I CSK 485/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powódek M.C. i D.S. o zapłatę odszkodowania za utracone korzyści z najmu lokali użytkowych, które znajdowały się w budynku przy ul. K. w Warszawie. Powódki zostały pozbawione możliwości korzystania z nieruchomości na skutek dekretu z 1945 r. i odmowy przyznania własności czasowej decyzją z 1951 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił powództwo, uznając, że odpowiedzialność Skarbu Państwa ogranicza się do szkody rzeczywistej, a utracone korzyści nie mogą być dochodzone na podstawie art. 160 § 1 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania wadliwej decyzji. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, uwzględniając powództwo przeciwko Skarbowi Państwa, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2003 r. (K 20/02), który uznał za niekonstytucyjne ograniczenie odszkodowania do szkody rzeczywistej i zastosował je do szkód powstałych od 17 października 1997 r. Sąd Apelacyjny uznał, że dla oceny zakresu odszkodowania decydująca jest data powstania szkody, a nie zdarzenia ją wywołującego. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną Skarbu Państwa, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej pozwanego Skarbu Państwa i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy uznał, że choć wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma zastosowanie do szkód powstałych po 17 października 1997 r., to Sąd Apelacyjny błędnie ustalił okres odpowiedzialności Skarbu Państwa. Zdaniem Sądu Najwyższego, odpowiedzialność Skarbu Państwa za utracone korzyści powinna zakończyć się z dniem 14 października 2003 r., kiedy to Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło wadliwą decyzję z 1951 r., co oznaczało odzyskanie przez powódki prawa własności. Sąd Najwyższy podkreślił, że ustalenie tego okresu wymaga dodatkowych ustaleń faktycznych, których nie można dokonać w postępowaniu kasacyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie momentu końcowego odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa w przypadku szkód wynikających z wadliwych decyzji administracyjnych wydanych przed wejściem w życie Konstytucji, ale których skutki trwały po tej dacie.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której wadliwa decyzja administracyjna została uchylona, a szkoda (utracone korzyści) trwała po dacie wejścia w życie Konstytucji RP.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odszkodowanie za utracone korzyści, wynikające z niezgodnej z prawem decyzji administracyjnej wydanej przed wejściem w życie Konstytucji RP, przysługuje za okres po wejściu w życie Konstytucji, jeśli skutki tej decyzji (szkoda) trwały po tej dacie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odszkodowanie za utracone korzyści przysługuje za okres po wejściu w życie Konstytucji, jeśli szkoda trwała po tej dacie, zgodnie z interpretacją art. 160 § 1 k.p.a. w świetle Konstytucji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na dominującym orzecznictwie, zgodnie z którym dla oceny zobowiązania odszkodowawczego znaczenie ma nie tylko data zdarzenia wywołującego szkodę, ale także data jej powstania i trwania. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności ograniczenia odszkodowania do szkody rzeczywistej ma zastosowanie do szkód powstałych po 17 października 1997 r.
Jaki jest właściwy moment końcowy dla ustalenia okresu odpowiedzialności Skarbu Państwa za utracone korzyści, gdy wadliwa decyzja administracyjna została uchylona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Okres odpowiedzialności Skarbu Państwa za utracone korzyści powinien zakończyć się z dniem uchylenia wadliwej decyzji administracyjnej, co oznacza odzyskanie przez właściciela prawa do dysponowania nieruchomością.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wydanie orzeczenia uchylającego wadliwą decyzję administracyjną oznacza odzyskanie przez powódki prawa własności, a tym samym roszczenie o odszkodowanie za okres po tej dacie staje się bezprzedmiotowe wobec Skarbu Państwa.
Czy uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego spełnia wymogi formalne określone w art. 328 § 2 k.p.c.?
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie Sądu Apelacyjnego jest wystarczająco zwarte i przedstawia podstawę faktyczną oraz argumentację jurydyczną.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że uzasadnienie Sądu Apelacyjnego, nawiązując do ustaleń Sądu pierwszej instancji, odpowiada wymogom formalnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.C. | osoba_fizyczna | powódka |
| D.S. | osoba_fizyczna | powódka |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
| Miasto Stołeczne Warszawa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 160 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis w części ograniczającej odszkodowanie za niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej do rzeczywistej szkody został uznany za niezgodny z Konstytucją. Odszkodowanie za utracone korzyści przysługuje za okres po 17.10.1997 r., jeśli szkoda trwała po tej dacie.
Pomocnicze
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 39815
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uchylenia orzeczenia w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach w przypadku uchylenia orzeczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny błędnie ustalił okres odpowiedzialności Skarbu Państwa za utracone korzyści, nie uwzględniając daty uchylenia wadliwej decyzji administracyjnej jako momentu końcowego odpowiedzialności. • Odpowiedzialność Skarbu Państwa za utracone korzyści powinna zakończyć się z dniem 14 października 2003 r., kiedy to wadliwa decyzja została uchylona.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Skarbu Państwa o braku możliwości dochodzenia utraconych korzyści za okres po wejściu w życie Konstytucji, gdy zdarzenie wywoławcze miało miejsce wcześniej. • Zarzuty procesowe dotyczące naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. przez Sąd Apelacyjny.
Godne uwagi sformułowania
dla oceny zakresu odszkodowania dochodzonego na podstawie tego przepisu decydująca jest data powstania szkody, a nie zdarzenia będącego jej źródłem • to jego rozstrzygnięcie znajduje zastosowanie do szkód powstałych od dnia 17 września 1997 r., to jest od daty wejścia w życie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej • na podstawie art. 160 § 1 k.p.a. możliwe jest dochodzenie odszkodowania za okres po dniu 17 października 1997 r., obejmującego utracone korzyści w wypadku, gdy wadliwa decyzja administracyjna, stanowiąca źródło szkody, została wydana przed tą datą • wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzeczenia w dniu 14 października 2003 r., uchylającego decyzję Prezydium Rady Narodowej z dnia 29 października 1951 r. [...] oznaczało bowiem odzyskanie przez powódki prawa własności do budynku, a tym samym roszczenie o odszkodowanie na podstawie art. 160 § 1 k.p.a. za okres po tej dacie stało się w stosunku do Skarbu Państwa bezprzedmiotowe.
Skład orzekający
Antoni Górski
przewodniczący-sprawozdawca
Wojciech Katner
członek
Krzysztof Pietrzykowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu końcowego odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa w przypadku szkód wynikających z wadliwych decyzji administracyjnych wydanych przed wejściem w życie Konstytucji, ale których skutki trwały po tej dacie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której wadliwa decyzja administracyjna została uchylona, a szkoda (utracone korzyści) trwała po dacie wejścia w życie Konstytucji RP.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności państwa za szkody wyrządzone przez wadliwe decyzje administracyjne, z uwzględnieniem zmian w prawie wprowadzonych przez Konstytucję i orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego.
“Skarb Państwa zapłaci za błędy przeszłości? Sąd Najwyższy rozstrzyga o odszkodowaniu za utracone korzyści z lat 90.”
Dane finansowe
WPS: 840 000 PLN
odszkodowanie za utracone korzyści: 242 079 PLN
odszkodowanie za utracone korzyści: 252 850 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.