I CSK 4880/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niespełnienia przez skarżącą wymogów formalnych i merytorycznych.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Skarżąca G. B. zarzuciła istotne zagadnienie prawne dotyczące oceny dowodu z opinii biegłego przez sąd. Sąd Najwyższy uznał, że skarżąca nie wykazała istnienia takiego zagadnienia ani nie spełniła wymogów formalnych wniosku, w związku z czym odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną G. B. od postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie, które oddaliło jej apelację w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po A. W. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące zakresu, w jakim sąd może ingerować w sferę wiedzy specjalistycznej przy ocenie opinii biegłego (art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 k.p.c.). Sąd Najwyższy przypomniał, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia służącym ochronie interesu publicznego i zapewnieniu jednolitości wykładni prawa. Kryteria przyjęcia skargi do rozpoznania obejmują istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzebę wykładni przepisów, nieważność postępowania lub oczywistą zasadność skargi. Sąd uznał, że skarżąca nie spełniła tych wymogów, ponieważ podniesiona kwestia oceny dowodu z opinii biegłego pozostaje poza kognicją Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym, a ustalenia faktyczne dokonane przez sądy niższych instancji są wiążące. Sąd podkreślił, że dowód z opinii biegłego podlega ocenie sądu na podstawie art. 233 § 1 k.p.c., a kwestia poczytalności testatora była już rozstrzygnięta na podstawie opinii biegłego psychiatry. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącej koszty postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie jest władny wkraczać w sferę wiedzy specjalistycznej biegłego, a ocena dowodu z opinii biegłego podlega ogólnym zasadom oceny dowodów zgodnie z art. 233 § 1 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że podniesiona kwestia nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c., ponieważ ocena dowodu z opinii biegłego mieści się w granicach kognicji sądu i jest kwestią faktyczną, a nie prawną. Ustalenia faktyczne sądów niższych instancji są wiążące dla Sądu Najwyższego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
R. B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| G. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ulicy [...] w S. | inne | uczestnik |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym istnienie istotnego zagadnienia prawnego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dowodu z opinii biegłego.
k.p.c. art. 398^3 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Ogranicza kognicję Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym w zakresie ustaleń faktycznych.
k.p.c. art. 398^13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Ogranicza kognicję Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym w zakresie ustaleń faktycznych.
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania w sprawach nieprocesowych.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 8 ust. 1 pkt 3
Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 10 ust. 4 pkt 2
Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Podniesiona kwestia oceny dowodu z opinii biegłego pozostaje poza granicami kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym. Ustalenia faktyczne sądów niższych instancji są wiążące dla Sądu Najwyższego.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i nauki oraz eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. rolą „przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania. Trafność dokonanej przez Sądy orzekające oceny dowodów oraz poczynione w jej następstwie ustalenia faktyczne pozostają poza granicami kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym.
Skład orzekający
Agnieszka Piotrowska
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty skargi kasacyjnej, w szczególności kryteria przyjęcia skargi do rozpoznania przez Sąd Najwyższy oraz zakres kognicji SN w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku spełnienia wymogów formalnych wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące przyjmowania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego.
“Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe zasady 'przedsądu'.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I CSK 4880/22 POSTANOWIENIE 13 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska na posiedzeniu niejawnym 13 maja 2024 r. w Warszawie w sprawie z wniosku R. B. z udziałem G. B., M. W. i Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ulicy […] w S. o stwierdzenie nabycia spadku, na skutek skargi kasacyjnej G. B. od postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie z 31 stycznia 2022 r., II Ca 446/21, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od G. B. na rzecz R. B. koszty postępowania kasacyjnego w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) zł z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Postanowieniem z 7 stycznia 2021 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie po rozpoznaniu sprawy z wniosku R. B. przy udziale G. B. i M. W. stwierdził, że spadek po A. W., zmarłym w dniu […] 2017 r. w S., ostatnio stale zamieszkałym w S., na podstawie bliżej opisanego testamentu notarialnego z 15 lutego 2017 r. nabył w całości z dobrodziejstwem inwentarza siostrzeniec R.B. W toku postępowania apelacyjnego wywołanego apelacją uczestniczki G. B. od tego orzeczenia, do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania dopuszczono Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości przy ul. […] w S.. Postanowieniem z 31 stycznia 2022 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił apelację uczestniczki, która wniosła skargę kasacyjną, opierając wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania na przyczynie kasacyjnej objętej art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i nauki oraz eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. Stosownie do 398 9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Z punktu widzenia funkcji oraz założeń skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, rolą „przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania. We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżąca wskazała, że w sprawie występuje istotne zagadnienia prawne na gruncie art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 k.p.c. dotyczące kwestii: czy, a jeżeli tak, to w jakim zakresie, sąd orzekający jest władny wkraczać w sferę wiedzy specjalistycznej przy dokonywaniu oceny dowodu z opinii biegłego W nawiązaniu do tak sformułowanej przyczyny kasacyjnej należy przypomnieć, że istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy i dotychczas niewyjaśniony, dotyczący ważnego abstrakcyjnego zagadnienia jurydycznego, którego rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy przy okazji rozpoznania skargi kasacyjnej przyczyni się do rozwoju prawa i orzecznictwa oraz będzie miało znaczenie nie tylko dla tej konkretnej, jednostkowej sprawy, ale także dla innych podobnych spraw. Skarżący powinien sformułować to zagadnienie w sposób przyjęty przy przedstawianiu przez sąd powszechny zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy; przedstawić pogłębiony wywód prawny uzasadniający zgłoszone wątpliwości, wykazać zasadność preferowanego sposobu jego rozstrzygnięcia, a także wadliwość rozwiązania przez Sąd drugiej instancji postawionego problemu prawnego w sposób rzutujący na wynik sprawy. Skarżąca nie spełniła opisanych wyżej wymagań. Trafność dokonanej przez Sądy orzekające oceny dowodów oraz poczynione w jej następstwie ustalenia faktyczne pozostają poza granicami kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym (zob. art. 398 3 § 3 i art. 398 13 § 2 k.p.c.), a zatem rozstrzygnięcie przedstawionej kwestii nie ma znaczenia dla wyniku sprawy. Ubocznie zatem tylko należy przypomnieć, że dowód z opinii biegłego podlega ocenie sądu zgodnie z art. 233 § 1 k.p.c. , podobnie jak inne środki dowodowe, a szczegółowe kryteria tej oceny zostały doprecyzowane w judykaturze i piśmiennictwie. (zob. wyroki Sądu Najwyższego z 20 marca 2014 r., II CSK 296/13; z 20 stycznia 2015 r., V CSK 254/14 oraz z 19 stycznia 2024 r., II CSKP 865/22). Sporna kwestia czy testator pozostawał w chwili sporządzenia testamentu notarialnego z 15 lutego 2017 r. w stanie wyłączającym świadome i swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli z powodu stanu zdrowia, jest kwestią z zakresu faktów. Sądy meriti ustaliły na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatry, uznanej przez za miarodajną, że testator był poczytalny, co stanowi wiążące Sąd Najwyższy ustalenie faktyczne. W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzekając na podstawie art. 520 § 3 zd. pierwsze w zw. z art. 39821 k.p.c. oraz § 8 ust. 1 pkt 3 w zw. z 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). [SOP] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI