skład orzekający

Kazimierz Zawada

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty dopuszczalności skargi kasacyjnej, w szczególności interpretacja przesłanki oczywistej zasadności oraz ograniczenia dotyczące kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o zasiedzenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi kasacyjnej, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania skargi kasacyjnej? Kluczowe przesłanki i pułapki procesowe.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 501/18
POSTANOWIENIE
Dnia 12 kwietnia 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Zawada
w sprawie z wniosku S. F.
‎
przy uczestnictwie Miasta W.,
[…]
Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "
[…]
" w W., I. F., K. Z. i A. O.
‎
o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 kwietnia 2019 r.,
‎
na skutek skarg kasacyjnych uczestnika Miasta W. i uczestnika
[…]
Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej „
[…]”
w W. od postanowienia Sądu Okręgowego w W.
‎
z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. akt XXVII Ca
[…]
,
odmawia przyjęcia obu skarg kasacyjnych do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna  jest oczywiście uzasadniona (art. 398
9
§ 1 k.p.c.). Tak ujęta instytucja tzw. przedsądu jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także ze sformułowanymi przez Radę Europy zaleceniami dopuszczającymi wprowadzenie środków eliminujących dostęp do sądu najwyższego szczebla.
W sprawie wniesiono dwie skargi kasacyjne.
Uczestnik postępowania –
[…]
W. i
uczestniczka postępowania – […] Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa „[…]” w W. zarzucili zaskarżonemu wyrokowi Sądu Okręgowego w W. z dnia 9 stycznia 2018 r. naruszenie art. 172 § 1 k.c. w zw. z art. 7 k.c.
przez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, że J. F. nabyła przez zasiedzenie w dniu 27 lutego 2004 r. własność nieruchomości składającej się z działek ewidencyjnych z obrębu
[…]
o numerach
[…]
/2 o powierzchni 105 m
2
i
[…]
/4 o powierzchni 7 m
2
położonych w W. przy ul. M.
[…]
.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uczestnicy uzasadnili
jej oczywistą zasadność z powodu zarzucanego
naruszenia art. 172 § 1 k.c. w zw. z art. 7 k.c. W ocenie skarżących naruszenie to przejawia się wadliwym przyjęciem, że po stronie matki wnioskodawcy – J. F. występowała dobra wiara w chwili objęcia spornej nieruchomości w posiadanie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W judykaturze Sądu Najwyższego zostało wyjaśnione, że
oczywista zasadność skargi kasacyjnej (art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.) wiąże się z ewidentną i widoczną na pierwszy rzut oka wadliwością zaskarżonego orzeczenia, której stwierdzenie nie wymaga prowadzenia bardziej złożonych rozumowań.
Powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej należy wykazać, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2018 r., I CSK 707/17 i z dnia 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Przytoczone okoliczności powinny jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na  korzyść strony, która ją wniosła (por np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2013 r., II CSK 437/12 i z dnia 29 maja 2018 r., I CSK 42/18).
Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określona w art. 398
9
§  1
pkt  4 k.p.c. dotyczy bowiem sytuacji, w której zarzucane naruszenie spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2018 r., IV CSK 599/17).
Skarżący nie przedstawili przekonujących argumentów świadczących o  występowaniu w sprawie tak rozumianej oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Artykuł 7 k.c. ustanawia domniemanie dobrej wiary, tj. takiego stanu świadomości danej osoby w odniesieniu do oznaczonych doniosłych prawnie przesłanek, który - choć błędny - jest przez prawo w niektórych przypadkach respektowany na korzyść tej osoby, dlatego że znajduje on usprawiedliwienie w okolicznościach konkretnego przypadku. Domniemanie to może być obalone przez przeciwnika w sporze, ale  to  czy do tego doszło, wymaga każdorazowo oceny przeprowadzonej przy  uwzględnieniu okoliczności konkretnego przypadku (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2016 r., III CZP 86/16). Ocena dokonana w tym względzie przez Sąd Okręgowy mieści się w granicach możliwej wykładni art. 172 k.c. w zw. z art. 7 k.c.
Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania poza  tym pośrednio zmierza do podważenia oceny dowodów dokonanej przez Sąd  Okręgowy, co nie może odnieść skutku na etapie postępowania kasacyjnego ze  względu na treść art. 398
3
§ 3 k.p.c. i art. 398
13
§ 2 in fine k.p.c. (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2018 r., II CSK 708/17).
Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia obu skarg kasacyjnych do rozpoznania.
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI