I CSK 49/22

Sąd Najwyższy2022-04-05
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
zdolność sądowanastępstwo prawnespółka z o.o.KRSSąd Najwyższyskarga kasacyjnaumorzenie postępowania

Podsumowanie

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne z powodu utraty zdolności sądowej przez stronę powodową po jej wykreśleniu z Krajowego Rejestru Sądowego.

Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę, w której Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powódki. W trakcie postępowania okazało się, że powódka, spółka z o.o., została rozwiązana i wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. Sąd Najwyższy, po wezwaniu do wskazania następcy prawnego, umorzył postępowanie kasacyjne, uznając, że utrata zdolności sądowej przez stronę powodową uniemożliwia dalsze prowadzenie sprawy.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powódki w sprawie o zapłatę. W toku postępowania ustalono, że powódka, H. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł., została prawomocnie wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego na mocy postanowienia z dnia 30 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy wezwał pełnomocnika powódki do wskazania następcy prawnego pod rygorem umorzenia postępowania. Pełnomocnik oświadczyła, że nie posiada wiedzy na temat następców prawnych. Sąd Najwyższy, powołując się na zasadę dwustronności postępowania cywilnego oraz ugruntowane stanowisko w sprawie utraty zdolności sądowej przez stronę, uznał, że kontynuowanie postępowania jest niedopuszczalne. W związku z brakiem możliwości ustalenia następcy prawnego, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne na podstawie art. 182 § 1 pkt 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398^21 k.p.c.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, utrata zdolności sądowej przez stronę powodową skutkuje koniecznością umorzenia postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że kontynuowanie postępowania z udziałem tylko jednej strony, która utraciła zdolność sądową, jest niedopuszczalne ze względu na zasadę dwustronności postępowania cywilnego. W przypadku braku możliwości ustalenia następcy prawnego, zawieszanie postępowania jest niecelowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania kasacyjnego

Strony

NazwaTypRola
H. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł.spółkapowódka
P. w W.innepozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 182 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

u.k.r.s. art. 25d § ust. 1

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Utrata zdolności sądowej przez stronę powodową w trakcie postępowania kasacyjnego. Brak możliwości ustalenia następcy prawnego powódki.

Godne uwagi sformułowania

Następcza utrata zdolności sądowej strony powoduje konieczność umorzenia postępowania kasacyjnego. Kontynuowanie postępowania z udziałem tylko jednej strony i wydanie w tych warunkach orzeczenia merytorycznego jest niedopuszczalne w świetle zasady dwustronności stanowiącej naczelną zasadę konstrukcyjną postępowania cywilnego prowadzonego w trybie procesowym. brak następstwa prawnego po stronie powodowej wynikał z oświadczenia pełnomocnika powoda o braku następców prawnych pod tytułem ogólnym. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Sądu Najwyższego, o zawieszeniu bądź umorzeniu postępowania decyduje ocena sądu co do możliwości ustalenia (istnienia) następcy prawnego strony. W braku takich możliwości zawieszanie postępowania jest niecelowe.

Skład orzekający

Marcin Krajewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w przypadku utraty zdolności sądowej przez stronę, gdy brak jest następców prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utraty zdolności sądowej po wszczęciu postępowania i braku możliwości ustalenia następcy prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny, choć dotyczy ważnej kwestii zdolności sądowej i jej utraty. Jest to typowy przykład zastosowania przepisów k.p.c. w Sądzie Najwyższym.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt I CSK 49/22
POSTANOWIENIE
Dnia 5 kwietnia 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marcin Krajewski
w sprawie z powództwa H. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł.
‎
przeciwko P. w W.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 5 kwietnia 2022 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powódki
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 18 lutego 2020 r., sygn. akt VI ACa (…),
umarza postępowanie kasacyjne.
UZASADNIENIE
Jak wynika z wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym, postanowieniem z 30 grudnia 2020 r. Sąd Rejonowy w Ł. -Sąd Gospodarczy rozwiązał powodową spółkę H. sp. z o.o. w Ł. bez przeprowadzenia likwidacji na podstawie art. 25d ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Wpis o wykreśleniu spółki z Krajowego Rejestru Sądowego uprawomocnił się 3 stycznia 2021 r.
Zarządzeniem z 15 marca 2022 r. Sąd Najwyższy zobowiązał pełnomocnika powódki adw. K. K. do wskazania następcy prawnego powódki pod tytułem ogólnym w terminie 7 dni pod rygorem umorzenia postępowania kasacyjnego.
W piśmie z 25 marca 2022 r. adw. K. K. wskazała, że zgodnie z jej wiedzą powodowa spółka została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. Oświadczyła także, że nie ma wiedzy na temat następców prawnych powódki pod tytułem ogólnym ani szczególnym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Następcza utrata zdolności sądowej strony powoduje konieczność umorzenia postępowania kasacyjnego. Kontynuowanie postępowania z udziałem tylko jednej strony i wydanie w tych warunkach orzeczenia merytorycznego jest niedopuszczalne w świetle zasady dwustronności stanowiącej naczelną zasadę konstrukcyjną postępowania cywilnego prowadzonego w trybie procesowym. Trzeba przy tym wskazać, że utrata zdolności sądowej w rozpatrywanej sprawie nie obligowała Sądu Najwyższego do zawieszenia postępowania, gdyż brak następstwa prawnego po stronie powodowej wynikał z oświadczenia pełnomocnika powoda o braku następców prawnych pod tytułem ogólnym. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Sądu Najwyższego, o zawieszeniu bądź umorzeniu postępowania decyduje ocena sądu co do możliwości ustalenia (istnienia) następcy prawnego strony. W braku takich możliwości zawieszanie postępowania jest niecelowe (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 13 stycznia 2021 r., II USK 18/21, i z 6 grudnia 2006 r., III PK 40/05).
Z przytoczonych względów, na podstawie art. 182 § 1 pkt 3 k.p.c. w zw. z  art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398
21
k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę