I CSK 490/21

Sąd Najwyższy2021-11-09
SNCywilneodpowiedzialność deliktowaŚrednianajwyższy
zadośćuczynieniewypadek komunikacyjnyprzyczynienie sięskarga kasacyjnaSąd Najwyższyocena prawnakwota zadośćuczynienia

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną powoda w części dotyczącej oddalenia apelacji pozwanego i odmówił przyjęcia skargi w pozostałej części do rozpoznania, uznając ją za nieoczywiście uzasadnioną.

Powód J.G. domagał się zasądzenia wyższego zadośćuczynienia za wypadek komunikacyjny, kwestionując ustalony przez Sąd Apelacyjny stopień przyczynienia się do wypadku (30%) i wysokość zasądzonego świadczenia (170 000 zł). Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie wykazano oczywistej zasadności skargi ani istotnego zagadnienia prawnego, a jedynie subiektywne odczucie niesprawiedliwości.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 listopada 2021 r. rozpoznał skargę kasacyjną powoda J. G. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 25 lutego 2021 r., który oddalił apelacje obu stron od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 28 maja 2019 r. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji „W.” S.A. na rzecz powoda zadośćuczynienie w kwocie 170 000 zł z ustawowymi odsetkami. Powód w skardze kasacyjnej zarzucił kwalifikowane naruszenie art. 445 § 1 i 2 k.c. w związku z art. 448 k.c., domagając się wyższego zadośćuczynienia o kwotę 400 000 zł. Sąd Najwyższy, powołując się na przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej określone w art. 398^9 § 1 k.p.c., uznał, że powód nie wykazał oczywistej zasadności skargi. Sąd wskazał, że oczywistość wymaga wykazania wadliwości wykładni prawa lub oczywiście błędnej subsumpcji, a nie subiektywnego odczucia niesprawiedliwości. Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił stopień przyczynienia się powoda do wypadku na 30% i uznał zasądzoną kwotę 170 000 zł za odpowiednią. W konsekwencji Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną w części zaskarżającej oddalenie apelacji pozwanego z uwagi na brak interesu prawnego powoda, a w pozostałej części odmówił jej przyjęcia do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie jest oczywiście uzasadniona, jeśli skarżący nie wykazał wadliwości wykładni prawa lub oczywiście błędnej subsumpcji, a jedynie subiektywne odczucie niesprawiedliwości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że oczywistość skargi kasacyjnej wymaga wykazania niewątpliwej wadliwości orzeczenia, a nie subiektywnego odczucia niesprawiedliwości. W analizowanej sprawie Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił stopień przyczynienia się powoda do wypadku i wysokość zadośćuczynienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucenie skargi kasacyjnej w części i odmowa przyjęcia do rozpoznania w pozostałej części.

Strony

NazwaTypRola
J. G.osoba_fizycznapowód
Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji "W." S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Pomocnicze

k.c. art. 445 § 1 i 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 398^6 § 2 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w części, w której powód nie doznał pokrzywdzenia orzeczeniem i nie ma interesu prawnego w jego zaskarżeniu.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona ze względu na kwalifikowane naruszenie art.445 § 1 i 2 k.c. w związku z art. 448 k.c. przez przyznanie powodowi oczywiście zaniżonego zadośćuczynienia.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia służącym ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa. rolą „przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania. Oparcie wniosku na oczywistej zasadności skargi wymaga wykazania przez skarżącego niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka (prima facie) bez konieczności pogłębionej analizy zaskarżonego orzeczenia i studiowania akt sprawy, wadliwości wykładni prawa materialnego lub procesowego lub oczywiście błędnej subsumpcji. Zgodnie z powszechnie aprobowanym w orzecznictwie i nauce prawa poglądem, o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje per se nawet oczywiste naruszenie konkretnego przepisu, lecz jego skutek polegający na wydaniu oczywiście nieprawidłowego orzeczenia, które nie może się ostać.

Skład orzekający

Agnieszka Piotrowska

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty dopuszczalności skargi kasacyjnej, w szczególności wymogi dotyczące „oczywistej zasadności” i interesu prawnego w zaskarżeniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury kasacyjnej i nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych, co czyni ją interesującą głównie dla prawników procesowych.

