I CSK 492/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną Spółdzielni Mieszkaniowej przeciwko Skarbowi Państwa, dotyczącą żądania odszkodowania za wydanie przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, które zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją. Sąd Najwyższy, działając na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnienie opiera się na art. 398^9^ § 1 k.p.c., który wymaga istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. W tej sprawie skarżący powołał się na oczywistą zasadność, jednak Sąd Najwyższy uznał, że nie została ona wykazana. Sąd wyjaśnił, że oczywista zasadność oznacza, iż podstawy skargi prima facie zasługują na uwzględnienie, a uchybienia są widoczne bez głębszej analizy. W kontekście sprawy, Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, wskazując, że w okresie odroczenia utraty mocy obowiązującej przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją, przepis ten pozostaje prawem obowiązującym. W związku z tym, stosowanie tych przepisów w okresie, za który skarżąca dochodziła odszkodowania, nie oznaczało bezprawności i nie rodziło odpowiedzialności Skarbu Państwa na podstawie art. 417^1^ § 1 k.c. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził od strony powodowej na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 12 500 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności oczywistej zasadności, oraz zasady odpowiedzialności Skarbu Państwa za akty władzy publicznej w kontekście przepisów odroczonych przez Trybunał Konstytucyjny.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z odroczeniem utraty mocy obowiązującej przepisu przez TK oraz stosowania przepisów o spółdzielniach mieszkaniowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy stosowanie przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, w okresie odroczenia utraty jego mocy obowiązującej, może stanowić podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stosowanie przepisu w okresie odroczenia utraty jego mocy obowiązującej nie stanowi podstawy odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa, gdyż przepis ten pozostaje prawem obowiązującym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę III CZP 125/07 i wyrok IV CSK 738/13, zgodnie z którymi przepis, którego utrata mocy obowiązującej została odroczona przez TK, pozostaje prawem obowiązującym i jego stosowanie nie rodzi bezprawności ani odpowiedzialności odszkodowawczej.
Jakie są kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności przesłanka oczywistej zasadności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę do rozpoznania, gdy występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Oczywista zasadność oznacza, że podstawy skargi prima facie zasługują na uwzględnienie, a uchybienia są widoczne bez głębszej analizy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej mają charakter publicznoprawny. Wyjaśnił pojęcie oczywistej zasadności, odwołując się do judykatury, zgodnie z którą chodzi o kwalifikowane uchybienia, widoczne dla przeciętnego prawnika bez potrzeby szczegółowej analizy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Spółdzielnia Mieszkaniowa z siedzibą w K. | spółka | powód |
| Skarb Państwa - Minister | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.c. art. 417^1 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis ten reguluje odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. W tej sprawie nie zastosowano go z uwagi na brak bezprawności.
Konstytucja art. 190 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis ten dotyczy odroczenia utraty mocy obowiązującej przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją.
u.s.m. art. 12 § ust. 1
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Przepis, którego stosowanie było przedmiotem sporu.
u.s.m. art. 17 § 14
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Przepis, którego stosowanie było przedmiotem sporu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Cel wymagania przewidzianego w tym przepisie może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym.
k.c. art. 417 § § 1
Kodeks cywilny
Wspomniany w kontekście odpowiedzialności Skarbu Państwa.
Konstytucja art. 77 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wspomniany w kontekście odpowiedzialności Skarbu Państwa.
Ustawa o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 14 czerwca 2007 r., która ustaliła brzmienie przepisów art. 12 ust. 1 i art. 17^14^ ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.
Ustawa o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 19 grudnia 2009 r., która zmieniła przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady zwrotu kosztów postępowania.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów poniesionych przez strony.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym, stosowany odpowiednio w kasacyjnym.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. • Stosowanie przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją w okresie odroczenia ich utraty mocy obowiązującej nie rodzi odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa.
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z uwagi na naruszenie przepisów prawa i podstawowych zasad praworządności.
Godne uwagi sformułowania
Cel wymagania przewidzianego w art. 398^4^ § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym. • W judykaturze Sądu Najwyższego wyjaśniono, że przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej oznacza, iż dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. • Oczywiste jest to, co jest widoczne bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. • W judykaturze przyjęty jest pogląd, że w razie odroczenia przez Trybunał Konstytucyjny na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji utraty mocy obowiązującej przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją, przepis ten w okresie odroczenia - z zastrzeżeniem zmiany przez ustawodawcę - pozostaje prawem obowiązującym, stanowi legalną podstawę do podejmowania przewidzianych nim działań, wobec czego żadnemu zachowaniu, do którego się ten przepis odnosi, nie można przypisać znamion bezprawności, co wyklucza przypisanie z tego tytułu odpowiedzialności Skarbowi Państwa na podstawie art. 417^1^ § 1 w związku z art. 417 § 1 k.c.
Skład orzekający
Karol Weitz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności oczywistej zasadności, oraz zasady odpowiedzialności Skarbu Państwa za akty władzy publicznej w kontekście przepisów odroczonych przez Trybunał Konstytucyjny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z odroczeniem utraty mocy obowiązującej przepisu przez TK oraz stosowania przepisów o spółdzielniach mieszkaniowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii odpowiedzialności Skarbu Państwa za akty prawne, które ostatecznie okazały się niezgodne z Konstytucją, a także procedury kasacyjnej przed Sądem Najwyższym. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie cywilnym i administracyjnym.
“Czy Skarb Państwa zapłaci za przepisy uznane za niekonstytucyjne? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.