Dane finansowe

zadośćuczynienie: 170 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I CSK 490/21
POSTANOWIENIE
Dnia 9 listopada 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska
w sprawie z powództwa J. G.
‎
przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji "W." S.A. w W.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 listopada 2021 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powoda
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt I ACa (…),
1) odrzuca skargę kasacyjną powoda w części zaskarżającej
oddalenie apelacji pozwanego,
2) odmawia przyjęcia skargi w pozostałej części do rozpoznania,
3) nie obciąża powoda kosztami postępowania na rzecz
pozwanego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 28 maja 2019 r. Sąd Okręgowy w P.  zasądził od pozwanego Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji ,,W.” S.A. w W.  na rzecz powoda J.G. zadośćuczynienie w kwocie 170 000 zł z ustawowymi odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części.  Wyrokiem z dnia 25 lutego 2021 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelacje obu stron od tego orzeczenia. Powód wniósł skargę kasacyjną, opierając wniosek o przyjęcie do jej rozpoznania na przyczynach kasacyjnych objętych art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i nauki prawa oraz eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. Stosownie do 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd  Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Z punktu widzenia funkcji oraz założeń skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, rolą „przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej powód wskazał, że jest ona oczywiście uzasadniona ze względu na kwalifikowane naruszenie art.445 § 1 i 2 k.c. w związku z art. 448 k.c. przez przyznanie powodowi oczywiście zaniżonego zadośćuczynienia za krzywdę spowodowaną wypadkiem komunikacyjnym, które, w ocenie powoda, powinno być wyższe o kwotę 400.000 zł.
Oparcie wniosku na oczywistej zasadności skargi wymaga wykazania przez skarżącego niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka
(prima facie)
bez konieczności pogłębionej analizy zaskarżonego orzeczenia i studiowania akt sprawy, wadliwości  wykładni prawa materialnego lub procesowego lub oczywiście błędnej subsumcji (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, niepubl., z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, niepubl., z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, niepubl., z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, niepubl. oraz z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, niepubl.). Skarżący powinien  zawrzeć w skardze wyodrębniony wywód prawny wskazujący, w czym przejawia się „oczywistość” skargi w przedstawionym rozumieniu, czego nie może łączyć z subiektywnym odczuciem, że zaskarżone orzeczenie jest oczywiście niezasadne lub niesprawiedliwe (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2008 roku, I CZ 64/08, niepubl., z dnia 19 grudnia 2001 roku, IV CZ 200/01, niepubl. oraz z dnia 9 czerwca 2008 roku, II UK 37/08, niepubl.). Zgodnie z powszechnie aprobowanym w orzecznictwie i nauce prawa poglądem, o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje
per se
nawet oczywiste  naruszenie konkretnego przepisu, lecz jego skutek polegający na wydaniu oczywiście nieprawidłowego orzeczenia, które nie może się ostać (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 r., nr 13, poz. 230).
Powód nie wykazał tak rozumianej oczywistości skargi kasacyjnej, która koncentruje się na kwestionowaniu oceny prawnej ustalonych faktów, świadczących o tym, że powód jadący motocyklem w terenie zabudowanym z prędkością 80-100 km/h przyczynił się do skutków wypadku spowodowanego przez kierowcę samochodu ciężarowego, który wyjechał z drogi podporządkowanej na drogę, którą poruszał się powód. Sąd Apelacyjny wyjaśnił z jakich przyczyn ocenił stopień tego przyczynienia się na 30% (a nie na 50%, jak postulował pozwany ubezpieczyciel) oraz z jakich przyczyn zadośćuczynienie, uwzględniające zakres krzywdy, cierpień fizycznych i psychicznych powoda oraz skutki tego wypadku, powinno wynieść 300 000 zł. Biorąc pod uwagę zakres tego przyczynienia się powoda oraz kwoty już przez niego otrzymane Sąd drugiej instancji zaakceptował zasądzoną kwotę 170 000 zł. jako „odpowiednią sumę”. Skargę kasacyjną trudno zatem uznać za oczywiście zasadną, stąd orzeczono, jak  w sentencji. Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną powoda w zakresie odnoszącym się do wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego apelację pozwanego, albowiem w tym zakresie powód nie doznał pokrzywdzenia wskazanym orzeczeniem i nie ma interesu prawnego w jego zaskarżeniu. Skarga kasacyjna powoda jest zatem w tej części niedopuszczalna (art. 398
6
§ 2 i 3 k.p.c.).
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI